60 χρόνια από την ίδρυση του ισραηλινού κράτους – 1ο μέρος

60 χρόνια συμπληρώνονται τον φετινό Μάιο από την ίδρυση του Ισραήλ, του πρώτου μη καθαρά αραβικού και μουσουλμανικού κράτους στη Μέση Ανατολή. Ένα αίτημα που για τον εβραϊκό λαό είχε υπάρξει πάγιο για αιώνες, αλλά με την εκπλήρωσή του άλλαξε για πάντα τον χάρτη της περιοχής και την πορεία των ανθρώπων που την κατοικούν. Στο παρόν άρθρο -σε δύο συνέχειες- θα επιχειρήσουμε να καταγράψουμε την ιστορική και πολιτική διαδρομή αυτής της χώρας, σε αλληλεπίδραση με τα γειτονικά της αραβικά κράτη, ως τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ με την Αίγυπτο και τη Συρία το 1973.

Η εβραϊκή φυλή ζούσε στην περιοχή της Παλαιστίνης από το 2000 ή, σύμφωνα με άλλες πηγές, το 1200 π.Χ. Το 70 μ.Χ. η Παλαιστίνη κυριεύτηκε από τους Ρωμαίους και το 137 μ.Χ. οι Εβραίοι, έπειτα από επανάσταση που απέτυχε, διώχθηκαν και διασκορπίστηκαν σε όλα τα μέρη του κόσμου. Τότε ξεκίνησε και η προσπάθεια να επανέλθουν εκεί, η οποία ονομάστηκε σιωνισμός . Το οργανωμένο σιωνιστικό κίνημα γεννήθηκε το 1897 στη Σουηδία, με στόχο τη δημιουργία ανεξάρτητου ισραηλινού κράτους στην Παλαιστίνη. Η πρώτη νύξη έγινε το 1917, όταν κατόπιν πίεσης του δόκτωρος Τσέημ Βάισμαν η βρετανική κυβέρνηση ανέλαβε, με τη διακήρυξη Μπάλφουρ, τη δέσμευση να υποστηρίξει σχετική κίνηση μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο πρώτος πρωθυπουργός του ισραηλινού κράτους, Νταβίντ Μπεν Γκουριόν

Ωστόσο, ο ΟΗΕ προέβη σε αυτήν την απόφαση μετά και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1947, αφού ανέλαβε τον έλεγχο της Παλαιστίνης, με τη στήριξη της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας. Στις 29 Νοεμβρίου παρουσιάζεται το σχέδιο για τη διχοτόμηση της περιοχής σε εβραϊκό και αραβικό τμήμα, στο οποίο αντιδρά έντονα ο αραβικός κόσμος. Την εποχή εκείνη ζουν στην Παλαιστίνη 590.000 Εβραίοι και 1.320.000 Άραβες κάτοικοι. Το Ισραήλ ανακηρύσσεται εντέλει ανεξάρτητο από το ανώτατο εβραϊκό συμβούλιο στις 14 Μαΐου του 1948, με πρώτο πρωθυπουργό το σιωνιστή ηγέτη Νταβίντ Μπεν Γκουριόν.

Ο αραβοϊσραηλινός πόλεμος του 1948, που ξεσπά την επόμενη κιόλας ημέρα, δεν είναι παρά η αρχή για τις μακροχρόνιες συγκρούσεις ανάμεσα στο νέο κράτος με τους γείτονές του, Αίγυπτο, Συρία, Λίβανο, Ιορδανία και Ιράκ, οι οποίες διαρκούν έως σήμερα. Τον Φεβρουάριο του 1949 επιτυγχάνεται ειρήνη, η οποία συνοδεύεται από τη δήλωση της αιγυπτιακής κυβέρνησης ότι δεν συνεπάγεται και αναγνώριση του ισραηλινού κράτους. Παρ’ όλα αυτά, ως το 1951 θα έχουν μεταναστεύσει στο Ισραήλ περίπου 700.000 Εβραίοι έποικοι, γεγονός που οδηγεί στην κατάρρευση, το 1950, της ισραηλινής οικονομίας. Τότε ξεκινά, με τη βοήθεια εβραϊκών λόμπι, το πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας εκ μέρους των ΗΠΑ, το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Ο χάρτης του Ισραήλ

Με την παύση πυρός του 1949, η δυτική όχθη του Ιορδάνη έχει περιέλθει στην Ιορδανία, ενώ η λωρίδα της Γάζας στην Αίγυπτο. Τα δεδομένα παραμένουν ως έχουν μέχρι το 1956, οπότε ξεσπά ο δεύτερος αραβοϊσραηλινός πόλεμος, με την εισβολή του Ισραήλ, της Βρετανίας και της Γαλλίας στην χερσόνησο του Σινά. Αιτία στάθηκε η κρατικοποίηση της διώρυγας του Σουέζ από τον νέο πρόεδρο της Αιγύπτου, Νάσερ. Αργότερα τον ίδιο χρόνο, ο ΟΗΕ παρεμβαίνει στη διένεξη και υποχρεώνει τις τρεις χώρες να υποχωρήσουν, χωρίς όμως τα ισραηλινά στρατεύματα να εγκαταλείψουν τη λωρίδα της Γάζας πριν το 1957.

Τον Ιούνιο του 1967 ξεσπά ο πόλεμος των «Έξι Ημερών», όπου το Ισραήλ διπλασιάζει την έκτασή του, για να υποστεί βαριά ήττα στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, μαζί με χρεωκοπία, εξαιτίας των υπέρογκων εξόδων για στρατιωτικό εξοπλισμό.

Αποτέλεσμα των παρατεταμένων αυτών συρράξεων ήταν, για το Ισραήλ, η οικονομική εξασθένιση της χώρας, η πολιτική αστάθεια και, για την αραβική πλευρά, η μετακίνηση εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστινίων προσφύγων από τα ισραηλινά εδάφη προς τα στρατόπεδα προσφύγων στις γειτονικές χώρες και κυρίως τον Λίβανο. Στο επόμενο μέρος θα δούμε τις ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα στην ηγεσία του Ισραήλ και τον αιγύπτιο πρόεδρο Σαντάτ το 1977 και τη διεκδίκηση, εκ μέρους των Παλαιστινίων, ενός δικού τους ανεξάρτητου κράτους, από την πρώτη Ιντιφάντα ως τις μέρες μας.

No related posts.