Η πολτοποίηση ενός πολιτιστικού αγαθού

Η είδηση ότι η τράπεζα προέβη στην πολτοποίηση χιλιάδων βιβλίων του εκδοτικού οίκου Γαβριηλίδη ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η οργή φούντωνε και οι ήρεμες φωνές των ανθρώπων που γνώριζαν τους νόμους και τις διαδικασίες και προσπαθούσαν να εξηγήσουν τους λόγους αυτής της ενέργειας ήταν απλώς φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Η πολτοποίηση, ή η καύση, ή η καταστροφή των βιβλίων δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη και το ακίνητο δεν ανήκει στην τράπεζα, όπως λανθασμένα γράφεται, αλλά σε ιδιώτη που φυσικά θα το πάρει πίσω ως ορίζει ο νόμος.

Διατυπώθηκαν πολλές απόψεις, όπως το να δοθούν τα βιβλία στο υπουργείο Παιδείας προκειμένου να σταλούν σε σχολικές βιβλιοθήκες, ή να αξιοποιηθούν από άλλα υπουργεία, ή να γίνουν δωρεά σε δανειστικές βιβλιοθήκες. Δυστυχώς, οι διαδικασίες είναι πολύ πιο σύνθετες από όσο μπορεί κανείς να φανταστεί. Σε όλους προκαλεί λύπη η πολτοποίηση ενός πολιτιστικού αποθέματος, όμως ας δούμε τα αίτια που οδηγούν τους εκδοτικούς οίκους στο να καίνε τα χιλιάδες αδιάθετα αντίτυπα βιβλίων…

Αυτό που αναγκάζει τους εκδότες να πολτοποιούν το υπόλοιπο των εκδόσεων που δεν πουλήθηκαν είναι η φορολόγηση από το κράτος. Οι περισσότεροι ασκούσαν δριμεία κριτική στην ανάλγητη τράπεζα που δεν ενδιαφερόταν για ένα πολιτιστικό αγαθό και προτίμησε την εύκολη λύση, την καταστροφή του. Καιρός να δούμε την πικρή αλήθεια. Η τράπεζα αν δεν κατέστρεφε τα βιβλία και τα διατηρούσε (σε ποιον χώρο κι ως τι; Ως προϊόν κατάσχεσης;), θα έπρεπε να τα φορολογήσει και αν γινόταν αυτό δεν θα μπορούσε να τα πουλήσει, ή να τα δωρίσει, ή να τα διαθέσει, καθώς ο νόμος είναι σαφής για την εκποίηση ή την καταστροφή των κατασχεμένων.

«Από την άλλη, αυτό που λένε να δωρισθούν, δεν υπάρχει πιο δύσκολη διαδικασία», εξηγεί ο συγγραφέας, Θεόδωρος Γρηγοριάδης. Ο ίδιος μας διηγείται ότι κάποτε έδωσε σε Λύκειο στο οποίο δούλευε εκατό βιβλία και το πρώτο που τον ρώτησε ο λυκειάρχης ήταν αν υπήρχαν στον κατάλογο των εγκεκριμένων βιβλίων από το υπουργείο Παιδείας για τις σχολικές βιβλιοθήκες. Μετά από αυτό, τα πήρε όπως ήταν και τα μοίρασε σε δανειστικές βιβλιοθήκες. Με άλλα λόγια, δεν είναι εφικτό να μοιραστούν ξαφνικά χιλιάδες βιβλία σε σχολικές μονάδες.

Είναι αλήθεια ότι χιλιάδες αναγνώστες έχουμε εκπλαγεί από την εικόνα που είδαμε, όμως στον χώρο των εκδόσεων κανένας δεν εξεπλάγη. Όλοι γνωρίζουν ότι το απόθεμα των προϊόντων μίας εταιρείας που διαλύεται πρέπει να καταστραφεί βάσει νόμου. Αλλιώς, η εταιρεία οφείλει να πληρώσει φόρο, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, εταιρεία δεν υφίσταται. Επίσης, σύμφωνα με τον νόμο, πρέπει να συνταχθεί πιστοποιητικό καταστροφής, τίποτα δεν μπορεί να δωριστεί ή να πεταχτεί στον δρόμο και, μάλιστα, απευθύνεται πρόσκληση να παραστεί στην πολτοποίηση ή καταστροφή του εμπορεύματος κάποιος υπάλληλος ως μάρτυρας.

Με αφορμή, βέβαια, την πολτοποίηση των βιβλίων του εκδοτικού οίκου Γαβριηλίδη, μπορεί να ανοίξει μία συζήτηση για την τύχη των βιβλίων όταν αυτά μένουν στις αποθήκες των εκδοτών.

No related posts.