Η γλώσσα του σώματος

Η γλώσσα του σώματος αποτελεί ένα πανάρχαιο φαινόμενο. Πόσο επικοινωνεί ο καθένας με το σώμα του; Τι σχέση έχει με τα πόδια κα τα χέρια του; Υπάρχει άραγε μια παγκόσμια γλώσσα του σώματος;

Φαίνεται σχεδόν απίστευτο ότι, μέσα στα χιλιάδες χρόνια της εξέλιξής μας, η γλώσσα του σώματος δεν έχει μελετηθεί σε οποιαδήποτε κλίμακα μέχρι τη δεκαετία του 1960. Οι περισσότεροι από μας πιστεύουν ακόμα ότι η κυριότερη μορφή επικοινωνίας είναι η ομιλία. Όμως η ομιλία έγινε τμήμα των επικοινωνιακών μας εργαλείων πολύ πρόσφατα, αναφορικά με την εξέλιξη, και χρησιμοποιείται κυρίως για να μεταφέρει γεγονότα και δεδομένα. Η δυνατότητα ομιλίας πιθανώς παρουσιάστηκε για πρώτη φορά κάπου ανάμεσα στα 2.000.000 και τα 500.000 χρόνια πριν, περίοδο κατά την οποία ο εγκέφαλός μας τριπλασιάστηκε σε μέγεθος. Πριν από αυτό, η γλώσσα του σώματος και οι λαρυγγισμοί ήταν οι κύριοι τρόποι έκφρασης αισθημάτων και συναισθημάτων κάτι που ισχύει ακόμα και σήμερα. Όμως επειδή εστιάζουμε στην προσοχή μας στα λόγια που λένε οι άνθρωποι, οι περισσότεροι είμαστε εν πολλοίς αδαείς σε σχέση με τη γλώσσα του σώματος, πολύ περισσότερο δε, σε σχέση με τη σημασία που έχει στη ζωή μας.

Έχει υπολογιστεί ότι το μέσο άτομο, μιλά συνολικά 10 ή 11 λεπτά την ημέρα και ότι για την εκφορά μιας μέσης πρότασης απαιτούνται μόνο 2,5 δευτερόλεπτα. Η προφορική συνιστώσα σε μια πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλία είναι λιγότερο από 35% και ότι πάνω από το 65% της επικοινωνίας γίνεται με μη λεκτικό τρόπο.

Κατά πόσο επικοινωνείς με τα πέλματά σου;

Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός, ότι όσο πιο μακριά από τον εγκέφαλο είναι ένα σημείο του σώματος, τόσο λιγότερο αντιλαμβανόμαστε τι κάνει. Για παράδειγμα, οι περισσότεροι γνωρίζουμε ποιες εκφράσεις παίρνει το πρόσωπό μας και μπορούμε να εξασκηθούμε ώστε να «δείχνουμε αποφασιστικότητα» να «ρίχνουμε μια ματιά αποδοκιμασίας», «να επιμένουμε χαμογελώντας» ή να δείχνουμε ευτυχισμένοι. Μετά το πρόσωπό μας, αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τα χέρια μας, ύστερα το στήθος και το στομάχι μας, ακόμα λιγότερο τα πόδια μας, ενώ σχεδόν αγνοούμε τι κάνουν τα πέλματά μας. Όλα αυτά σημαίνουν ότι τα πόδια και τα άκρα τους αποτελούν μια σημαντική πηγή πληροφοριών σχετικά με τη διάθεση κάποιου, επειδή οι περισσότεροι δεν αντιλαμβάνονται τι τα κάνουν και ποτέ δεν θα σκέφτονταν να προσποιηθούν κάποιες κινήσεις τους, όπως κάνουν με τις εκφράσεις του προσώπου τους. Ένα άτομο μπορεί να δείχνει συγκροτημένο και ψύχραιμο, ενώ την ίδια ώρα το άκρο του ποδιού του να χτυπά νευρικά το πάτωμα ή να ρίχνει μικρές κοφτές κλοτσιές στον αέρα, αποκαλύπτοντας τον εκνευρισμό του επειδή δεν μπορεί να ξεφύγει.

Πόδια και συμπεράσματα

Τα πόδια εξελίχθηκαν στον άνθρωπο για να εξυπηρετούν δύο σκοπούς: να τον μετακινούν μπροστά, ώστε να βρίσκει τροφή, και να τον απομακρύνουν από τον κίνδυνο. Επειδή ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος για τους δύο αυτούς σκοπούς -να μετακινούμαστε προς αυτό που επιθυμούμε και να απομακρυνόμαστε από εκείνο που δεν θέλουμε- ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο χρησιμοποιεί τα πόδια και τα πέλματά του αποκαλύπτει προς τα που θέλει να πάει. Με άλλα λόγια, δείχνει πόσο πολύ θέλει ένα άτομο να συνεχίσει ή να εγκαταλείψει μια συνομιλία. Πόδια ανοιχτά και όχι σταυρωμένα αποκαλύπτουν μια δεκτική ή αυταρχική στάση, ενώ τα κλειστά και σταυρωμένα αποκαλύπτουν επιφυλακτικότητα ή αβεβαιότητα.

Χέρια και συμπεράσματα

Ένα ανθρώπινο χέρι διαθέτει 27 μικρά οστά, συμπεριλαμβανομένων 8 οστών σε σχήμα βότσαλου στον καρπό, όλα συνδεδεμένα με ένα δίκτυο συνδέσμων και δεκάδες μικροσκοπικούς μύες που κινούν τις αρθρώσεις. Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι ο εγκέφαλος συνδέεται με τα χέρια με περισσότερες νευρικές συνδέσεις από οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος και έτσι οι κινήσεις που κάνουμε με αυτά δίνουν ισχυρές ενδείξεις για τη συναισθηματική μας κατάσταση. Επειδή συνήθως κρατάμε τα χέρια μπροστά στο σώμα μας , τα σήματα αυτά είναι εύκολα ορατά και οι περισσότεροι έχουμε συγκεκριμένες θέσεις για τα χέρια μας που χρησιμοποιούμε συνεχώς. Τα σφιγμένα χέρια δείχνουν μια συγκρατημένη, αγχώδη ή αρνητική στάση. Είναι επίσης η αγαπημένη χειρονομία της βασίλισσας Ελισάβετ, όταν κάνει δημόσιες επισκέψεις και εμφανίσεις, οπότε και συνήθως είναι τοποθετημένα πάνω στα γόνατά της. Έχουν γίνει μάλιστα έρευνες από ειδικούς επί των διαπραγματεύσεων (Νίρενμπεργκ και Καλερό), οι οποίες αποδεικνύουν ότι τα σφιγμένα χέρια κατά τη διάρκεια μιας διαπραγμάτευσης μαρτυρούν ότι το άτομο προσπαθεί να συγκρατήσει μια αρνητική ή αγχώδη κατάσταση.

Αμερικάνικη, η παγκόσμια γλώσσα του σώματος

Αξιοσημείωτο είναι πάντως το γεγονός ότι χάρη στην ευρεία εξάπλωση των αμερικανικών τηλεοπτικών σειρών και ταινιών, οι νεότερες γενιές όλων των χωρών αναπτύσσουν μια γενική μορφή της γλώσσας του σώματος των Η.Π.Α.. Για παράδειγμα, οι εξηντάρηδες Αυστραλοί θα θεωρήσουν τη βρετανική χειρονομία με τα δύο δάχτυλα σηκωμένα ως προσβολή, ενώ ένας Αυστραλός έφηβος το πιθανότερο είναι να την ερμηνεύσει ως τον αριθμό δύο, ενώ θα θεωρήσει ως κύρια προσβλητική χειρονομία, εκείνη με το μεσαίο δάχτυλο σηκωμένο!

Αυτό το άρθρο είναι βασισμένο στο βιβλίο «Το απόλυτο βιβλίο για την γλώσσα του σώματος» των Allan & Barbara Pease, εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ.

Ελισάβετ Σεργιάδου
esergiadoy@gmail.com

No related posts.