Πρωτόκολλο του Κιότο: Μύθος ή πραγματικότητα;

Η δεκαετία του ’90 ήταν η θερμότερη μετά το 1861. Όλοι μπορούν να φανταστούν που οφείλεται αυτό: στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Για την καταπολέμηση του φαινομένου η διεθνής κοινότητα το 1992, στη διάσκεψη του Ρίο, υπέγραψε Σύμβαση-Πλαίσιο με σκοπό την σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Αυτή η Σύμβαση, όμως, δεν είχε δεσμευτικό χαρακτήρα και ήταν καταδικασμένη να αποτύχει.

Η «γέννηση» του Πρωτοκόλλου

Στις 11 Δεκεμβρίου 1997, στη πόλη Κιότο της Ιαπωνίας, συνήφθη το λεγόμενο Πρωτόκολλο του Κιότο που ορίζει δεσμευτικές οριακές τιμές εκπομπών αερίων του φαινομένου θερμοκηπίου από τις βιομηχανικές χώρες και στρατηγικές μείωσης των εκπομπών, με βαριές κυρώσεις στους παραβάτες. Συγκεκριμένα, δεσμεύει τις βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές έξι αερίων του θερμοκηπίου την περίοδο 2008-2012, σε ποσοστό 5,2% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Οι αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα, δεν δεσμεύονται από το πρωτόκολλο, γιατί θα δρούσε ανασταλτικά στην ανάπτυξή τους.

Μετά και την επικύρωση του πρωτοκόλλου από τη Ρωσία, σημαντικό ρυπαντή, τέθηκε σε πλήρη ισχύ στις 16 Φεβρουαρίου 2005.

Οι «ευέλικτοι» μηχανισμοί

Το πρωτόκολλο δίνει σε μια χώρα δύο επιλογές, είτε να μειώσει τους ρύπους, είτε να χρησιμοποιήσει κάποιον από τους τρεις «ευέλικτους» μηχανισμούς που διαθέτει. Συνοπτικά οι μηχανισμοί αυτοί είναι οι εξής:

  • Διαπραγμάτευση δικαιωμάτων εκπομπών

Μια χώρα έχει το δικαίωμα να «αγοράσει» ή να «πουλήσει» δικαιώματα εκπομπών. Π.χ. Το Βέλγιο υποχρεούται να μειώσει τις εκπομπές κατά 7%, αν τις μειώσει κατά 10% τη διαφορά του 3% μπορεί να την πουλήσει σε χώρα που δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει στις δεσμεύσεις της.

  •   «Μηχανισμός καθαρής ανάπτυξης»

Οι βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν προγράμματα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις αναπτυσσόμενες χώρες, αντί να μειώσουν τις δικές τους εκπομπές,.

  •    Εφαρμογή κοινών προγραμμάτων

Παρόμοιο «εργαλείο» με το παραπάνω, με τη διαφορά ότι αφορά τις χώρες που έχουν υπογράψει το πρωτόκολλο.

Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα

Η Ε.Ε. στο σύνολό της έχει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά 8%. Οι υποχρεώσεις, όμως, κάθε μέλους είναι διαφορετικές όπως φαίνεται στον πίνακα.

Όπως παρατηρείτε, η Ελλάδα έχει θετικό πρόσημο, που σημαίνει ότι μπορεί να αυξήσει κατά 25 % τις εκπομπές αερίων μέχρι το 2010. Θα πρέπει αυτό να μας εφησυχάσει; Σύμφωνα με τις μετρήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αυτό το ποσοστό το έχει υπερβεί κατά πολύ η χώρα μας. Είναι αναγκαίο να προωθηθούν πολιτικές που θα ανακουφίσουν το περιβάλλον και δεν θα μας καταστήσουν υπόλογους στους εταίρους μας.

Γερμανία, Δανία -21,5% Σουηδία +5%
Αυστρία -13% Ιρλανδία +14%
Βρετανία -12,5% Ισπανία +15%
Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία -8% Ελλάδα +25%
Βέλγιο -7% Πορτογαλία +28%
Ιταλία -6,5%
Ουγγαρία, Πολωνία, Ολλανδία -6
Λουξεμβούργο -28% Γαλλία, Φινλανδία 0%

 

Οι «αντίθετοι»

Θα αναρωτηθεί κανείς τι γίνεται με τις Η.Π.Α. Μέχρι το 2001 συνυπόγραφε το πρωτόκολλο, όμως η κυβέρνηση Μπους απέσυρε την υπογραφή της θεωρώντας το «πολιτική συμφωνία χωρίς επιστημονική βάση». Οι ΗΠΑ παράγουν το 1/3 των ρύπων παγκοσμίως. Χαρακτηριστικό της αδιαφορίας, είναι ένα γεγονός που έλαβε χώρα στη σύνοδο του Γιοχάνεσμπουργκ πέρσι: Ο εκπρόσωπος των νησιών Μαλβίδες ανέφερε ότι η χώρα του βρίσκεται κατά μέσο όρο 1 μέτρο κάτω από την στάθμη της θάλασσας και αν η στάθμη ανέβει «δεν θα υπάρχουν πια Μαλβίδες» για να λάβει την αφοπλιστική απάντηση του Αμερικανού εκπροσώπου «μα γιατί δεν μετακομίζετε;»

Στο «άρμα» των ΗΠΑ ανήκουν χώρες όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία.

Το μέλλον του πρωτοκόλλου

Το μέλλον της συμφωνίας φαντάζει δυσοίωνο. Μέχρι σήμερα το πρωτόκολλο έχει περάσει «μύρια κύματα» για να τεθεί σε ισχύ. Η μεγαλύτερη απειλή είναι η αντίδραση των ΗΠΑ, δηλαδή των οικονομικών παραγόντων με τα τεράστια συμφέροντα. Αναμφίβολα είναι μια αρχή, η πρώτη σοβαρή προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για την προστασία του περιβάλλοντος. Απομένει να δούμε αν θα έχει κάποιο αποτέλεσμα, ή είναι ήδη πολύ αργά…

Στέφανος Βασιλειάδης

stefanosvasiliadis@gmail.com

No related posts.