Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες: πρέπει να δούμε ολιστικά το θέμα της μετανάστευσης

Σε μια εποχή που η ρατσιστική βία κλιμακώνεται, ξεκινώντας από τη ρητορική μίσους και φθάνοντας μέχρι τις ολοένα και συχνότερες δολοφονίες μεταναστών, η ανάγκη για την ύπαρξη σοβαρών και υπεύθυνων φορέων που θα προβαίνουν σε ανάλογες δράσεις ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης αλλά και άσκησης πίεσης προς το κράτος είναι μεγαλύτερη από ποτέ.

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, με σταθερή και συνεπή παρουσία στη χώρα μας από το 1952 στον τομέα της διασφάλισης των προσφύγων, αντιμετωπίζει τα νέα δεδομένα στην κοινωνία με νέες δράσεις όπως η δημιουργία της ιστοσελίδας 1 Against Racism αλλά και η προώθηση της Χάρτας της Ρώμης για τη δίκαιη και αντικειμενική κάλυψη των θεμάτων που αφορούν μετανάστες από τα ΜΜΕ.

Το ε.ΜΜΕ.ίς συζήτησε με την υπεύθυνη επικοινωνίας του γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας στην Αθήνα για τις επιμέρους πτυχές του μεταναστευτικού ζητήματος και την κάλυψή τους από τα ΜΜΕ, την προσπάθεια αναμόρφωσης του συστήματος παροχής ασύλου, τους τρόπους αντιμετώπισης του ρατσισμού και τις ευθύνες της πολιτείας για τον φαύλο κύκλο της βίας.

-Πώς κρίνετε τον τρόπο διεξαγωγής του δημοσίου διαλόγου για το μεταναστευτικό ζήτημα στην ελληνική κοινωνία;  Θεωρείτε ότι οι Έλληνες πολίτες είναι αρκετά ενημερωμένοι για τις επιμέρους πτυχές του ζητήματος, όπως για παράδειγμα για τη διάκριση ανάμεσα σε «μετανάστες» και «πρόσφυγες»;
Δεν θεωρώ ότι το μεταναστευτικό έχει συζητηθεί στην ελληνική κοινωνία όσο θα έπρεπε, με την έννοια ότι υπάρχει κατ’ αρχήν σύγχυση μεταξύ των όρων. Ποιοι δηλαδή είναι πρόσφυγες, ποιοι μετανάστες, ποιοι ασυνόδευτοι ανήλικοι. Επίσης χρησιμοποιούμε, πολύ λανθασμένα, τον όρο «λαθρομετανάστες», βάζοντάς τους όλους στο ίδιο «τσουβάλι». Σπάνια γίνεται ο διαχωρισμός ως προς το αν ο άνθρωπος έχει έρθει εδώ για οικονομικούς λόγους, αν έχει έρθει επειδή διαφεύγει κάποιου πολέμου ή δίωξης, αν πρόκειται για ασυνόδευτο ανήλικο, αν πρόκειται  για θύμα βασανιστηρίων ή για θύμα trafficking.

Σε όλο αυτό το διάλογο για το μεταναστευτικό, σε πολύ λίγες περιπτώσεις τίθεται το θέμα που απασχολεί και την Ύπατη Αρμοστεία: το θέμα των προσφύγων. Πρόκειται για ειδική κατηγορία ανθρώπων, που φεύγουν αναγκαστικά από τη χώρα τους εξαιτίας διώξεων ή πολέμου, επειδή κάποια βασικά δικαιώματά τους κινδυνεύουν. Δεν το κάνουν από επιλογή ή από πολυτέλεια, αναγκάζονται να φύγουν και επειδή χάνουν ακριβώς την προστασία του δικού τους κράτους. Το κράτος στο οποίο καταφεύγουν ζητώντας άσυλο οφείλει να τους προστατεύσει, να τους παράσχει αυτή την προστασία.

Η διαφορά έχει νόημα, επειδή ακριβώς για τους πρόσφυγες υπάρχει ένα νομικό πλέγμα που τους προστατεύει, το λεγόμενο Προσφυγικό Δίκαιο, και η Ελλάδα -όπως και άλλες χώρες- δεσμεύεται από αυτό να τους παράσχει την προστασία που δικαιούνται. Δεν είναι δηλαδή μόνο ηθική υποχρέωση της χώρας να βοηθήσει αυτούς τους ανθρώπους, αλλά πρωτίστως νομική, αφού δεσμεύεται από τις διεθνείς συνθήκες που έχει υπογράψει. Στο δημόσιο διάλογο, λοιπόν, σπάνια μπαίνει αυτή η οπτική του πρόσφυγα κυρίως επειδή τα μεταναστευτικά ρεύματα είναι μεικτά.  Τόσο δηλαδή οι μετανάστες όσο και οι πρόσφυγες χρησιμοποιούν τις ίδιες οδούς, τα ίδια δίκτυα, τους ίδιους λαθροδιακινητές και αν μια χώρα δεν διαθέτει τους κατάλληλους μηχανισμούς υποδοχής και screening είναι πολύ δύσκολο να αναγνωρίσει το προφίλ του κάθε ανθρώπου.

Επομένως, πρέπει να ξεκινήσουμε από τα βασικά, αφού από τον διάλογο για το μεταναστευτικό σήμερα στην Ελλάδα λείπει η διάκριση μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών ανθρώπων. Δεν είναι όλοι τους μετανάστες, πολύ περισσότερο δεν είναι λαθρομετανάστες, είναι απαξιωτικός αυτός ο όρος από μόνος του, μιλάμε για ανθρώπους με διαφορετικό προφίλ και διαφορετικές ανάγκες.

-Για την κατάσταση αυτή οφείλεται η ανεπαρκής πολιτική από πλευράς κράτους ή οι λανθασμένοι χειρισμοί από τα ΜΜΕ;
Υπάρχουν διάφορες αιτίες. Κατ’ αρχάς, τα ΜΜΕ έχουν να παίξουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο γιατί αναφέρουν πολύ συχνά τον όρο «λαθρομετανάστες», ενώ βλέπουμε επίσης να χρησιμοποιούνται εντελώς λανθασμένα και όροι όπως «πολιτικός μετανάστης» ή «οικονομικός πρόσφυγας», οι οποίοι όροι δεν υφίστανται. Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι ή οικονομικός μετανάστης ή πολιτικός πρόσφυγας. Γίνεται αυτό το τσουβάλιασμα που έλεγα και νωρίτερα, ότι είναι όλοι τους μετανάστες, δεν βλέπουμε δηλαδή την αιτία για την οποία βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος εδώ και τις διαφορετικές του ανάγκες.

Τα ΜΜΕ συμβάλλουν και με έναν άλλο τρόπο: συνήθως προβάλλουν το μεταναστευτικό όταν υπάρχει, για παράδειγμα κάποια κοινωνική έκρηξη, ενώ σπάνια αναφέρεται το πόσο έχουν συνεισφέρει οι μετανάστες στην οικονομία της χώρας ή στο δημογραφικό κ.λπ. Δηλαδή το μεταναστευτικό αναδεικνύεται μόνο όταν πρόκειται για ένα θέμα που έχει αρνητική χροιά. Και βέβαια υπάρχουν πολλοί φορείς οι οποίοι, προεκλογικά αλλά και μετεκλογικά, χρησιμοποίησαν το μεταναστευτικό σε συνδυασμό και με την οικονομική κρίση για να «χαϊδέψουν αυτιά», να βρουν αποδιοπομπαίους τράγους για άλλα προβλήματα που βασανίζουν την ελληνική κοινωνία.

-Βρίσκετε ανταπόκριση από τα ΜΜΕ στην προσπάθεια σωστής ανάδειξης των μεταναστευτικών θεμάτων;
Μέχρι τώρα έχουν υπάρξει ορισμένα μέσα ενημέρωσης που στάθηκαν πολύ θετικά απέναντι στο ζήτημα των προσφύγων και ειδικά σε ό,τι αφορά την Ύπατη Αρμοστεία και τις δραστηριότητές μας, στηρίζοντάς μας και καλύπτοντας τις δράσεις μας. Πρόκειται, όμως, για μια μικρή μερίδα των ΜΜΕ. Αυτό το διάστημα προσπαθούμε να προωθήσουμε τη λεγόμενη Χάρτα της Ρώμης, έναν κώδικα δεοντολογίας για δημοσιογράφους ο οποίος ξεκίνησε από το γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας στην Ιταλία και αφορά ουσιαστικά κάποιες βασικές αρχές δεοντολογίας για το πώς πρέπει να καλύπτουν οι δημοσιογράφοι θέματα που αφορούν μετανάστες, πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και θέματα εμπορίας ανθρώπων. Πώς δηλαδή να προσεγγίζουν σωστά ένα θέμα, να είναι αντικειμενικοί αλλά και να φέρονται με σεβασμό απέναντι σε κάποιον πρόσφυγα, πώς να σέβονται τη προσωπικότητά του και να προστατεύουν την ταυτότητά τους, προκειμένου και να μην τον φέρουν σε κίνδυνο. Αυτός ο χάρτης υιοθετήθηκε πρώτα από το Συμβούλιο των Δημοσιογράφων της Ιταλίας και έχει ενταχθεί στον δικό τους κώδικα δεοντολογίας, ενώ στην Ελλάδα έχουμε έρθει σε συμφωνία με την ΠΟΕΣΥ για κάτι αντίστοιχο. Δεν ξέρουμε τι αποτέλεσμα θα έχει αυτό στην πράξη, με την έννοια ότι ένας κώδικας δεοντολογία δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, αλλά αισιοδοξούμε ότι κάποιοι δημοσιογράφοι θα ευαισθητοποιηθούν.

-Πιστεύετε ότι το ελληνικό κράτος αντιμετωπίζει επαρκώς τα φαινόμενα ρατσιστικής βίας;
Ως τώρα όχι. Μέχρι πρόσφατα το κράτος δεν παραδεχόταν ότι υπάρχει ρατσιστική βία και δεν έδινε την προσοχή που όφειλε. Τελευταία έχουμε δει κάποιες θετικές κινήσεις με την ανακοίνωση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη για τη δημιουργία ειδικών τμημάτων που θα έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας μέσα στην αστυνομία, αλλά και με το διορισμό ειδικού εισαγγελέα για αδικήματα με ρατσιστικό κίνητρο. Επίσης, η πολιτική ηγεσία έχει αναγνωρίσει με κάποιες δηλώσεις ότι το φαινόμενο της ρατσιστικής βίας είναι σοβαρό και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Βέβαια όλα αυτά βρίσκονται ακόμα είτε στα χαρτιά είτε σε επίπεδο προφορικού λόγου. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν θα φέρουν αποτέλεσμα ή αν θα μειωθεί στην πράξη η ρατσιστική βία στη χώρα, αλλά ελπίζουμε αυτές οι κινήσεις να αποδειχθούν ουσιαστικές και όχι για το θεαθήναι.

-Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν όχι μόνο τα βίαια κρούσματα, αλλά και η διάδοση ακραίων αντιλήψεων και στάσεων απέναντι στους μετανάστες και τους πρόσφυγες;
Η βία προκαλεί βία. Μπορεί κάποιος να ξεκινήσει με απλή λεκτική βία και να καταλήξει σε σωματική. Επομένως θα πρέπει αυτά τα φαινόμενα να αντιμετωπιστούν από τη ρίζα τους. Το  λεγόμενο “hate speech” (ρητορική μίσους) είναι πάρα πολύ σοβαρό και θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί, όπως και η φυσική βία που μπορεί να καταλήξει μέχρι και σε δολοφονία, όπως είδαμε πρόσφατα στην Αθήνα με τον θάνατο του νεαρού από το Πακιστάν. Γι’ αυτά τα ακραία φαινόμενα θα πρέπει η πολιτεία να δράσει άμεσα, υπό την έννοια ότι πρέπει να πάψει η ατιμωρησία. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε ούτε μία καταδίκη για περιστατικό ρατσιστικής βίας, γεγονός που περνά το μήνυμα ότι ο καθένας μπορεί να κάνει ό, τι θέλει ανενόχλητος.

Το δεύτερο είναι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης: θα πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είναι οι μετανάστες που φταίνε για όλα τα δεινά της ελληνικής κοινωνίας και να θυμηθούμε λίγο το πρόσφατο παρελθόν μας, την ιστορία μας, να δούμε τι σημαίνει εξτρεμισμός, το ότι η βία φέρνει πάντα βία, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο από τον οποίο τελικά κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει. Να αναρωτηθούμε ποιος πραγματικά ευθύνεται για τα προβλήματα τα οποία όντως όλοι βιώνουμε στην καθημερινότητά μας, αντί να στρεφόμαστε ενάντια στους αποδιοπομπαίους τράγους που κάποιοι προσπαθούν να δημιουργήσουν. Επομένως η πρόληψη ακραίων συμπεριφορών είναι πάρα πολύ σημαντική, αλλά ως πρώτη προτεραιότητα θα έθετα την εφαρμογή των νόμων. Υπάρχουν νόμοι που απαγορεύουν το ρατσιστικό λόγο και αναγνωρίζουν το ρατσιστικό κίνητρο ως επιβαρυντικό παράγοντα σε ένα έγκλημα, επομένως θα πρέπει να σταματήσει αυτός ο φαύλος κύκλος της ατιμωρησίας.

-Η Ύπατη Αρμοστεία έχει υποβάλει πλήθος προτάσεων για τη συνολική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος, από την παροχή ασύλου στους πρόσφυγες μέχρι την ενθάρρυνση επιστροφής στις χώρες καταγωγής και  προέλευσης. Οι προτάσεις αυτές έχουν βρει ευήκοα ώτα από τις αρμόδιες αρχές;
Υπάρχει συνεργασία με τις αρχές. Συνεργαζόμαστε εδώ και δύο με τρία χρόνια για την αναμόρφωση του συστήματος ασύλου, το οποίο θεωρούμε ότι θα είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα στον τομέα αυτό. Ήδη βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο με έναν καινούριο νόμο και ελπίζουμε ότι μέσα στη χρονιά θα είναι έτοιμη και η νέα Υπηρεσία Ασύλου, μια ανεξάρτητη, αυτόνομη υπηρεσία η οποία δεν θα έχει καμία σχέση με την αστυνομία και θα στελεχώνεται από καθαρά πολιτικό προσωπικό. Ελπίζουμε ότι αυτό θα συμβάλει στο να έχουμε μια δίκαια και αποτελεσματική διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων ασύλου. Μέχρι σήμερα υπήρχαν σοβαρά προβλήματα τόσο στην πρόσβαση στις αρμόδιες υπηρεσίες όσο και στις διαδικασίες αυτές καθ’ εαυτές, με αποτέλεσμα οι πρόσφυγες να επιδιώκουν να φύγουν από τη χώρα αντί να υποβάλουν αίτηση ασύλου και οι μετανάστες να χρησιμοποιούν την αίτηση ασύλου για να επιμηκύνουν τη νόμιμη παραμονή τους στη χώρα. Υπήρχε δηλαδή εκμετάλλευση του συστήματος από εκείνους που δεν το δικαιούνταν, τη στιγμή που οι πρόσφυγες δεν ασκούσαν τα δικαιώματά τους γιατί δεν εμπιστεύονταν τη διαδικασία.

Ο νόμος του 2010 εγκαινίασε το μεταβατικό  στάδιο, στο πλαίσιο του οποίου ανεξάρτητες επιτροπές εξετάζουν τις αιτήσεις ασύλου σε δεύτερο βαθμό και τουλάχιστον σε αυτό το στάδιο έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος, έχει παρουσιαστεί δηλαδή άνοδος στα ποσοστά αναγνώρισης. Στο πρώτο στάδιο δεν έχει υπάρξει διαφορά, δεδομένου ότι βρίσκεται ακόμα στα χέρια της αστυνομίας. Με το νέο νόμο των αρχών του 2011 θεσμοθετείται η νέα υπηρεσία ασύλου, η οποία ελπίζουμε ότι θα αρχίσει να λειτουργεί μέσα στη φετινή χρονιά. Αν και υπάρχει ήδη η διευθύντρια και κάποια στελέχη, τα μέτρα λιτότητας προκαλούν προβλήματα στην περαιτέρω στελέχωση της υπηρεσίας αφού δεν μπορούν να γίνουν νέοι διορισμοί στο δημόσιο. Έτσι, η διαδικασία προχωρά μέσω μετατάξεων, γεγονός που την καθιστά χρονοβόρα και όχι πάντα αποτελεσματική. Ωστόσο, είμαστε αισιόδοξοι και ελπίζουμε ότι θα λειτουργήσει, όπως και η Υπηρεσία Προσφυγών η οποία ήδη λειτουργεί αρκετά καλά και θα ενισχυθεί με νέες επιτροπές.

Μια τρίτη υπηρεσία είναι τα Κέντρα Προώθησης Υποδοχής, τα οποία θα δημιουργηθούν στα σύνορα, σε μεθοριακές περιοχές της χώρας όπου ουσιαστικά θα γίνεται το λεγόμενο screening και profiling των νεοαφιχθέντων, τα οποία όπως προανέφερα λείπουν από τη χώρα. Θα μπαίνουν σε αυτά τα κέντρα, τα οποία θα στελεχώνονται από κατάλληλο προσωπικό –διερμηνείς, ψυχολόγους, νομικούς, κοινωνικούς λειτουργούς- για δύο εβδομάδες το πολύ και ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου θα του παρέχεται η κατάλληλη βοήθεια και θα μεταφέρονται στα ανάλογα Κέντρα για αιτούντες άσυλο, ασυνόδευτους ανηλίκους, αν είναι θύματα trafficking ή βασανιστηρίων θα έχουν την ανάλογη στήριξη και οι άνθρωποι οι οποίοι θα κρίνεται ότι δεν έχουν ανάγκη κάποιας ιδιαίτερης προστασίας θα κρατούνται σε Κέντρα κράτησης μέχρι την περαιτέρω μεταχείρισή τους- είτε την απέλαση είτε την παραμονή, με κάποιο προσωρινό καθεστώς, στην Ελλάδα.

– Η Ε.Ε. έχει χρηματοδοτήσει την Ελλάδα με στόχο τη συγκρότηση μεταναστευτικής πολιτικής με πάνω από 278 εκ. ευρώ από το 2007 έως το 2012* . Από την ως τώρα εμπειρία σας, σε ποιο βαθμό έχουν αξιοποιηθεί οι πόροι αυτοί με κατάλληλο και επαρκή τρόπο;
Μέχρι τώρα υπήρχαν διάφορα εμπόδια όσον αφορά στην απορρόφηση αυτών των κονδυλίων, όπως όλοι γνωρίζουμε, πράγμα για το οποίο οφείλεται όχι μόνο η πολιτεία αλλά και διάφορες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις του συστήματος ροής των κονδυλίων σε κάθε χώρα. Επιπλέον, ακόμη και η χρηματοδότηση κατά 25% από τον εγχώριο προϋπολογισμό, που τώρα έχει μειωθεί,  αντιμετώπιζε προβλήματα. Γίνονται σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της απορροφητικότητας, αλλά πρέπει να ληφθούν πολλά ακόμη μέτρα και κυρίως να αντιμετωπιστούν οι γνωστές παθογένειες της δημόσιας διοίκησης.

-Τι ακόμη κρίνετε ότι πρέπει να γίνει για να αποκτήσει η Ελλάδα σωστή μεταναστευτική πολιτική;
Θα πρέπει να δούμε ολιστικά το θέμα της μετανάστευσης, ακόμα και της νόμιμης, και να βρεθούν τρόποι για να μπορεί κανείς να έρθει να μεταναστεύσει νόμιμα στην Ελλάδα, όπως γίνεται σε άλλες χώρες. Να έχει δηλαδή κάποιος ορισμένα προσόντα, μια συγκεκριμένη ειδίκευση που λείπει και να μπορεί να έρθει να δουλέψει κανονικά και νόμιμα, χωρίς να έχει κανένα πρόβλημα με τα χαρτιά του. Μια υγιής μεταναστευτική πολιτική θα ήταν προς όφελος της χώρας.

Ένα άλλο θέμα όπου δεν έχει δοθεί προσοχή από την πολιτεία είναι οι λεγόμενοι άνθρωποι χωρίς χαρτιά. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν άνθρωποι στη χώρα, των οποίων τον αριθμό δεν γνωρίζει κανείς γιατί δεν καταγράφονται, χωρίς κανένα χαρτί στα χέρια τους, χωρίς πρόσωπο, χωρίς δικαιώματα. Αυτοί οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν διάφορες καταστάσεις, από το να πέσουν θύματα μικροκλοπής μέχρι ρατσιστικής βίας, χωρίς να μπορούν να τις καταγγείλουν επειδή δεν έχουν χαρτιά- αν απευθυνθούν στην αστυνομία, θα απελαθούν. Έτσι δεν έχουν και δικαιώματα, πέφτουν πιο εύκολα θύματα κυκλωμάτων, trafficking και εγκληματικών οργανώσεων. Οπότε η πολιτεία θα έπρεπε να βρει μια λύση, όπως κάποιο καθεστώς προσωρινής διαμονής, γιατί κάποιοι μπορεί να απελαθούν, όμως άλλοι προέρχονται από χώρες όπου γίνεται πόλεμος ή δεν έχουν πρεσβείες στην Ελλάδα, άρα δεν μπορούν να σταλούν πίσω. Υπάρχουν, επίσης, εκείνοι που έχουν φύγει από τη χώρα τους διωγμένοι αλλά επειδή δεν έχουν χαρτιά δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση ασύλου. Δεν μπορούμε να πούμε ότι αντιμετωπίζουμε το μεταναστευτικό χωρίς να δούμε το πρόβλημα των ανθρώπων αυτών.

-Πώς ανταποκρίνονται οι Έλληνες πολίτες στην προσπάθειά σας;
Η ανταπόκριση απέναντι στις εκστρατείες μας είναι πολύ θετική, δεχόμαστε ενθαρρυντικά σχόλια από τον κόσμο. Για παράδειγμα, στην ιστοσελίδα μας 1 against racism γράφονται πολύ συγκινητικά και αξιόλογα άρθρα, αλλά ο κόσμος συνεισφέρει και στο θέμα του fundraising παρά την οικονομική κρίση, τόσο ηθικά όσο και υλικά. Απλώς, για να επανέλθω και στο θέμα των ΜΜΕ, νομίζω ότι αυτή είναι η σιωπηλή πλειοψηφία• δυστυχώς η ηχηρή μειοψηφία είναι αυτή που «ακούγεται» περισσότερο στα συμβατικά μέσα και το διαδίκτυο, η οποία υιοθετεί ακραίες απόψεις και εμφανίζεται με τη βία ως λάβαρο. Παρ’ όλα αυτά πιστεύω, χωρίς να έχω στατιστικά στοιχεία γι’ αυτό, ότι ο περισσότερος κόσμος είναι ανεκτικός και διαθέτει κατανόηση και σεβασμό προς τα προβλήματα των εκτοπισμένων. Οι Έλληνες έχουν υπάρξει και πρόσφυγες και μετανάστες και δεν θέλω να πιστεύω ότι ξεχνούν τόσο γρήγορα. Απλώς, υπάρχει μια ηχηρή μειοψηφία που κατορθώνει με τον εκκωφαντικό της θόρυβο να καλύψει τα πάντα.

*Πηγή:European Commission: Departments (Directorates-General) and services – Foreign Affairs. Financing – funding map: Greece  http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/financing/fundings/mapping-funds/countries/greece/index_en.htm (ανακτήθηκε: 15/02/2012)

No related posts.