Το Πακιστάν έχασε την πορεία προς τον εκδημοκρατισμό; Nov22

Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

Το Πακιστάν έχασε την πορεία προς τον εκδημοκρατισμό;

Ο πρόεδρος-στρατηγός του Πακιστάν, Περβέζ Μουσάραφ αποτελεί τον κυριότερο σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Δικαιολογεί όμως αυτό την έλλειψη ισχυρότερων πιέσεων προς την υιοθέτηση δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων;

Η χώρα κυρήχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Όσοι παρακολουθούσαν την κατάσταση στο Πακιστάν τους τελευταίους μήνες, δεν μπόρεσαν παρά να παρατηρήσουν πως κάτι έμοιαζε να αλλάζει, έστω και αργά. Η επιστροφή της αρχηγού της αντιπολίτευσης, Μπεναζίρ Μπούτο (Benazir Bhutto) στις 18 Οκτωβρίου ύστερα από οκταετή εξορία έκανε πολλούς να πιστέψουν ότι το Πακιστάν έμπαινε σταδιακά στο δρόμο του εκδημοκρατισμού. Όλα όμως άλλαξαν και πάλι από τις 4 Νοεμβρίου.

Ο διεθνής τύπος μετέδωσε ότι η κυβέρνηση του Πακιστάν προέβη σε συλλήψεις μελών της αντιπολίτευσης και ακτιβιστών, ενώ παράλληλα σταμάτησε τη μετάδοση όλων των ανεξάρτητων τηλεοπτικών σταθμών. Την ίδια στιγμή δυνάμεις της αστυνομίας απαντούσαν με δακρυγόνα και γκλομπς σε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Επιπλέον, ο πρωθυπουργός της χώρας ανακοίνωσε αρχικά ότι οι προγραμματισμένες για τις αρχές του 2008 εκλογές πιθανότατα θα αναβληθούν για ένα χρόνο. Δημοσίευμα όμως της εφημερίδας «Το Βήμα» της 9 ης Νοεμβρίου («Ο Μουσάραφ στήνει κάλπες τον Φεβρουάριο»), ανέφερε ότι, μετά από έντονες αμερικανικές πιέσεις, οι εκλογές θα διεξαχθούν το Φεβρουάριο του 2008 με μόλις ένα μήνα καθυστέρηση. Η επίσημη δικαιολογία του στρατηγού και προέδρου του Πακιστάν, Περβέζ Μουσάραφ (Pervez Musharraf) ήταν ότι χρειάζεται ελευθερία κινήσεων για να πολεμήσει τους εξτρεμιστές. Όλων αυτών είχε προηγηθεί η ανάληψη έκτακτων εξουσιών από το στρατηγό το Σάββατο 3 Νοεμβρίου.

Η χώρα κυρήχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το Σάββατο, καθώς απαγορεύτηκαν οι δημόσιες συγκεντρώσεις και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα, πέρα από το κλείσιμο ανεξάρτητων τηλεοπτικών σταθμών. Η κυβέρνηση ασκεί πιέσεις στους τηλεοπτικούς σταθμούς να υιοθετήσουν ένα νέο κώδικα συμπεριφοράς που θα περιορίζει σημαντικά αυτά που θα μπορούν να μεταδίδουν.

Ο πραγματικός λόγος όμως για την επιβολή στρατιωτικού νόμου είναι άλλος: το Ανώτατο Δικαστήριο του Πακιστάν πληροφόρησε την κυβέρνηση ότι θα αποφαινόταν κατά της προσπάθειας του Μουσάραφ να παραμείνει πρόεδρος της χώρας, διατηρώντας παράλληλα και τη θέση του αρχηγού του στρατού, κάτι που συμβαίνει από το 1999, όπου ο Μουσάραφ ανέλαβε με πραξικόπημα τη διακυβέρνηση της χώρας. Η πληροφορία για τη στάση του Ανώτατου Δικαστηρίου οδήγησε στην απόλυση και τον κατ’ οίκον περιορισμό του προέδρου του, Iftikhar Mohammed Chaudhry. Άλλοι έξι ανώτατοι δικαστές επίσης απολύθηκαν. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας.

Η κίνηση του Μουσάραφ χαρακτηρίστηκε ως «πραξικόπημα του στρατηγού Μουσάραφ κατά του προέδρου Μουσάραφ», καθώς ο στρατιωτικός του ρόλος ενισχύθηκε σε βάρος του πολιτικού.

Η επιβολή στρατιωτικού νόμου στο Πακιστάν προκάλεσε αντιδράσεις από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Iftikhar Mohammed Chaudhry, πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Πακιστάν τελεί υπό κατ' οίκον περιορισμό

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με δημοσίευμα της “Washington Post” (“Pakistan Moves Against Opposition”, του Griff Witte, 5 Νοεμβρίου), η αμερικανική πρεσβεία στο Ισλαμαμπάντ ανέφερε ότι «τέτοια υπερβολικά και παράλογα μέτρα ξεκάθαρα δεν εξυπηρετούν το συμφέρον του Πακιστάν και αντιτίθενται στην πρόοδο που έχει κάνει το Πακιστάν προς το να γίνει μια πλήρως δημοκρατική κοινωνία». Δημοσίευμα του “Guardian” (“Pakistani police use emergency powers to detain protesters” , του Declan Walsh, 5 Νοεμβρίου), θέλει τις ΗΠΑ και τη Βρετανία να υπόσχονται αναθεώρηση της βοήθειάς τους προς το Πακιστάν, έναν από τους κυριότερους συμμάχους τους στην περιοχή στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».

Το Πακιστάν αντιμετωπίζει προβλήματα στις βορειοδυτικές επαρχίες του στα σύνορα με το Αφγανιστάν, οι οποίες διοικούνται από τις τοπικές φυλές και προσφέρουν καταφύγιο σε ηγετικά στελέχη και μαχητές των Ταλιμπάν. Ο στρατός του Πακιστάν διεξάγει επιχειρήσεις εναντίον τους, οι οποίες στην καλύτερη περίπτωση μπορούν να χαρακτηριστούν περιορισμένα επιτυχείς.

Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ένα μέρος του στρατού του Πακιστάν δεν επιθυμεί την πλήρη εξάλειψη των ισλαμιστών. Αυτό εξηγείται, αν κοιτάξει κανείς την ιστορία της χώρας. Το Πακιστάν βρισκόταν σε μόνιμη διένεξη με τους δύο κυριότερους γείτονές του, την Ινδία και το Αφγανιστάν, για εδαφικά ζητήματα. Σ’ αυτές τις διενέξεις χρησιμοποιούσε τακτικές ανταρτοπόλεμου, με τη βοήθεια εκπαιδευμένων ισλαμιστών ανταρτών. Μπορεί τώρα το Πακιστάν να είναι βασικός σύμμαχος της Ουάσιγκτον στην περιοχή, αυτό όμως δεν επαρκεί για καθησυχάσει την πακιστανική ηγεσία, η οποία βλέπει ένα διαχρονικότερο σύμμαχο στα μάτια των ισλαμιστών, παρά στην αμερικανική πολιτική, η οποία μπορεί ανά πάσα στιγμή να στραφεί προς διαφορετική κατεύθυνση. Αυτή η αβεβαιότητα κάνει τη χώρα να κινείται σε μια μέση και αναποτελεσματική οδό, προσπαθώντας από τη μία να ικανοποιήσει τα αιτήματα της Ουάσιγκτον και από την άλλη να μη διαταράξει τις σχέσεις της με τους παραδοσιακούς συμμάχους της.

Παράλληλα, η επίκληση των ισλαμιστών βοηθάει το καθεστώς Μουσάραφ να διατηρεί την εξουσία και να μην προχωρεί στον εκδημοκρατισμό της χώρας και τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών. Επισείοντας τον κίνδυνο επιβολής του πολιτικού Ισλάμ στη χώρα σε περίπτωση εκλογών, το καθεστώς πετυχαίνει τη διατήρησή του στην εξουσία, δικαιολογούμενο παράλληλα στους Αμερικανούς συμμάχους του για την αργή έως ανύπαρκτη πρόοδο στο θέμα της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρ’ όλα αυτά, εκτίμηση του Daniel Markey , μέλους του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων για την Ινδία, το Πακιστάν και τη Νότια Ασία υποστηρίζει ότι σε ενδεχόμενες ελεύθερες εκλογές αυτοί που θα έβγαιναν ενισχυμένοι δε θα ήταν οι ισλαμιστές, αλλά τα πιο μετριοπαθή κόμματα, κάτι που θα οδηγούσε σε μια προοδευτικότερη συμμαχία μεταξύ στρατού και πολιτικών (άρθρο του Daniel Markey, “A False Choice in Pakistan” , περιοδικό Foreign Affairs, Ιούλιος-Αύγουστος 2007). Από την άλλη, στο προαναφερθέν δημοσίευμα της “Washington Post”, εκφράζεται η ανησυχία ότι τα μέτρα και οι συλλήψεις διαδηλωτών στρέφονται κατά των μετριοπαθών στοιχείων του Πακιστάν, αποξενώνοντας από την κυβέρνηση τους πολίτες που δεν επιθυμούν επιβολή ισλαμικού νόμου.

Η πραγματική έκταση των γεγονότων και οι πλήρεις συνέπειές τους θα ξεδιπλωθούν τις επόμενες μέρες. Αυτό που φαίνεται πάντως είναι ότι η αργή και αποσπασματική πορεία του Πακιστάν προς μια κάποια μορφή δημοκρατίας θα καθυστερήσει σίγουρα πολύ περισσότερο.

 

Ηλίας Παπαδόπουλος

eliasdark@gmail.com

 

No related posts.