Η Κουρδική Μειονότητα στην Τουρκία

Το σήμα του PKK

Αναφορά στην κουρδική μειονότητα της Τουρκίας με έμφαση στις κουρδικές εξεγέρσεις, τις εκδιώξεις των κούρδων χωρικών αλλά και τα δικαιώματά της.

Εκτιμώμενοι περίπου στα 30 εκατομμύρια άνθρωποι, οι Κούρδοι αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες εθνικές ομάδες στον κόσμο που δεν έχουν δικό τους εθνικό κράτος. Κουρδικές μειονότητες συναντάμε σε Τουρκία, Ιράν, Ιράκ αλλά και Συρία. Από τον συνολικό πληθυσμό των Κούρδων, περίπου ο μισός κατοικεί στην Τουρκία και αποτελεί 15% με 30% του τουρκικού πληθυσμού. Είναι κατανεμημένος κυρίως στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας. Σήμερα οι περισσότεροι Κούρδοι ζουν σε μεγάλες πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, το Ιζμίρ, το Μερσίν και η Αντάνα. Εξαιτίας του μεγέθους του κουρδικού πληθυσμού αλλά και τις ύπαρξης αυτονομιστικών κινήσεων, οι Κούρδοι αντιμετωπίζονται ως μία απειλή για την εθνική ενότητα της χώρας.

Οι κουρδικές εξεγέρσεις

Το 1920 έχουμε την εξέγερση Κοχίρι (Kochiri). Η εξέγερση αυτή έλαβε μέρος στη σιιτική στρατιωτική περιοχή Κιζιλμπάς Ντερσίμ* (Kizilbash Dersim). Κατευθυνόταν από την φυλή Κιζιλμπάς Κοχίρι, ο εγκέφαλος της όμως ήταν η οργάνωση KTC (Kurdistan Taali Cemiyeti). Η εξέγερση αυτή απέτυχε για πολλούς λόγους, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν να κάνουν με τον Κιζιλμπάς χαρακτήρα της.

Το 1925 έχουμε την εξέγερση του Σεΐχη Said Piran που οργανώθηκε από μία άλλη εθνικιστική οργάνωση, την Azadi . Τα μέλη της Azadi είχαν 11 παράπονα – αιτήματα. Εκτός από πολιτιστικές απαιτήσεις και παράπονα για την κακομεταχείριση από τους Τούρκους, εκδήλωσαν ανησυχία και για επικείμενη απέλαση των Κούρδων. Επίσης εξέφρασαν την ενόχληση τους για το γεγονός ότι το όνομα Κουρδιστάν δεν εμφανιζόταν στους χάρτες, για τους περιορισμούς στην Κουρδική γλώσσα και εκπαίδευση καθώς και τις ενστάσεις τους για την ισχυριζόμενη οικονομική Τουρκική εκμετάλλευση των Κουρδικών περιοχών, εις βάρος των Κούρδων. Α υτά εκφράστηκαν το Νοέμβριο του 1924 και μέχρι το τέλος του Μαΐου 1925 ο κύριος ξεσηκωμός είχε λάβει τέλος, καθώς οι τουρκικές αρχές κατέπνιξαν την εξέγερση με βομβαρδισμούς από αέρος και με μία μαζική συγκέντρωση δυνάμεων. Ενδεικτικά οι τουρκικές δυνάμεις ήταν 50.000 ενώ οι κουρδικές μόλις 15.000. Το 1927 ο Abdurrahman , αδερφός του Σεΐχη Said Piran, ξεκίνησε τη δική του εξέγερση η οποία και πάλι κατεστάλη από τις τουρκικές δυνάμεις.

Περιοχές που κατοικούνται απο Κούρδους στη Μέση Ανατολή

Η επόμενη κουρδική εξέγερση βασίστηκε στο μόνο μέρος της Τουρκίας που δεν ήταν ακόμα κάτω από τον έλεγχο της Άγκυρας. Επρόκειτο για την περιοχή του όρους Αραράτ (ή αλλιώς όρος Αγκρί), όπου οι Κούρδοι διακήρυξαν ανεξαρτησία το 1927 (Δημοκρατία του Αραράτ). Τον Ιούνιο του 1930, ο τουρκικός στρατός άρχισε εχθροπραξίες και έτσι η οργάνωση Xoybun που ήταν συνυπεύθυνη για την εξέγερση κάλεσε για βοήθεια όλους τους Κούρδους. Παρόλη τη μεγάλη ανταπόκριση, οι ανώτερες τουρκικές δυνάμεις κατέπνιξαν και αυτή την εξέγερση.

Η πιο σημαντική εξέγερση στο κατόπι όλων των προηγούμενων αποτυχημένων εξεγέρσεων ήταν αυτή του Ντερσίμ η αλλιώς και Τουνκέλι (Dersim / Tunceli – 1937), μίας επαρχίας στα ανατολικά της Τουρκίας. Κατά την Οθωμανική περίοδο οι αρχές ήταν ανίκανες να αναγκάσουν τους κατοίκους του Dersim να πληρώσουν φόρους ή να αναγνωρίσουν άλλη εξουσία εκτός από τη δική τους. Οι εξεγέρσεις, καθοδηγούμενες από τον Seyt Riza , κράτησαν μέχρι το Δεκέμβριο του 1938 και τελικά έλαβαν τέλος κάτω από την πίεση των τουρκικών δυνάμεων. Ο Seyt Riza καταδικάστηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού και τουλάχιστον 40.000 κάτοικοι του Dersim απελάθηκαν και δολοφονήθηκαν. Αυτό αποτέλεσε ένα συντριπτικό πλήγμα για το κουρδικό κίνημα.

Οι διώξεις των Κούρδων χωρικών

Οι δυνάμεις ασφαλείας στην Τουρκία εκτόπισαν τις αγροτικές κοινότητες κατά τη διάρκεια των δεκαετιών ’80 και ’90 προκειμένου να πολεμήσουν το Κουρδικό Κόμμα των Εργαζομένων (Kurdish Workers’ Party – PKK), που αντλούσε τα μέλη αλλά και τη διοικητική μέριμνα του από τον αγροτικό πληθυσμό. Ο τουρκικός στρατός δεν ξεχώρισε τους άοπλους χωρικούς από τους οπλισμένους στρατιωτικούς. Μέχρι τα μέσα του ’90 περισσότερα από 3.000 χωριά εξαφανίστηκαν από το χάρτη και, σύμφωνα με επίσημα νούμερα, 378.335 Κούρδοι χωρικοί εκτοπίστηκαν και έμειναν άστεγοι. Η τουρκική κυβέρνηση αρνείται ως σήμερα να δώσει αποζημιώσεις στους κατοίκους των χωριών για τα σπίτια αλλά και τα ζώα που κάηκαν από τον τουρκικό στρατό.

Τα δικαιώματα της κουρδικής μειονότητας

Η συμπεριφορά των Τούρκων απέναντι στους Κούρδους αποτελεί συχνά ένα θέμα διεθνούς κριτικής. Μέχρι το 1991 η δημόσια χρήση της κουρδικής γλώσσας απαγορευόταν. Μόλις τον Μάιο του 2006 επετράπη να εκπέμπουν δύο τηλεοπτικά κανάλια (Gun TV και Soz TV) καθώς και ένας ραδιοφωνικός σταθμός (Medya FM) στην Κουρδική γλώσσα, με κάποιους περιορισμούς όμως όσον αφορά τη συχνότητα και τη διάρκειά τους. Το Τουρκικό Σύνταγμα απαγορεύει επίσης το σχηματισμό πολιτικών κομμάτων σε μία εθνική βάση. Πολλά πολιτικά κόμματα καταργήθηκαν γιατί θεωρήθηκε ότι συνδέονταν με την αυτονομιστική οργάνωση PKK και τα μέλη των κομμάτων εκδιώχθηκαν και φυλακίστηκαν για «εγκλήματα άποψης». Τέλος, και η εκπαίδευση υπόκειται σε αρκετούς περιορισμούς καθώς επιτρέπεται αλλά μόνο σε ιδιωτικά ιδρύματα.

Είναι προφανές ότι η κουρδική μειονότητα αποτελεί ένα αγκάθι για την τουρκική κυβέρνηση το οποίο όμως δεν μπορεί με τίποτα να αγνοήσει. Η πίεση από κουρδικής πλευράς είναι έντονη αλλά από τη μεριά της η Τουρκία δεν δείχνει διατεθειμένη να βελτιώσει της συνθήκες ζωής των Κούρδων και να τους αναγνωρίσει να δικαιώματά τους. Οι ισορροπίες μοιάζουν λεπτές, ιδιαίτερα ενόψει των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. και το αποτέλεσμα της τουρκικής τακτικής δεν μπορεί παρά μόνο να αποβεί ζημιογόνο και για τις δύο πλευρές.

*Σημαίνει Κόκκινα Κεφάλια (Red Heads) και είναι το όνομα που δόθηκε σε ένα ευρύ σύνολο εξτρεμιστικών σιιτικών στρατιωτικών ομάδων που βοήθησαν να ιδρυθεί η δυναστεία των Σαφαβίντ του Ιράν.

Βασιλική Ζιώγα
vasilikizioga@gmail.com

Όλες οι πληροφορίες αντλήθηκαν από τον δικτυακό τόπο http://en.wikipedia.org. Εκεί μπορείτε να βρείτε και περαιτέρω πληροφορίες πάνω στο θέμα.

No related posts.