Ένας Αμερικανός στρατιώτης στον Κόκκινο Στρατό: Μια ανθρώπινη ιστορία που θα σπάσει τον πάγο στις ψυχροπολεμικές σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας Mar03

Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

Ένας Αμερικανός στρατιώτης στον Κόκκινο Στρατό: Μια ανθρώπινη ιστορία που θα σπάσει τον πάγο στις ψυχροπολεμικές σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας

Με τα παράσημα για την προσφορά του στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Όταν ο Τζον Μπέιλ, ο νέος Αμερικανός πρέσβης στη Μόσχα, εμφανίστηκε σε μια ρωσική ραδιοφωνική εκπομπή λίγο μετά τον πόλεμο των πέντε ημερών της Ρωσίας με τη Γεωργία, πολιορκήθηκε από έναν καταιγισμό ερωτήσεων. Σχεδιάζει η Ουάσιγκτον να επανεξοπλίσει τη Γεωργία; Αληθεύει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ εισάγουν κρυφά στη Γεωργία όπλα με βιτρίνα την ανθρωπιστική βοήθεια; Είναι αλήθεια ότι ο πατέρας σας υπήρξε Σοβιετικός στρατιώτης;

Η απάντηση που μετέφερε στον αέρα ο Μπέιλ, αποτελεί αναμφίβολα μια από τις πιο καταπληκτικές ιστορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας την επαύριον του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Και ναι, κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα του πολέμου, ένας 22χρονος νεαρός από το Μούσκεγκον του Μίσιγκαν ταλαιπωρημένος από την πείνα, διέσχισε πεζός το ανατολικό μέτωπο και πρόσφερε τις υπηρεσίες του στη διερχόμενη μονάδα τεθωρακισμένων του Σοβιετικού στρατού. Για να τους προσεγγίσει χρησιμοποίησε τις τρεις μοναδικές λέξεις που είχε μάθει στα ρωσικά ως αιχμάλωτος πολέμου στη Γερμανία, «Για Αμερικάνσι τοβάρις», ή «Είμαι Αμερικανός σύντροφος!».

Πολέμησε  τους Ναζί στο πλευρό των Σοβιετικών, πίνοντας βότκα για να κρατιέται ζεστός στο ρωσικό χειμώνα και μαθαίνοντας τους να τραγουδούν αμερικάνικα εμβατήρια. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο μέτωπο απάντησε στις αμέτρητες ερωτήσεις των νέων του συντρόφων για τον καπιταλισμό και με τη λήξη του πολέμου ο Τζο Μπέιρλ, ως προϊστάμενος πλέον σε εργοστάσιο που παρήγαγε μπάλες του μπόουλινγκ , διηγήθηκε τις ιστορίες που έζησε στον γιο του, τον μελλοντικό πρέσβη στη Μόσχα.

«Πάντα αντιμετώπιζε τους Σοβιετικούς ως ανθρώπους που του έσωσαν τη ζωή, τη στιγμή που μπορούσαν πολύ απλά να τον τοποθετήσουν σε έναν τοίχο και να τον εκτελέσουν», θυμάται ο Μπέιρλ, του οποίου το γραφείο μοιάζει με τον ρωσικό Λευκό Οίκο.

Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στη Μόσχα, Τζον Μπέιρλ

Ο 54χρονος Μπέιρλ ανέλαβε τα καθήκοντά του πέρυσι σε μία ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή. Ένα μήνα αφότου εγκαταστάθηκε στην κατοικία του πρέσβη στη Μόσχα, η Γεωργία εκδήλωσε τις επιθετικές της διαθέσεις ενάντια στην πόλη Τσχινβάλι της Νότιας Οσετίας, κάτι το οποίο η ρωσική ηγεσία ερμήνευσε ως έμμεση εμπλοκή των ΗΠΑ. Για αντίποινα, τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στα εδάφη της Γεωργίας, στέλνοντας τις σχέσεις ανάμεσα στη Μόσχα και την Ουάσιγκτον στο ναδίρ της μετα-ψυχροπολεμικής εποχής.

Παρόλο που ο Μπέιρλ μεγάλωσε περιτριγυρισμένος από ψυχροπολεμικά στερεότυπα, οι αναμνήσεις του πατέρα του προσέδωσαν μια ανθρωπιστική αντιμετώπιση για την Σοβιετική Ένωση και τους 27εκατομμύρια πολίτες που έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο. «Ο πατέρας μου είχε αντιληφθεί ότι ο πόλεμος είχε τελειώσει και το μόνο πράγμα που έμεινε από αυτόν ήταν στάχτη στα συντρίμμια», ανέφερε ο Μπέιρλ.

Η ιστορία του Τζο Μπέιρλ αντικατοπτρίζει την ιστορία ενός Αμερικανού αιχμαλώτου πολέμου, ο οποίος ρισκάρει τη ζωή του για να δραπετεύσει από ένα γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, τη στιγμή που με τη λήξη του πολέμου θα τον άφηναν ελεύθερο. Από την άλλη πλευρά το χάος του ανατολικού μετώπου, το οποίο ο βιογράφος του Τζο Τόμας Τέιλορ, περιγράφει ως «δύο τυραννόσαυρους που αλληλοεξοντώνονται».

Ο Τζο Μπέιρλ συμμετείχε ως αλεξιπτωτιστής κατά την απόβαση στην Νορμανδία και βρέθηκε αιχμάλωτος σε γερμανικό στρατόπεδο. Αφού οι δυο πρώτες του απόπειρες να δραπετεύσει απέτυχαν, στη τρίτη του προσπάθεια κατάφερε με δύο άλλους Αμερικανούς να κρυφτεί σε ένα από τα ξύλινα βαρέλια που μεταφέρονταν μέσα στο στρατόπεδο. Κατά τη μεταφορά έξω από αυτό, το βαγόνι στο οποίο επέβαιναν προσέκρουσε σε πέτρα με αποτέλεσμα τα βαρέλια να αναποδογυρίσουν.

Ο Τζο Μπέιρλ όταν πολέμησε στο πλευρό των Σοβιετικών

Στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τα πυρά των φρουρών, οι δυο σύντροφοι του Τζο δεν στάθηκαν τόσο τυχεροί όσο ο ίδιος και έπεσαν νεκροί. Ο Μπέιρλ, έχοντας αναδειχθεί στο παρελθόν πρωταθλητής του στίβου στο σχολείο του, έτρεξε μέσα από το δάσος και διέσχισε τα παγωμένα νερά ενός ποταμού για να αποτρέψει τα σκυλιά να ακολουθήσουν τα ίχνη του. Διέσχιζε την ενδοχώρα της Πολωνίας μέχρι τη στιγμή που άκουσε τις συγκρούσεις και τα πυρά του ανατολικού μετώπου, το οποίο ακούστηκε «σαν καλωσόρισμα Θεού», όπως αφηγείται ο Τέιλορ στο βιβλίο του «Οι απλοί ήχοι της ελευθερίας».

Ο φυγάς κρύφτηκε πίσω από ένα ανάχωμα την ώρα που ο Κόκκινος Στρατός προσέγγιζε το αγρόκτημα της περιοχής και εξόντωνε τους ιδιοκτήτες του. Ο Μπέιρλ βγήκε από το κρησφύγετό του με τα χέρια του ψηλά και όταν του προσέφεραν τη δυνατότητα να επιστρέψει σώος και αβλαβής στην πατρίδα του, αυτός αρνήθηκε και προτίμησε να μείνει και να ενταχθεί στις τάξεις της μονάδας τεθωρακισμένων.

Ο πόλεμος τελείωσε για τον Τζο μερικές εβδομάδες αφού κατατάχθηκε στον Σοβιετικό Στρατό, όταν μια γερμανική χειροβομβίδα τον πέταξε από το τανκ του. Ο διοικητής του, μια γυναίκα γνωστή μόνο με το όνομα «Η Στρατηγός», έσκυψε πάνω από τον ώμο του και του είπε «αντίο σύντροφε». Έτσι ο Τζο Μπέιρλ επέστρεψε στο Μούσκεγκον όπου οι πολεμικές ιστορίες των στρατιωτών θάφτηκαν σταδιακά στα αρχεία των εφημερίδων για να αντικατασταθούν από την καθημερινότητα.

Από τη δεκαετία του ’50 η αντι-κομμουνιστική τάση ήταν τόσο ισχυρή που, όπως το θέτει ο Τζον Μπέιρλ, «Αν ήθελες το καλό σου, το καλύτερο που είχες να κάνεις ήταν να μην αναφέρεσαι ιδιαίτερα για το γεγονός ότι πολέμησες στο πλευρό του Κόκκινου Στρατού, ακόμα και αν ήταν για μικρό χρονικό διάστημα». Οι αμερικανικές αρχές αποθάρρυναν τον Τζο να επικοινωνήσει με τους Σοβιετικούς του φίλους από τον πόλεμο και τον αντιμετώπιζαν ως μια «μοναδική περίπτωση», όπως αναφέρει ο Τέιλορ. Τη δεκαετία του 1950, το FBI του ζήτησε να παραστήσει τον κομμουνιστή σε μια εργατική ένωση.

Η ιστορία του πατέρα του Τζον Μπέιρλ σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση στις αμερικανο-ρωσικές σχέσεις

Τελικά ήταν ο γιος του που του επέτρεψε να αναζητήσει το παρελθόν του. Έχοντας τη Ρωσία στην άκρη του μυαλού του, ο Τζον Μπέιρλ, παρακινήθηκε από έναν καθηγητή του στο πανεπιστήμιο Γκράντ Βάλεϊ και βρέθηκε στη Μόσχα ως διερμηνέας για μια αμερικανικών συμφερόντων εταιρεία που ειδικευόταν σε τεχνικές καλλιέργειας της γης. Ο Τζον και ο πατέρας του άρχισαν να αναζητούν σε αρχεία οποιονδήποτε επιζήσαντα που ίσως να θυμόταν τον Τζο Μπέιρλ. Ο υιός εντάχθηκε στη διπλωματική υπηρεσία το 1983 και συνέχισε την έρευνα κατά τη διάρκεια δύο επισκέψεων του στη ρωσική πρωτεύουσα. Με τον καιρό η ιστορία  άρχισε να τραβάει την προσοχή.

Το 1994, ο πρόεδρος Μπορίς Γιέλτσιν παρασημοφόρησε τον Τζο Μπέιρλ με τέσσερα μετάλλια για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στον Κόκκινο Στρατό. Όπως ανέφερε αργότερα ο Τζον, «ήταν η πιο περήφανη στιγμή της ζωής του». Όταν ανακοινώθηκε ότι ο Τζον Μπέιρλ θα χρηματίσει πρέσβης στη Ρωσία, είχαν ήδη συμπληρωθεί τέσσερα χρόνια από το θάνατο του πατέρα του. Ωστόσο, η ιστορία έκανε το γύρω της χώρας από τη στιγμή της άφιξης του και οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι θα βοηθήσει σε μία περίοδο τεταμένων σχέσεων με τις ΗΠΑ.

Την Ημέρα των Βετεράνων, ο Μπέιρλ αναβίωσε μια παράδοση της πρεσβείας να γιορτάζεται μαζί με τους Ρώσους βετεράνους. Ανάμεσα τους παραβρέθηκε και ο Στρατηγός Βασίλ Ζιμπάρεβ, ο οποίος, όπως και ο πατέρας του Τζον, πολέμησε σε μια μονάδα τεθωρακισμένων στο ανατολικό μέτωπο. «Ίσως ο πατέρας μου και ο Στρατηγός Ζιμπάρεβ να μην συναντήθηκαν ποτέ, ωστόσο πολέμησαν για τον ίδιο σκοπό και γιόρτασαν από κοινού τη νίκη», ανέφερε ο Μπέιρλ.

Πηγή: International Herald Tribune

Αλέξανδρος Ποταπίδης

apotapid@gmail.com

No related posts.