ACTA: Νέα απειλή στην ελευθερία του Διαδικτύου;

Μία συμφωνία που προασπίζεται τα πνευματικά δικαιώματα και επιχειρεί να θέσει τέλος στην πειρατεία, διαδικτυακή και μη, ή μία προσπάθεια ελέγχου της γνώσης και της πληροφορίας στο μέχρι πρότινος (σχετικά) ελεύθερο κόσμο του Διαδικτύου;

11 Φεβρουαρίου 2012. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους των μεγαλύτερων πόλεων της Ευρώπης, διαδηλώνοντας κατά της διεθνούς Εμπορικής Συμφωνίας Καταπολέμησης της Παραποίησης, γνωστή παγκοσμίως με το ακρωνύμιο ACTA. Την ίδια στιγμή, σε μία προσπάθεια να αντικρούσει τις κατηγορίες περί αδιαφανών διαδικασιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει στο Διαδίκτυο το κείμενο της συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι η ACTA δεν περιορίζει την ελευθερία στο διαδίκτυο, αλλά αντίθετα εξασφαλίζει το διαμοιρασμό μη πειρατικού υλικού και πληροφοριών στον

παγκόσμιο ιστό. Η ανακοίνωση δε φαίνεται να πείθει πολλούς…

(Φωτογραφία @paulocoelho)

Επώνυμοι δημιουργοί, όχι μόνο δεν επικροτούν την ACTA και παρεμφερή νομοσχέδια που φαινομενικά τουλάχιστον προστατεύουν τα πνευματικά τους δικαιώματα, αλλά στρέφονται ανοιχτά εναντίον τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο διάσημος συγγραφέας Πάολο Κοέλιο, ο οποίος, μέσω του blog του, καλεί τους «πειρατές» όλου του κόσμου να διαμοιράσουν όλα του τα βιβλία, χαρακτηρίζοντας την «πειρατεία» διαφήμιση του έργου του…

Πολιτικοί σε ατομικό επίπεδο, αλλά και κυβερνήσεις ολόκληρες καταψηφίζουν τη συμφωνία, εκφράζοντας ανοιχτά την ανησυχία τους για ενδεχόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Το Κοινοβούλιο πιστεύει ακράδαντα πως τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει να προστατεύονται. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται παραδίνοντας σε ιδιωτικές εταιρίες το ολοκληρωτικό δικαίωμα να παρακολουθούν αδιακρίτως τις δραστηριότητες κάθε πολίτη στο διαδίκτυο – ένα δικαίωμα που αρνούμαστε να δώσουμε ακόμα και στις αστυνομίες σε περιπτώσεις καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Ούτε βεβαίως επιβάλλοντας ποινές δυσανάλογης βαρύτητας, όπως το να αποκόβουμε ολόκληρα νοικοκυριά από την πρόσβαση των μελών τους το διαδίκτυο» υποστήριξε το Μάρτιο του 2010 ο Σταύρος Λαμπρινίδης, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επισημαίνοντας ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι αυτή καθεαυτή ένα θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπίζεται και να προστατεύεται ως τέτοιο.

Τι σημαίνει, όμως, πραγματικά η ACTA; Τι αλλαγές αναμένεται να φέρει στη ζωή μας, σε περίπτωση που ψηφιστεί; Θα ελέγχονται στα αεροδρόμια τα laptops για να διαπιστωθεί αν έχουν «πειρατικές» ταινίες και τραγούδια; Οι πάροχοι διαδικτύου θα παρακολουθούν στενά τον κάθε χρήστη και σε περίπτωση παρανομίας θα διακόπτουν οριστικά τη σύνδεση; Ή μήπως άνδρες της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος θα «μπουκάρουν» στα σπίτια μας την ώρα που κατεβάζουμε ταινίες και θα μας οδηγούν στη φυλακή; Σενάρια… Άλλα «τραβηγμένα» και άλλα πιο κοντά στην πραγματικότητα. Όλα τους, όμως, βρίσκονται στο επίκεντρο της διαμάχης που έχει ξεσπάσει για την ACTA, καθώς οι γενικόλογοι όροι και η ασάφεια του κειμένου αφήνουν χώρο για πολλές ερμηνείες…

Τι είναι η ACTA;
Πρόκειται στην ουσία για μία διεθνή συνθήκη η οποία στοχεύει στη δημιουργία διεθνών προτύπων για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων. Εκ πρώτης άποψης δεν ακούγεται κακό… Το γεγονός, όμως, ότι η εφαρμογή της δεν περιορίζεται μόνο σε εμπορικά προϊόντα και είδη πολυτελείας, αλλά επεκτείνεται σε πολιτιστικά αγαθά, εφαρμογές πληροφορικής και γενόσημα φάρμακα, γεννά σοβαρά ερωτήματα και ανησυχίες όσον αφορά στο σεβασμό των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένης και της διασφάλισης πρόσβασης όλων των πολιτών σε φάρμακα.

Ποιοι την υπέγραψαν και ποιοι όχι.
Η ACTA υπογράφηκε αρχικά από οχτώ χώρες την 1η Οκτωβρίου του 2011. Συγκεκριμένα, υπογράφηκε από την Αυστραλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τη Νότιο Κορέα, το Μαρόκο, τη Νέα Ζηλανδία, τη Σιγκαπούρη και τις ΗΠΑ. Στις 26 Ιανουαρίου 2012, η Ευρωπαϊκή Ένωση και 22 κράτη-μέλη επικυρώνουν τη συνθήκη στο Τόκιο μέσω αντιπροσώπων τους. Η Ελλάδα είναι μία από αυτές… Κύπρος, Εσθονία, Γερμανία, Ολλανδία και Σλοβακία  είναι οι πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιφυλάσσονται.

Κοινοβούλιο, Πολωνία. Βουλευτές φορούν την μάσκα των Anonymous για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην ACTA.

3 Φεβρουαρίου 2012. Η Πολωνία διακόπτει τη διαδικασία επικύρωσης της Συνθήκης, ύστερα από έντονες κινητοποιήσεις των Πολωνών και σωρεία επιθέσεων σε κυβερνητικές ιστοσελίδες. Η επίσημη «δικαιολογία» αναφέρει πως καθότι η υπογραφή της συνθήκης έγινε ελλείψει ικανοποιητικών διαβουλεύσεων, είναι απαραίτητο να διερευνηθεί αν η συμφωνία ελλοχεύει κινδύνους για τους πολίτες της χώρας.
Τα βήματα της Πολωνίας, ακολουθεί και η Γερμανία, η οποία μολονότι συμφώνησε επί της αρχής με τη συμφωνία, αρνείται να την υπογράψει, τουλάχιστον προς το παρόν. Τις διαδικασίες επικύρωσης της συμφωνίας «πάγωσαν», επίσης, οι Τσεχία, Λετονία, Βουλγαρία, Ολλανδία, Σλοβακία και Σλοβενία, βλέποντας την αντίδραση του κόσμου.

Σε μία προσπάθεια να καθησυχάσει τον κόσμο, η Ευρωπαία Επίτροπος για την Ψηφιακή Ατζέντα, Neelie Kroes, ανέφερε σε ανοιχτή συζήτηση που είχε με το κοινό μέσω Twitter ότι οι επίμαχες διατάξεις αφαιρέθηκαν από την τελική μορφή της ACTA. Τόνισε δε, ότι στην ουσία δεν αλλάζει κάτι στις ήδη υπάρχουσες νομοθεσίες των κρατών-μελών αναφορικά με την καταπολέμηση της πειρατείας και την καταπάτηση των πνευματικών δικαιωμάτων, κάνοντας πολλούς να αναρωτιούνται για τη χρησιμότητα της εν λόγω συμφωνίας.

Η ACTA έχει υπογραφεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τη χώρα μας. Μέχρι, όμως, να γίνει νόμος αυτού του κράτους, θα πρέπει να περάσει κάποια στάδια. Αρχικά, θα πρέπει να επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά από δημόσια διαβούλευση, γεγονός που τοποθετείται χρονικά γύρω στον Ιούνιο. Δευτερευόντως, θα πρέπει να επικυρωθεί από το ελληνικό κοινοβούλιο και από την κάθε χώρα ξεχωριστά, ώστε να τεθεί σε ισχύ. Κάτι τέτοιο υπό τις παρούσες συνθήκες φαντάζει δύσκολο…

Η προστασία του απόρρητου των επικοινωνιών και η ελεύθερη κι αδιάκοπη πρόσβαση στο Διαδίκτυο θεωρούνται πλέον κεντρικές έννοιες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο τέλος, όλα συνοψίζονται στο εξής ερώτημα: Πού σταματάει το πνευματικό δικαίωμα και πού ξεκινάει το ανθρώπινο δικαίωμα στη γνώση, στην υγεία, στον πολιτισμό και στην ελεύθερη επικοινωνία;

No related posts.