Είναι τα blogs πανάκεια; Apr08

Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

Είναι τα blogs πανάκεια;

Τα weblogs ή ιστολόγια έχουν, εδώ και δύο με τρία χρόνια, γίνει ευρέως γνωστά και στους Έλληνες χρήστες του διαδικτύου. Το blogging, όπως και το σύνολο των νέων μέσων, εμφανίστηκε ως «απάντηση» στην κρίση αξιοπιστίας την οποία διέρχονταν τα παραδοσιακά ΜΜΕ και φαίνεται πως έχει πετύχει να εκδημοκρατίσει σε μεγάλο βαθμό τη διαδικασία της ενημέρωσης. Πράγματι, τα ιστολόγια συναγωνίζονται ισάξια την τηλεόραση και τις εφημερίδες, αναγκάζοντας τις τελευταίες να εξελιχθούν προκειμένου να επιβιώσουν κάτω από τις νέες συνθήκες∙ οι δημοσιογράφοι δεν αποτελούν πια μια κλειστή λέσχη, ούτε κρατούν στα χέρια τους το μονοπώλιο στην πληροφόρηση. Κάθε χρήστης μπορεί, μέσω του δικού του ιστολογίου, να μεταδίδει πληροφορίες και να αλληλεπιδρά με τους αναγνώστες του. Αρκεί όμως αυτή η τεχνική διευκόλυνση για να φθάνει στο κοινό πραγματικά αξιόπιστη ενημέρωση; Μήπως η ανωνυμία που προσφέρει το blogging υποθάλπει ταυτόχρονα και φαινόμενα ασυδοσίας;

Παρ’ όλο που ο όρος πρωτοεμφανίστηκε το 1997 και η συνήθεια του blogging είχε αρχίσει να γίνεται δημοφιλής από το 2002, στη χώρα μας, εξαιτίας του υψηλού κόστους σύνδεσης στο διαδίκτυο και, συνακόλουθα, του μικρού αριθμού ευρυζωνικών συνδέσεων, τα ιστολόγια ήταν ένα εργαλείο που έμενε στα χέρια των «λίγων» που κατείχαν τη σχετική τεχνογνωσία και διέθεταν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Από το 2007, ωστόσο, ο αριθμός των ιστολογίων αυξάνεται ταχύτατα- υπολογίζεται ότι σήμερα υπάρχουν περί τα 5.000 blogs στην ελληνική γλώσσα. Δεν είναι όλα τα blogs ειδησεογραφικά∙ υπάρχουν επίσης τα αμιγώς προσωπικού ή καλλιτεχνικού περιεχομένου, ούτε όλα εξίσου ενεργά. Το κυριότερο πρόβλημα, ωστόσο, έγκειται στην αξιοπιστία των λεγόμενων –και συχνά, απλώς αυτοαποκαλούμενων- ενημερωτικών ιστολογίων.

Στα δύο αυτά χρόνια από την ενσωμάτωση των blogs στην καθημερινότητα των Ελλήνων χρηστών, έχουν υπάρξει δείγματα τόσο καλής όσο και κακής δημοσιογραφίας από τους διαχειριστές των ειδησεογραφικών ιστολογίων. Ακόμη και επαγγελματίες δημοσιογράφοι έχουν παραδεχθεί ότι αντλούν πληροφορίες από τα δημοφιλή blogs, από την άλλη πλευρά όμως δεν έχουν λείψει και τα κρούσματα παρανομιών, όπως η εξύβριση ή η συκοφαντική δυσφήμιση. Η σύλληψη blogger πέρυσι, επειδή δημοσίευε ανυπόστατους ισχυρισμούς για τηλεοπτικούς δημοσιογράφους, είναι ένα ακραίο παράδειγμα. Εκτός αυτού, το περιεχόμενο και η γλώσσα των blogger – δημοσιογράφων συχνά απέχουν πολύ από το ιδανικό: παραβίαση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, εντυπωσιοθηρία, συχνά ποστ – «κράχτες» για αποκαλύψεις που δεν έρχονται ποτέ, υβριστικοί χαρακτηρισμοί εις βάρος δημοσίων προσώπων, τακτικές κιτρινισμού, ακόμα και διατύπωση σεξιστικών ή ρατσιστικών απόψεων είναι κοινός τόπος για πολλούς από αυτούς. Ο μετριασμός των σχολίων που αφήνουν οι επισκέπτες, από ανθρώπους που επικαλούνται μάλιστα την ελευθερία του λόγου σε κάθε ευκαιρία, επίσης. Το χειρότερο ίσως είναι ότι τα ιστολόγια αυτά είναι κατά κανόνα δημοφιλή, ενώ προσελκύουν και διαφημίσεις, πράγμα που σημαίνει ότι η στρεβλή δημοσιογραφία που ασκούν επιβραβεύεται, περίπου όπως τα τηλεσκουπίδια συγκεντρώνουν τα βλέμματα  του κοινού.

Πόσο όμως διαφέρει η ασυδοσία των συγκεκριμένων ιστολογίων, από τις κακές δημοσιογραφικές πρακτικές που υποτίθεται ότι οι δημιουργοί τους κατακρίνουν στα παραδοσιακά ΜΜΕ; Προφανώς καθόλου. Αλλά είναι απόλυτα φυσιολογικό να υπάρχουν καλοί και κακοί bloggers, κατά τον ίδιο τρόπο που υπάρχουν δημοσιογράφοι οι οποίοι κάνουν σωστά τη δουλειά τους ή όχι. Εκτός αυτού, σε ένα μέσο που έχει ως σύνθημά του «από το λαό για το λαό»,  είναι λογικό να εκπροσωπούνται όλες οι τρέχουσες κοινωνικές τάσεις. Εάν σε μια κοινωνία καλλιεργούνται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό ακραίες απόψεις, ενώ συγκεκριμένες αξίες όπως η υπευθυνότητα και ο επαγγελματισμός δείχνουν να φθίνουν, αντί να ενθαρρύνονται, κάποια στιγμή ο αντίκτυπος θα γίνει αισθητός στις περισσότερες δραστηριότητες των μελών της.

Για τους παραπάνω λόγους τα blogs δεν είναι πανάκεια, «φάρμακα διά πάσαν νόσον» της ενημέρωσης, αφού παρουσιάζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ίδια «συμπτώματα» με τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Είναι, επομένως, προτιμότερο να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη. Οι αλλαγές που έχουν επιφέρει είναι σίγουρα θετικές, αλλά η αξιοπιστία τους δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Άλλωστε ένα από τα χαρακτηριστικά των νέων μέσων είναι ότι, από το filter, then publish της «παλιάς» δημοσιογραφίας, που υποτίθεται πως εξασφάλιζε την εγκυρότητα της πληροφορίας έχουν εισαγάγει το publish, then filter. Εναπόκειται δηλαδή στον αναγνώστη να φιλτράρει και να διασταυρώσει όσα διαβάζει, προκειμένου να κρίνει μόνος του ποια στοιχεία θα αποδεχθεί ως αληθή. Σε κάθε περίπτωση, το σωστό μορφωτικό υπόβαθρο και η οξυμένη κριτική σκέψη είναι απαραίτητα εφόδια τόσο για τον δημοσιογράφο – blogger, όσο και για τον αναγνώστη, ο οποίος καλείται να αναγνωρίσει και να απορρίψει τα φαινόμενα ασυδοσίας.

No related posts.