«Συγγραφείς Δολοφόνοι» Dec05

Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

«Συγγραφείς Δολοφόνοι»

Ο θάνατος είναι μία από τις σταθερές της ζωής. Μία κατάληξη πιο αναπόφευκτη και από το «…ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Πολλές φορές έχω αναρωτηθεί τι συμβαίνει στους αγαπημένους μου χαρακτήρες μετά την τελευταία σελίδα ενός βιβλίου. Πώς εξελίσσεται η ζωή τους σε πιο ήρεμους ρυθμούς; Το ευτυχισμένο ζεύγος μένει μαζί; Πεθαίνουν από γεράματα ή τρέχουν στα νοσοκομεία;

Αυτή η απορία είναι ίσως ένα από τα γλυκά μαρτύρια του να διαβάζεις ένα βιβλίο ή ακόμη και να βλέπεις μία ταινία. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα ακολουθήσει και ποτέ δεν θα μάθεις. Είσαι ελεύθερος να κάνεις τις δικές σου επιλογές για τους χαρακτήρες, να κάνεις εικασίες ή να τους αφήσεις στην ησυχία τους να απολαύσουν το happily ever after. Τι γίνεται όμως όταν σου κλέβουν αυτή τη βασανιστική απόλαυση;

Τι γίνεται όταν ο θάνατος χτυπάει την πόρτα πριν κλείσει η αυλαία;

Η μεγάλη έκρηξη με τους θανάτους χαρακτήρων έγινε με το «Game of Thrones». Η διαφορά είναι ότι το «Game of Thrones» έχει πολλούς καλούς χαρακτήρες σε αντίπαλα στρατόπεδα και η πλοκή δείχνει ότι μόνο ένας μπορεί να μείνει στο θρόνο.

Γιατί όμως να πεθάνει ο πιο βασικός χαρακτήρας μίας ιστορίας;

Κανένας δεν έχει δώσει μία σαφή απάντηση, ή τουλάχιστον μία που να στέκει. Ο θάνατος, όσο συγκλονιστικός και αν είναι, δεν οδηγεί στη λύτρωση και την κάθαρση. Μπορεί ως απλοί αναγνώστες να μην το συνειδητοποιούμε πάντα, αλλά αυτές είναι οι κύριες ιδιότητες που αναζητούμε σε μία ιστορία. Αυτές είναι που θα μας κάνουν να αγαπήσουμε το μαρτύριο που θα περάσουμε παρέα με τους χαρακτήρες. Η αναμονή για τον θρίαμβο είναι που μας κρατάει ξάγρυπνους. Μπορεί το απόλυτο και ιδεαλιστικό χαρούμενο τέλος να μην έρχονται ποτέ, ωστόσο, μερικές νότες αισιοδοξίας είναι πάντα αρκετές για να μας ικανοποιήσουν.

Πολλοί κριτικοί λογοτεχνίας έχουν σχολιάσει πως το να σκοτώσει ένας συγγραφέας τον κύριο χαρακτήρα του είναι ένα τρόπος να κλείσει μία ιστορία που δεν ξέρει ούτε ο ίδιος πώς να τελειώσει. Ιστορίες που λάτρεψαν εκατομμύρια αναγνώστες καταλήγουν σ’ ένα βεβιασμένο τέλος, χωρίς συνοχή, κακογραμμένο και χωρίς λογική εξήγηση. Δεν είναι απάντηση στην επιθυμία για αναγνώριση η μανιώδης κατάθλιψη των αδελφών Γκριμ.

Έτσι, καθώς ο συγγραφέας, με μάτια να γυαλίζουν από την κούραση, έχει κολλήσει μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή με το κολλύριο ως πιο σημαντικό του σύμμαχο, η μούσα τον εγκαταλείπει και η πιο λογική εξέλιξη είναι να σκοτώσει άδοξα έναν χαρακτήρα που μετά από άπειρες δυσκολίες αξίζει λίγη γαλήνη.

Την ίδια γαλήνη αξίζουν και οι αναγνώστες που υποστηρίζουν σιωπηρά. Ο χαρακτήρας θα βρει γαλήνη στη μετά θάνατον ζωή αλλά οι αναγνώστες θα βλαστημίσουν την ώρα και τη στιγμή που άνοιξαν το βιβλίο.

Δεν μιλώ για βιβλία χωρίς καθόλου θανάτους, ούτε για ένα ιδανικό τέλος σαν αυτά της Disney. Μιλώ για τον θάνατο ενός πρωταγωνιστή που στήριζε ολόκληρη λογοτεχνική σειρά και πάνω του βασιζόταν η ευτυχία άλλων χαρακτήρων.

Πάρτε για παράδειγμα το Harry Potter. Οι φήμες για το θάνατο του μικρού – πλέον έφηβου στο τελευταίο βιβλίο – μάγου στην κατακλείδα μίας σειράς βιβλίων που αγάπησαν μικροί και μεγάλοι (για το «μεγάλοι» έχω ως απόδειξη την μητέρα μου) οδήγησαν σε μεγάλους αναβρασμούς και εντάσεις μέχρι να εκδοθεί το έβδομο βιβλίο. Η Rowling «σκότωσε» πολλούς αγαπημένους μας χαρακτήρες στο τελευταίο βιβλίο της σειράς. Τα αισθήματα ήταν ανάμεικτα ακόμη και για αυτούς τους θανάτους, ωστόσο, η νικητήριος έκβαση και ο θρίαμβος του πρωταγωνιστή ήταν αυτά που καθόρισαν το happy end της ιστορίας.

Υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν πως στην προσπάθειά τους να είναι εναλλακτικοί, οι συγγραφείς αποφεύγουν το mainstream happy end ώστε να κάνουν τη διαφορά. Αν αυτός είναι ο λόγος που καταλήγουν να χαρακτηρίζονται «δολοφόνοι» από τους ίδιους τους θαυμαστές τους, τότε πρέπει να αναθεωρήσουν και την ιδιότητά τους ως συγγραφείς. Ο συγγραφέας δεν γράφει για να κάνει τη διαφορά. Γράφει για να προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό κάτι το οποίο θα του περάσει μηνύματα που θα τον κάνει καλύτερο άνθρωπο. Γράφει για να μοιραστεί μία ιστορία που του τριβέλιζε το μυαλό. Όχι για να είναι εναλλακτικός. Το να είσαι συγγραφέας, σαν πολλές άλλες ιδιότητες (δεν θα πω επαγγέλματα) είναι λειτούργημα. Μπορεί να πληρώνεσαι για τα βιβλία που γράφεις αλλά το προϊόν που πουλάς δεν πάει προς κατανάλωση. Τα βιβλία είναι τροφή για το μυαλό και όχι για το στομάχι.

Τον μόνο θάνατο που συγχώρεσα μέχρι σήμερα ήταν σ’ ένα βιβλίο που το τέλος φανέρωνε  και ο τίτλος. Η πρωταγωνίστρια πεθαίνει στο πρώτο κεφάλαιο και τις δίνονται εφτά ευκαιρίες να αλλάξει την κατάσταση που άφησε πίσω της. Καταλαβαίνεις από την αρχή πιο θα είναι το τέλος αλλά μένεις για το «ταξίδι». Σ’ αυτήν την περίπτωση, η λύτρωση ήρθε μέσα από το καλό που άφησε πίσω της μετά από εφτά «θανάτους». Μπορεί να μην μας δίνεται η ευκαιρία να κάνουμε περαιτέρω σενάρια, αλλά σίγουρα μας ξυπνάει και μας ενεργοποιεί, ώστε να αλλάξουμε κάποια πράγματα στον εαυτό μας και στη ζωή μας πριν να είναι πολύ αργά. (Πριν Φύγω, Λόρεν Όλιβερ, Εκδόσεις Ψυχογιός).

Η άποψή μου είναι πως οι συγγραφείς πρέπει να ξέρουν πού θα καταλήξουν πριν ξεκινήσουν να γράφουν μία ιστορία. Αναγνωρίζω το γεγονός πως πολλές φορές η ιστορία γράφεται μόνη της και όσο και να ήθελε να την αλλάξει ο συγγραφέας δεν μπορεί. Αν, λοιπόν, ο χαρακτήρας θέλει οπωσδήποτε να πεθάνει (η πλοκή μάλλον και όχι ο χαρακτήρας) η γνώμη μου είναι ο συγκεκριμένος χαρακτήρας να γίνει δευτερεύων και να επικεντρωθεί ο συγγραφέας σε κάποιον άλλον.

No related posts.