Και το όνομα αυτής… Δημοκρατία!

Στη Θεσσαλονίκη ήταν οκτώ το βραδύ, στην Τασκένδη έντεκα. Πραγματοποιούσα το εβδομαδιαίο τηλεφώνημα με την κολλητή μου, η οποία βρίσκονταν στη  γενέτειρα της  για τη διευθέτηση γραφειοκρατικών ζητημάτων. Οι διαδικασίες βραδυπορούσαν και συνεχώς,  προέκυπταν προβλήματα πάσης φύσεως από τις αρμόδιες υπηρεσίες της χώρας. Μην μπορώντας να συγκρατηθώ άρχισα δια του τηλεφώνου να  «στολίζω» τον Πρόεδρο  του Ουζμπεκιστάν, Ισλάμ Καρίμοφ. Η φίλη μου μού ψιθύρισε: « Πρόσεχε τι λες, οι συνομιλίες παρακολουθούνται».

Το Ουζμπεκιστάν ανεξαρτητοποιήθηκε το 1991, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, με την επίσημη ονομασία Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν. Η δημιουργία του ανεξάρτητου κράτους συμπεριλαμβάνεται στο ισχύον Σύνταγμα του 1992, μετά από ένα  αιώνα ρωσικής κυριαρχίας (Ρωσική Αυτοκρατορία, ΕΣΣΔ). Το πολίτευμα απαντά στην κατηγορία της Προεδρικής Δημοκρατίας. Στα 22 χρόνια του ανεξάρτητου κράτους, τη βαρυσήμαντη θέση του Προέδρου κατέχει ο Ισλάμ Καρίμοφ(!). Γεννημένος στην Σαμαρκάνδη, στις 30 Ιανουαρίου 1938, μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο της ΕΣΣΔ και σπούδασε μηχανικός και οικονομολόγος στη Τασκένδη. Τον Μάρτιο του 1990, έγινε Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν, ανακηρύσσοντας την ανεξαρτησία του κράτους. Στη συνέχεια, κέρδισε τις προεδρικές εκλογές τον Δεκέμβριο 1991 ,όπως υποστηρίζεται, με αθέμιτα μέσα. Η προεκλογική περίοδος χαρακτηρίστηκε από έντονο προπαγανδιστικό κλίμα. Με την εκλογή του διέρρευσαν πληροφορίες περί εξορίας και φυλάκισης πρόσωπων της Αντιπολίτευσης. Το 1995, πραγματοποίησε δημοψήφισμα και «επέκτεινε» τη θητεία του έως το 2000, οπότε και διεξήχθησαν εκλογές, τις οποίες και κέρδισε. Επιχείρησε εκ νέου δημοψήφισμα το 2002, πετυχαίνοντας να παρατείνει πάλι την θητεία του για εφτά χρόνια. Επανεξελέγη στις προεδρικές εκλογές του 2007, συνεχίζοντας  την παράδοση.

Η θεωρητική σταθερότητα στην πολιτική ζωή της χώρας δεν συνάδει με την πολύπαθη ζωή των κατοίκων της. Η καθημερινότητά τους  ακροβατεί ανάμεσα στην οικονομική δυσπραγία και  σ’ ένα πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, στο οποίο πρωταγωνιστούν η ανελευθερία και η έντονη προσήλωση σε έθιμα και παραδόσεις αιώνων.  Ο δημόσιος τομέας είναι ελαττωματικός. Οι δημόσιοι υπάλληλοι που τον επανδρώνουν δεν είναι ιδιαιτέρως καταρτισμένοι, με αποτέλεσμα να γιγαντώνονται προβλήματα, όπως η γραφειοκρατία. Στην επιλογή ανθρώπινου δυναμικού ακολουθείται ο χρυσός κανών των γνωριμιών και των πελατειακών σχέσεων. Στο πεδίο της εκπαίδευσης, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια μείωση του αναλφαβητισμού της τάξεως του  13% λόγω της δωρεάν παιδείας  που παρέχεται σε παιδιά ηλικίας από 6 έως 14 χρονών. Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση όμως αποτελεί ακόμη προνόμιο των λίγων, λόγω του μεγάλου κόστους των διδάκτρων.

Οι λόγοι που ο εκσυγχρονισμός στον τομέα της παιδείας δεν βηματίζει γοργά οφείλεται στην οικονομία της χώρας. Η οικονομία της στηρίζεται κατά κόρον στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Οι τομείς αυτοί απασχολούν το 44% του ενεργού πληθυσμού και συνδράμουν στο 33% του ΑΕΠ. Η φτώχεια μαστίζει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, αφενός  λόγω των χαμηλών εισοδημάτων, αφετέρου λόγω του  υψηλού δείκτη του πληθωρισμού. Χαρακτηριστικό είναι ότι η ισοτιμία του εθνικού νομίσματος (σουμ)  με το αμερικάνικο δολάριο είναι: 1$=2093 UZS. Η παιδεία περνάει σε δεύτερη μοίρα, λοιπόν, και ένας λαός με σημαντική πολιτισμική κληρονομιά και ιστορία αιώνων δεν συμμετέχει ενεργά στη παγκόσμια κοινότητα.

Όταν  το ελεύθερο πνεύμα και η διεύρυνση των οριζόντων λανθάνουν μέσα σε ήθη και παραδόσεις, τότε ο εκάστοτε λαός πάσχει από προγονοπληξία και η κοινωνία παραμένει κλειστή και πατριαρχική. Οι Ουζμπέκοι τηρούν τα ήθη τους με θρησκευτική ευλάβεια. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανδρών είναι μουσουλμάνοι και όπως προβλέπει η θρησκεία τους, η πολυγαμία επιτρέπεται. Ακόμη, στους γάμους η νύφη δεν επιτρέπεται να δείχνει τη χαρά της για το ευτυχές γεγονός ενώ υποχρεούται να φέρει στον κόσμο απόγονο εντός ενός χρόνου από την τέλεση του γάμου, αλλιώς κρίνεται «ελλατωματική». Τέλος, οι γυναίκες έως τα 35 χρόνια οφείλουν να λαμβάνουν άδεια για έξοδο από την χωρά, από τον σύζυγο τους, εφόσον είναι παντρεμένες ή τον πατέρα τους, αν είναι ανύπαντρες.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το καθεστώς Καρίμοφ λειτουργεί με ανορθόδοξο τρόπο σε περιπτώσεις εκδήλωσης αντιγνωμιών προς την πολιτική που ασκεί ο Πρόεδρος της χώρας. Έχουν αναφερθεί βασανιστήρια κατά των πολιτικών αντιπάλων . Διαδηλωτές και επικριτές της πολιτικής του «συμμορφώνονται» μέσω της φυλάκισης ή της εξορίας. Οι  τηλεφωνικές γραμμές παρακολουθούνται, ενώ τα ΜΜΕ λογοκρίνονται. Ο ΟΗΕ και η Διεθνής Αμνηστία επικρίνουν μέσω αναφορών αυτή την εσωτερική πολιτική που καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία έκφρασης.

Κατά τη ανάγνωσης  του κειμένου, συνειδητοποιείς ότι κάποια από αυτά που περιγράφονται αντικατοπτρίζουν την Ελλάδα της Ε.Ε., της Δύσης και της κρίσης. Μήπως, εν τέλει, η προσπάθεια της Ελλάδας για συμμετοχή στα τεκταινόμενα της Δύσης ήταν μια περίπτωση ίασης της μανιώδους κατάθλιψης στο άκουσμα «Ανατολική χώρα» ;

No related posts.