Για τον Μίκη…

Αεικίνητος, μοναδικός, ανεπανάληπτος, εμβληματικός.

Ο άνθρωπος που έκανε την ιστορία μουσική. Ο άνθρωπος που έκρυβε μέσα του ολόκληρο το έθνος. Ο άνθρωπος που σιωπούσε για να μιλήσει η μουσική του. Ο άνθρωπος συνώνυμο της επανάστασης, της αντίστασης στη Χούντα της Ελλάδας!

Ο άνθρωπος που ακούει στο όνομα Μίκης Θεοδωράκης!

Ένας σπάνιος μουσικοσυνθέτης που μιλάει στην καρδιά όλων των Ελλήνων με τη μουσική και τους στίχους του. Η είδηση του θανάτου του σκόρπισε θλίψη, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρη την υφήλιο. Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι το σύμβολο μιας από τις μεγαλύτερες γενιές που πέρασαν. Μία προσωπικότητα ανήσυχη και πολυσήμαντη, που κατάφερε να αφήσει το στίγμα του στην μουσική, αλλά και την πολιτική ζωή της Ελλάδας. Η αντισυμβατικότητα και το πάθος του για την χώρα είναι ανεπανάληπτα. Ο αγώνας και η αντίσταση στη Χούντα τον εξύψωσε και του έδωσε μία θέση στο πάνθεον του έθνους.

Ποιος ήταν ο μεγάλος Μίκης

Γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου του 1925. Ο πατέρας του Μιχαήλ ή γνωστός με το καλλιτεχνικό του, «Μίκης» με καταγωγή από την Κρήτη, ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, ενώ η μητέρα του Μικρασιάτισσα. Ο μικρός Μίκης πέρασε τα παιδικά του χρόνια μετακινούμενος σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας λόγω της δουλειάς του πατέρα του: από τη Μυτιλήνη (1925-1928), στη Σύρο και την Αθήνα (1929), στα Ιωάννινα (1930-1932) και το Αργοστόλι (1933-1936), στην Πάτρα (1937-1938), τον Πύργο (1938-1939) και την Τρίπολη (1939-1943).

Στον τελευταίο του σταθμό, την Τρίπολη, σε ηλικία 17 ετών πραγματοποιεί την πρώτη του συναυλία, παρουσιάζοντας το έργο του “Κασσιανή” και έτσι δίνει το παρόν στην αντίσταση κατά των κατακτητών. Στη διαδήλωση της 25ης Μαρτίου 1943, συλλαμβάνεται για πρώτη φορά από τους Ιταλούς και βασανίζεται φρικτά. Κατόπιν, φυγαδεύεται στην Αθήνα, όπου οργανώνεται πλέον στον Ε.Λ.Α.Σ και εκτελεί χρέη διαφωτιστή στον Πέμπτο Τομέα της ΕΠΟΝ, ενώ παράλληλα αγωνίζεται ως διμοιρίτης της Μεταξωτής διμοιρίας του 1ου τάγματος της Νέας Σμύρνης κατά τα περίφημα Δεκεμβριανά. Σταθμό στη ζωή του μεγάλου συνθέτη αποτελούν οι σπουδές του στο Ωδείο Αθηνών υπό τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη.

Το 1953, παντρεύεται τη γιατρό Μυρτώ Αλτίνογλου, με την οποία αποκτά δύο παιδιά, το Γιώργο και τη Μαργαρίτα.

Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949)

Ο Μίκης, μετά τα Δεκεμβριανά, καταδιώκεται από την αστυνομία και αναγκάζεται να ζει στην παρανομία για ένα διάστημα. Στις 9-10 Ιουλίου 1947, συλλαμβάνεται και τον στέλνουν στη Ικαρία εξόριστο μαζί με άλλους, όπως ο Βασίλης Ζάννος, από όπου προσπαθεί να αποδράσει χωρίς επιτυχία. Με την αμνηστία που έδωσε η κυβέρνηση του Θ. Σοφούλη, ο Μίκης περνάει για μία ακόμα φορά στην παρανομία, προσπαθώντας να συμμετάσχει στις ένοπλες δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού Αθηνών. Συλλαμβάνεται και πάλι στο πατρικό του σπίτι, όντας άρρωστος με πλευρίτιδα, και εξορίζεται ξανά στην Ικαρία, αυτή τη φορά υπό το καθεστώς πειθαρχημένης διαβίωσης. Εκεί, γράφει και το έργο «Ελεγείο και θρήνος στον Βασίλη Ζάννο» στη μνήμη του τελευταίου, που εκτελέστηκε το 1948. Κατόπιν, ο συνθέτης διώκεται και εξορίζεται στο στρατόπεδο της Μακρονήσου, όπου τον βασανίζουν αμείλικτα μέχρι παράλυσης. Μετά από παρέμβαση του πατέρα και του θείου του, ως ανώτεροι κρατικοί υπάλληλοι, ο Μίκης απολύεται ως ανάπηρος.

Ο Μίκης στο Παρίσι

Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Μίκης τρέφει ήδη μεγάλη αγάπη για τη μουσική και συνθέτει τα πρώτα του έργα, ενώ το 1942, εκδίδει και τα πρώτα του ποιήματα, υπογράφοντας με το ψευδώνυμο Ντίνος Μάης. Τα τέλη του 1949, βρίσκουν το Μίκη στα Χανιά να αναρρώνει. Όμως, το 1950, ο εμβληματικός συνθέτης επιστρέφει στην Αθήνα, από όπου αποφοιτά από το Ωδείο Αθηνών με δίπλωμα στην αρμονία. Το 1950, αποπειράται να αυτοκτονήσει λόγω των συνεχών προκλήσεων που αντιμετωπίζει. Το 1954, με κρατική υποτροφία, πηγαίνει στο Παρίσι, όπου αρχίζει να φοιτά στο Conservatoire υπό τον Ολιβιέ Μεσιάν μουσική ανάλυση και τον Εζέν Μπιγκό διεύθυνση ορχήστρας. Συνθέτει μουσική για το μπαλέτο της Λουντμίλα Τσέρινα, το Covent Garden, το Μπαλέτο της Στουτγκάρδης και για τον κινηματογράφο. Το 1957, ο Μίκης βραβεύεται με το πρώτο βραβείο του Φεστιβάλ της Μόσχας από τον Σοστακόβιτς για το έργο του «Suite No1 για πιάνο και ορχήστρα». Παράλληλα, το συνθετικό του έργο αυξάνεται και πληθύνεται με ρυθμό γεωμετρικής προόδου.

Ο επαναπατρισμός & η Δικτατορία

Το 1960, ο Μίκης επιστρέφει στην Ελλάδα, και το Σεπτέμβριο ηχογραφείται για πρώτη φορά το δημοφιλές έργο του «Επιτάφιος», ένα έργο το οποίο ανοίγει το δρόμο για το ταξίδι του ελληνικού τραγουδιού στα πέρατα της γης. Ο ίδιος ο συνθέτης σηματοδοτεί μια τεράστια στροφή στη μουσική κουλτούρα, παντρεύοντας το λαϊκό τραγούδι με την ποίηση και το ευρωπαϊκό έντεχνο με το ελληνικό λαϊκό στοιχείο. Την ίδια περίοδο, ο Μίκης συνθέτει το εμβληματικό «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη, η πρώτη εκτέλεση του οποίου λαμβάνει χώρα το 1964, διότι, σύμφωνα με τον ίδιο «το ελληνικό κοινό δεν ήταν ακόμη ώριμο να το δεχτεί». Το ’60, ο Θεοδωράκης γράφει και τη μουσική για τα «Επιφάνεια», σε ποίηση του Σεφέρη, και παράλληλα συνθέτει δεκάδες κύκλους τραγουδιών που έγιναν ο δεύτερος εθνικός ύμνος στην Ελλάδα. Ιδρύει την Μικρή Συμφωνική Ορχήστρα Αθηνών και δίνει πολλές συναυλίες στη χώρα προσπαθώντας να εξοικειώσει τον κόσμο με τη συμφωνική μουσική. Δεν είναι πολλά χρόνια μετά (1964) που ο Μίκης αναγνωρίζεται διεθνώς ως παγκόσμιας εμβέλειας καλλιτέχνης για τη μουσική της ταινίας του αείμνηστου Μιχάλη Κακογιάννη, «Αλέξης Ζορμπάς» (“Zorba the Greek”) και για δύο θεατρικές παραστάσεις που αποτέλεσαν την κορωνίδα της δεκαετίας του ’60, τη «Μαγική Πόλη» και τη «Γειτονιά των Αγγέλων».

21 Απριλίου 1967: Ο Μίκης απευθύνει έκκληση για αντίσταση κατά της Δικτατορίας.

Μάιος του 1967: Μαζί με άλλους, ιδρύει την πρώτη αντιστασιακή οργάνωση κατά της Δικτατορίας, το επονομαζόμενο ΠΑΜ και εκλέγεται πρόεδρός του.

Αύγουστος του 1967: Ο μουσικοσυνθέτης συλλαμβάνεται και ακολουθεί η φυλάκισή του στην οδό Μπουμπουλίνας. Τα χτυπήματα πολλά: απομόνωση, φυλακές Αβέρωφ, απεργία πείνας, νοσοκομεία, αποφυλάκιση και κατ’ οίκον περιορισμός. Τέλος, ο ίδιος και η οικογένειά του εκτοπίζονται στη Ζατούνα Αρκαδίας και τέλος το στρατόπεδο Ωρωπού. Πολλά από τα νεότερα έργα του καταφέρνουν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό και ερμηνεύονται από τη Μ. Φαραντούρη και τη Μ. Μερκούρη. Στον Ωρωπό, η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται. Στο εξωτερικό, ο ξεσηκωμός και οι διαμαρτυρίες που αιτούνται την απελευθέρωσή του αυξάνονται και ξεσηκώνεται. Βαρυσήμαντες προσωπικότητες, όπως οι Ν. Σοστακόβιτς, Α. Μίλερ, Λ. Ολίβιε και Υβ. Μοντάν συστήνουν επιτροπές για την απελευθέρωσή του.

Απρίλιος 1970: Τελικά, υπό την πίεση και τη θύελλα διαμαρτυριών, ο Μίκης αποφυλακίζεται και ταξιδεύει στο Παρίσι. Από εκεί, απευθύνει νέο κάλεσμα για την πτώση της Δικτατορίας και την επαναφορά της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Μεταπολίτευση

1974: Με την πτώση της Δικτατορίας, ο Μίκης επιτέλους επαναπατρίζεται ξανά και δίνει πολλές συναυλίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη. Παράλληλα, δραστηριοποιείται και στην πολιτική σφαίρα της χώρας και σαν πολίτης και σαν βουλευτής (1981-86 & 1989-92), διατελώντας και Υπουργός Επικρατείας (1990-92), θέσεις από τις οποίες τελικά παραιτείται.

1976: Ο μουσικοσυνθέτης ιδρύει το Κίνημα «Πολιτισμός της Ειρήνης» και οργανώνει διαλέξεις και συναυλίες σε όλη την Ελλάδα.

1983: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.

1986: Ο Θεοδωράκης δίνει συναυλίες στην Τουρκία, με συνθήματα υπέρ της φιλίας μεταξύ των δύο λαών. Διαδραματίζει πάντοτε ένα ρόλο άτυπου πρεσβευτή ειρήνης, μεταφέροντας μηνύματα των Ελλήνων πρωθυπουργών, του Α. Παπανδρέου και του Κ. Μητσοτάκη προς την τουρκική κυβέρνηση.

1933: Ο μεγάλος συνθέτης αναλαμβάνει Γενικός Διευθυντής των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ, όμως παραιτείται τον επόμενο χρόνο.

Τα επόμενα χρόνια, κάνουν πρεμιέρα οι όπερές του «Ηλέκτρα» (1995) και «Αντιγόνη» (1999), ενώ παράλληλα εργάζεται πυρετωδώς στο εξωτερικό και παίρνει δυναμικά θέση σε όλα τα σημαντικά γεγονότα της εποχής (ελληνοτουρκική φιλία, σεισμοί, βομβαρδισμοί στη Γιουγκοσλαβία, πόλεμος στο Αφγανιστάν, πόλεμος στο Ιράκ κτλ.). Το 2002, παρουσιάζεται η όπερά του «Λυσιστράτη», ένας αληθινός ύμνος στην Ειρήνη.

Πολιτική καριέρα

Ο Μίκης Θεοδωράκης άφησε το στίγμα του και στην πολιτική ζωή του τόπου κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, θέτοντας το περίφημο δίλημμα «Καραμανλής ή τανκς». Εκλέχθηκε βουλευτής δύο φορές με το Κ.Κ.Ε. και δύο φορές με τη ΝΔ κι έγινε υπουργός στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, θέση για την οποία, καλώς ή κακώς, δέχθηκε σφοδρή κριτική, λόγω του αριστερού πολιτικού παρελθόντος του.

Μουσική παρακαταθήκη

Τα τραγούδια του Μίκη σημάδεψαν γενιές ολόκληρες. Έκρυβαν πάντα βαρυσήμαντα νοήματα και ελληνική καρδιά, για αυτό και αγαπήθηκαν από Έλληνες και μη. Η κληρονομιά του μεγάλου συνθέτη θα παραμείνει αναλλοίωτη στο πέρασμα των χρόνων. Ο Μίκης θα μείνει στην ιστορία, διότι η κινηματογραφική ζωή που έζησε, καθώς και το μεγαλεπήβολο έργο του τού εξασφάλισαν την απόλυτη υστεροφημία.

Η μουσική του διαλεγμένη, επιλεγμένη από την αρχή έως το τέλος. Πάνω από 1000 τραγούδια, συμφωνικά έργα, όπερες, ορατόρια και καντάτες, αλλά και μουσική για δεκάδες θεατρικά έργα, τραγωδίες και κινηματογράφο.

«Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ», «η ζωή τραβάει την ανηφόρα», «είμαι θρεφτάρι μ’ έχουν κλείσει στο σφαγείο», «να τη πετιέται απ’ εξαρχής κι αντρεύει και θεριεύει», «σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμπάνες», «της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν», «στείλε ουρανέ μου ένα πουλί», «όμορφη πόλη φωνές μουσικές», «σκότωσαν οι εχθροί μας το γελαστό παιδί», «αρνιέμαι να με κάνουν ό,τι θένε, αρνιέμαι να πνιγώ στην καταχνιά»…

Αν η μουσική είχε όνομα, τότε σίγουρα θα την έλεγαν Μίκη!

_______

Πηγές

https://www.sansimera.gr

https://www.in.gr

https://www.avgi.gr

https://el.wikipedia.org

https://mikistheodorakis.gr

http://www.mikis-theodorakis.org

 

*Αναδημοσίευση από prettydose.gr.

No related posts.