Αργοσβήνει η Τέχνη – Επί ξύλου κρεμάμενοι οι καλλιτέχνες

Δύσκολες στιγμές για τους καλλιτέχνες, αφού τα μέτρα κατά της εξάπλωσης του κορωνοϊού, που έχουν επιβληθεί, πλήττουν δριμύτατα τον καλλιτεχνικό κλάδο. Μία πρωτοφανής παγκόσμια κρίση, με λάθος αντιμετώπιση και ανείπωτες συνέπειες για όλους.

Οι Τέχνες φλερτάρουν -πλέον μόνιμα- με τις επιπτώσεις του κορωνοϊού, καθώς θέατρα, μουσικές σκηνές, όπερες, γκαλερί, μουσεία και καθετί συναφές με την ψυχαγωγία και την τέρψη του κοινού, είτε παραμένει ερμητικά κλειστό, είτε αργά ή γρήγορα κλείνει, είτε επιβάλλεται μία μη βιώσιμη λειτουργία του (30% πληρότητα), τη στιγμή που στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς η επιτρεπόμενη πληρότητα προέρχεται στο 65%. Τέτοια μέτρα οδηγούν στον αργό, καθημερινό θάνατο των χώρων της Τέχνης και των καλλιτεχνών τους. Αλλεπάλληλα χτυπήματα γονατίζουν όλο και περισσότερο την Τέχνη και τη βυθίζουν στο βούρκο.

Στη Ελλάδα, τα μέτρα που οδήγησαν την Τέχνη στον γκρεμό απέδειξαν ότι όχι μόνο την αντιμετωπίζουν ως μία παράπλευρη απώλεια στον πόλεμο με τον κορωνοϊό, αλλά και ως μία πολυτέλεια που είναι διαθέσιμη να θυσιαστεί με την πρώτη δυσκολία. Στην αρχή, οι καλλιτέχνες υπομένουν και υποφέρουν σιωπηλά τη νέα πραγματικότητα, στην οποία καλούνται να μείνουν αδρανείς, μακριά από τις πρόβες, τις παραστάσεις και τις δουλειές τους. Η οικονομική αιμορραγία του κλάδου είναι τεράστια, καθώς πολλοί από αυτούς δεν δικαιούνται καν το βοήθημα της Πολιτείας για να επιβιώσουν. Φόβος. Ανασφάλεια. Αβεβαιότητα. Όλοι αναρωτιούνται αν αυτό είναι άραγε το κύκνειο άσμα της Τέχνης. Πεθαίνει τόσο απλά και με συνοπτικές διαδικασίες το θέατρο, η μουσική, η ζωγραφική, ο χορός;

Οι καλλιτέχνες μίλησαν με πικρία για την νέα κατάσταση που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν:

«Τον Μάρτιο του 2020, όταν το ζήτημα του κορωνοϊού πήρε παγκόσμιες διαστάσεις, ακυρώθηκαν όλα: κοντσέρτα στην Ιταλία, την Κροατία, την Κρήτη και την Κύπρο, καθώς και σημαντικά επαγγελματικά ραντεβού στη Βιέννη. Χάθηκαν πολλές και αξιόλογες προτάσεις για δουλειά και, φυσικά, αυτό είχε επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της ζωής μου. Ωστόσο, αυτό που με προβληματίζει και με πονά βαθύτατα είναι το γεγονός ότι δεν μπορώ πια να δημιουργήσω και να εκφραστώ μέσα από το τραγούδι και τη μουσική. Και όταν ένας καλλιτέχνης κωλύεται με αυτόν τον τρόπο, υποφέρει και είναι σαν να αργοπεθαίνει. Ελπίζουμε και επιθυμούμε να ακουστεί και πάλι ελεύθερα η μουσική χωρίς περιορισμούς», Σοφία Μητροπούλου, υψίφωνος τραγουδίστρια της όπερας.

«Η πανδημία με βρήκε να εργάζομαι εκτός του τόπου κατοικίας μου. Το πρωταρχικό συναίσθημα που με διαπέρασε στο άκουσμα των μέτρων ήταν ο φόβος για το άγνωστο. Η τρέχουσα δουλειά μου ακυρώθηκε, καθώς περιλάμβανε παιδικές παραστάσεις. Δυστυχώς, οι παγκόσμιες διαστάσεις που έλαβε το ζήτημα είχαν ως αποτέλεσμα να ματαιωθούν συνεργασίες με χώρες του εξωτερικού, όπως το Λονδίνο, η Νίκαια και η Μόσχα. Αυτές οι απροσδόκητες ανατροπές είχαν σοβαρό αντίκτυπο στα οικονομικά μου, όπως άλλωστε και σε όλων των ανθρώπων της Τέχνης. Ωστόσο, αυτή η κατάσταση δεν δημιούργησε μόνο επαγγελματικά και οικονομικά προβλήματα, αλλά και ψυχολογικά, διότι ως καλλιτέχνης ένιωθα αδρανής και παθητικός, γεγονός που μου προκάλεσε καταθλιπτικά συναισθήματα. Είναι άσχημο να αναγκάζεσαι να εργαστείς πάνω σε αντικείμενα που δεν σου ταιριάζουν και δεν σε γεμίζουν όσο η Τέχνη, μόνο και μόνο για να βιοποριστείς», Χρήστος Ραμμόπουλος, τραγουδιστής της όπερας και ηθοποιός.

«Το επάγγελμα του ηθοποιού είναι μία πρόκληση από μόνο του. Είναι πραγματικά λυπηρό το ότι το ποσοστό ανεργίας στο επάγγελμα αγγίζει το 93% και με την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε, τώρα, το ποσοστό αυτό έχει εκτοξευθεί, δεδομένου ότι κάθε χρόνο βγαίνουν 3.500 ηθοποιοί. Η μέριμνα για τους ηθοποιούς είναι μηδαμινή, καθώς αν δεν δούλευες στο θέατρο τον μήνα που επιβλήθηκε η καραντίνα, δεν δικαιούσαι το επίδομα που δόθηκε στους ανθρώπους του καλλιτεχνικού κλάδου. Έχουμε μείνει χωρίς δουλειά, με αποτέλεσμα να καταφεύγουμε σε άλλες λύσεις για να βιοποριστούμε. Ερχόμενοι αντιμέτωποι με αυτή την κατάσταση είναι σχεδόν αναπόφευκτο να σκεφτεί κανείς ότι τόσα χρόνια σπουδών, κόπου και προϋπηρεσίας στο θέατρο πάνε χαμένα. Είναι πραγματικά λυπηρό να επενδύεις χρόνο και χρήμα σε κάτι που δεν σου εξασφαλίζει μία αξιοπρεπή διαβίωση, αλλά το αγαπάς και σε ολοκληρώνει σαν προσωπικότητα. Απογοητεύεσαι και σταματάς να ονειρεύεσαι, όσο σκληρό κι αν ακούγεται αυτό. Χάνεις την υπομονή και την ελπίδα σου, δεν θέλεις πια να παλεύεις, έχεις κουραστεί ψυχολογικά και σωματικά. Το να είσαι ηθοποιός στα χρόνια του κορωνοϊού είναι ακόμα δυσκολότερο. Χρειαζόμαστε στήριξη άνευ όρων», Εύη Βασιλάκου, ηθοποιός – θεατρολόγος.

Η Τέχνη προσπάθησε και προσπαθεί να αναδυθεί με εναλλακτικούς τρόπους, όπως με τη χρήση της τεχνολογίας. Τα μουσεία, οι γκαλερί και οι πινακοθήκες αξιοποίησαν την online περιήγηση στις αίθουσές τους και το κοινό ανταποκρίθηκε και με το παραπάνω στην προσπάθεια αυτή. Το Βρετανικό Μουσείο σημείωσε ρεκόρ διαδικτυακής κίνησης (από 2.000 σε 75.000 ημερησίως), ενώ τον Μάρτιο, η Πινακοθήκη Κουρτό στο Λονδίνο είδε κατακόρυφη αύξηση στους online επισκέπτες της τάξης του 723%! Είναι χαροποιητικό το ότι τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης λειτούργησαν θετικά και βοήθησαν τους χώρους τέχνης να αναδειχτούν σε μία τόσο δύσκολη και απαιτητική στιγμή.

Από την άλλη, υπήρχε επίσης φιλότιμη προσπάθεια για ψυχαγωγία εκ μέρους των θεάτρων και των μουσικών σκηνών της χώρας μας. Τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια του καθολικού lockdown, το Εθνικό Θέατρο πρόσφερε τη δυνατότητα στο κοινό του να παρακολουθήσει online θεατρικές παραστάσεις, όπως η παράσταση «Άφιξις» της ομάδας ΠΥΡ, παρουσιάστηκε στη Μικρή Επίδαυρο (7 & 8 Ιουλίου 2017) στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, η τραγωδία «Πέρσες», μία παράσταση του Λ. Βογιατζή και πολλές άλλες.

Πέρα από τις θεατρικές παραστάσεις, οι μεγάλες όπερες του κόσμου (Opéra National de Paris, η Metropolitan Opera, η όπερα του Σίδνεϋ, η βασιλική όπερα του Λονδίνου κ.α.) εξασφάλισαν δωρεάν online παρακολούθηση δημοφιλών παραστάσεων της όπερας για το φιλόμουσο κοινό τους. Η Carmen (G. Bizet), η Bohéme (G. Puccini), η Traviata και il Trovatore (G. Verdi), η Κόρη του Συντάγματος (G. Donizetti) και άλλες όπερες ζωντάνευαν για 20 ώρες στις οθόνες των θεατών μέσω της ιστοσελίδας της Metropolitan Opera.

Παρά τις δυσκολίες που βιώνουμε όλοι μας και την πίεση που ασκούν τα νέα δεδομένα και η καινούργια καθημερινότητα, στην οποία πρέπει να προσαρμοστούμε, πρέπει να θυμόμαστε ότι η μόνη διαφυγή είναι η Τέχνη. Το θέατρο, η μουσική, ο χορός, η ζωγραφική δεν πρέπει να παραγκωνίζονται ως μη αναγκαία, γιατί, όπως ο άνθρωπος χρειάζεται τροφή και νερό για να ζει, έτσι ακριβώς χρειάζεται την Τέχνη για να καλλιεργεί και να τροφοδοτεί συνεχώς το πνεύμα. Ο καλλιτέχνης πρέπει να εισακουστεί μέσα από τη δουλειά του, να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα και να στηριχθεί από την Πολιτεία. Διότι η Τέχνη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ψυχική ανάγκη.
_______
Ευχαριστώ θερμά για την πολύτιμη βοήθεια την Σοφία Μητροπούλου, κορυφαία υψίφωνο της όπερας, τον Χρήστο Ραμμόπουλο, βαρύτονο τραγουδιστή της όπερας και την ηθοποιό Εύη Βασιλάκου.

Πηγές:
http://www.arttravel.gr/things-to-do/article/22071/dorean-online-parastaseis-apo-th-metropolitan-opera
https://www.huffingtonpost.gr/entry/e-techne-sten-pandemia-apo-tis-ektheseis-blockbuster-kai-ton-senostismo-stis-online-perieyeseis_gr_5e9e03fdc5b63c5b58732899
https://parallaximag.gr/life/15-ellinikes-theatrikes-parastaseis-na-deis-tora-online-sto-youtube

*Αναδημοσίευση από Polls and Politics.

No related posts.