Παγκόσμιες ημέρες: πράγματι χρήσιμες ή απλά ένας μύθος;

Η πληθώρα των παγκοσμίων ημερών, οι οποίες βρίσκονται διάσπαρτες στο ημερολογιακό έτος, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με την αξία ή έστω, τη χρησιμότητά τους. Είναι γεγονός πως πάνω από τις μισές ημέρες του χρόνου έχουν καθιερωθεί ως παγκόσμιες, ως ημέρες κατά τις οποίες οι άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη θυμούνται και τιμούν ένα σημαντικό γεγονός ή ενημερώνονται και ευαισθητοποιούνται για ζητήματα μείζονος σημασίας, όπως για παράδειγμα, την επιβάρυνση του περιβάλλοντος ή τη δραματική αύξηση του ιού του Aids. Συμβαίνει όμως κάτι τέτοιο στην πραγματικότητα; Ωφελούν στ’ αλήθεια οι παγκόσμιες ημέρες την ανθρωπότητα ή αποτελούν στην ουσία ένα μέσο εμπορικής εκμετάλλευσης από εκείνους που δραστηριοποιούνται τις ημέρες αυτές;

Ως επί το πλείστον, η καθιέρωση των ημερών έγινε από τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα μέλη του Οργανισμού προέβησαν στην ενέργεια αυτή, πιστεύοντας πως αφενός κάποια γεγονότα θα μείνουν έτσι για πάντα χαραγμένα στην ανθρώπινη μνήμη και αφετέρου θα επιτυγχάνεται με αυτό τον τρόπο η ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας για θέματα που αφορούν σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Επιπλέον, μια τέτοια κίνηση θα συντελούσε στη διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Εκτός όμως από τον Ο.Η.Ε, στην καθιέρωση των παγκοσμίων ημερών συνέβαλαν και άνθρωποι διάσημοι ή απλοί και καθημερινοί. Με αυτή τη λογική, λοιπόν, το ετήσιο ημερολόγιο περιλαμβάνει παγκόσμιες ημέρες που σχετίζονται με σημαντικά ζητήματα. Ενδεικτικά, αναφέρονται οι εξής: α) 4 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου, β) 12 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά τις Παιδικής Εργασίας, γ)  21 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, δ) 28 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, ε) 29 Απριλίου: Ημέρα Μνήμης για Όλα τα Θύματα του Χημικού Πολέμου, στ) 26 Ιουνίου: Διεθνής Ημέρα κατά της Χρήσης και Παράνομης Διακίνησης Ναρκωτικών/ Διεθνής ημέρα του Ο.Η.Ε για τη Συμπαράσταση στα Θύματα Βασανιστηρίων ζ) 5 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.

Τα παραπάνω παραδείγματα αποτελούν ένα μικρό δείγμα των σημαντικών ζητημάτων με τα οποία σχετίζεται ένα μέρος των παγκοσμίων ημερών. Κοιτώντας κανείς μόνο τις συγκεκριμένες ημέρες και λαμβάνοντας υπόψη τις αρχικές επιδιώξεις του Ο.Η.Ε, εύκολα καταλήγει στο συμπέρασμα πως τελικά η ύπαρξη των παγκοσμίων ημερών στη σημερινή εποχή κρίνεται ως επιτακτική, εφόσον αυτές αφορούν σε σοβαρά ζητήματα και στοχεύουν στην ενημέρωση του κοινού αλλά και την προστασία των δικαιωμάτων του.

Ισχύει όμως κάτι τέτοιο στην πραγματικότητα; Έχουν ανταποκριθεί οι παγκόσμιες ημέρες στις προσδοκίες που οδήγησαν στην καθιέρωση τους ή μήπως η ύπαρξή τους τελικά δεν σχετίζεται καθόλου με τα παραπάνω αλλά οφείλεται στην εξυπηρέτηση άλλων επιδιώξεων, οι οποίες συμβάλλουν και στην αποτυχία τους;

Κοιτάζοντας λίγο τριγύρω, εύκολα μπορεί να απαντήσει κανείς στα συγκεκριμένα ερωτήματα. Ασφαλώς και οι στόχοι που υποτίθεται πως πρεσβεύουν οι παγκόσμιες ημέρες δεν έχουν επιτευχθεί. Μάλιστα, υπάρχουν  παραδείγματα που επιβεβαιώνουν τη συγκεκριμένη άποψη, όπως λόγου χάρη η αύξηση των φορέων του Aids κατά 18% από το 2001 έως το 2011, η αύξηση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών και μάλιστα σε άτομα ακόμη και νεαρής ηλικίας, οι πόλεμοι που έχουν διεξαχθεί σε χώρες της Ανατολής, τα υψηλά ποσοστά παιδικής εργασίας και κακοποίησης, καθώς και τα υπεράριθμα περιβαλλοντικά προβλήματα. Όλες αυτές οι μάστιγες της σημερινής παγκόσμιας κοινωνίας αποτελούν περίτρανη απόδειξη πως τελικά οι εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε καίρια ζητήματα με αφορμή κάποια παγκόσμια ημέρα έχουν αποτύχει, αφού τελικά δεν υπάρχει ούτε καν μείωση, πόσο μάλλον εξάλειψη, σε φαινόμενα όπως τα προαναφερθέντα.

Οι λόγοι φυσικά αυτής της αποτυχίας ποικίλουν τόσο σε πλήθος όσο και σε σημασία. Ένας από τους σημαντικότερους είναι η εμπορευματοποίησή τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου διάφορες εταιρίες βρίσκουν την ευκαιρία να προωθήσουν τα προϊόντα τους σε κάποια εκδήλωση μιας παγκόσμιας ημέρας (π.χ. ασύστολη προώθηση οικολογικών προϊόντων την ημέρα του περιβάλλοντος με στόχο την αύξηση των πωλήσεων). Επιπλέον, εξίσου σημαντικό θεωρείται το γεγονός πως αρκετές εκστρατείες για τα ζητήματα των παγκοσμίων ημερών έχουν οργανωθεί από διάφορες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, οι οποίες στόχευαν απλώς στην εκμετάλλευση των κρατικών επιχορηγήσεων και όχι στην υλοποίηση κοινωφελούς έργου. Επίσης, ευθύνη για αυτήν την αποτυχία φέρει και η θέσπιση παγκοσμίων ημερών από διάφορους «διανοούμενους» για εντελώς ανούσια πράγματα (π.χ. Ημέρα της Μπριζόλας στις 14 Μαρτίου). Αποτέλεσμα μιας τέτοιας ενέργειας δεν είναι άλλο από τη γενικότερη αδιαφορία των ανθρώπων απέναντι στις παγκόσμιες ημέρες.

Τέλος, υπάρχουν και άνθρωποι που εκ των προτέρων θεωρούν τις παγκόσμιες ημέρες αποτυχημένες, διότι πιστεύουν πως η προσπάθεια και ο αγώνας για ένα οποιοδήποτε ζήτημα πρέπει να διαρκεί συνεχώς και να μην προβάλλεται ως ανάγκη μόνο για μια μέρα του έτους, καθώς έτσι θεωρούν πως η προσπάθεια δεν έχει κανένα νόημα.

Δεν χωρεί αμφιβολία, λοιπόν, πως αν η κατάσταση που αφορά στις παγκόσμιες ημέρες δεν αλλάξει ριζικά, τότε αυτές δεν θα καταφέρουν ποτέ να πετύχουν τους στόχους που οφείλουν να επιδιώκουν.

No related posts.