Η δύναμη της Φωτογραφίας – Συνέντευξη με τον Αλέξανδρο Αβραμίδη

Στο πλαίσιο της Φοιτητικής Εβδομάδας πραγματοποιήθηκε, από τις 21 έως τις 24 Μαΐου, στον τρίτο όροφο της Νομικής Σχολής, η Έκθεση Φωτογραφίας «Ανθρώπινες Σχέσεις» από το ΚΕ.Θ.Ε.Α. ΑΝΑΔΥΣΗ και το ΚΕ.Θ.Ε.Α. ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ. Ο Αλέξανδρος Αβραμίδης, βραβευμένος φωτορεπόρτερ και εκπαιδευτής φωτογράφος στο ΚΕ.Θ.Ε.Α. μάς μίλησε για την Έκθεση, καθώς και για τη σημασία της Φωτογραφίας στα προγράμματα απεξάρτησης.

-Μιλήστε μας λίγο για το πώς ξεκινήσατε να διδάσκετε Φωτογραφία στο ΚΕ.Θ.Ε.Α…
Φωτογραφία ουσιαστικά διδάσκω περίπου 12 χρόνια. Κάποια στιγμή όταν υπήρχε μία ανοιχτή θέση στο ΚΕ.Θ.Ε.Α. έκανα τα χαρτιά μου και προκρίθηκα. προκειμένου να διδάξω εκεί.

-Σας ενέπνευσε κάτι για αυτή σας την επιλογή;
Με ενδιαφέρει, γενικά, να δουλεύω με ιδιαίτερες κοινωνικές ομάδες. Είναι κάτι το οποίο και εκπαιδευτικά έχει ενδιαφέρον, αλλά και εμένα μου δίνει πράγματα, γιατί έρχεσαι σε επαφή με ανθρώπους, οι οποίοι, θα μπορούσαμε να πούμε, έχουν μια «διαφορετικότητα» σε σχέση με αυτό που είναι η ζωή του μέσου ανθρώπου.

-Η ομάδα Φωτογραφίας του ΚΕ.Θ.Ε.Α. πώς ξεκίνησε; Ξεκίνησε με εσάς;
Όχι, ομάδα Φωτογραφίας υπήρχε από πιο παλιά, με την καθοδήγηση του Αχιλλέα Τηλέγραφου, επίσης φωτογράφου. Για χρόνια η ομάδα Φωτογραφίας ήταν μέσα στη Σίνδο, στο κλειστό πρόγραμμα του ΚΕ.Θ.Ε.Α. ΙΘΑΚΗ, δηλαδή. Τα τελευταία τρία χρόνια, εκείνη η ομάδα έχει σταματήσει και έχουν δημιουργηθεί δύο άλλες ομάδες. Η μία έχει να κάνει με την ΑΝΑΔΥΣΗ, δηλαδή με τους εφήβους, με παιδιά από το ανοιχτό πρόγραμμα του ΚΕ.Θ.Ε.Α., που διαβιούν εκτός του χώρου, και έπειτα είναι η ομάδα από τον ΠΡΟΜΗΘΕΑ, από το πρόγραμμα των αποφυλακισμένων.

-Οι δύο αυτές ομάδες που συμμετέχουν στην έκθεση πόσα μέλη έχουν;
Ο αριθμός εξαρτάται από τη θεραπευτική πορεία. Όταν τα παιδιά ολοκληρώσουν ένα κομμάτι της πορείας αυτής, αποχωρούν με σκοπό την κοινωνική τους επανένταξη. Οπότε, δεν είναι σταθερός ο αριθμός, αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι πάνω-κάτω πέντε άτομα στην κάθε ομάδα.

-Υπήρχε ενδιαφέρον από την πλευρά των παιδιών όταν ξεκινούσαν να ασχολούνται με τη Φωτογραφία ή ήταν κάτι το οποίο χτίστηκε στην πορεία; Πώς εξελίχθηκε;
Γενικά, είναι ένας ιδιαίτερος χώρος, ο οποίος έχει διακυμάνσεις και μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς η δομή αλλάζει ανάλογα με το προφίλ των παιδιών. Ύστερα, το «μάθημα» με τον τρόπο που γίνεται δεν είναι ένα τυπικό μάθημα εκπαίδευσης κάποιου που θέλει να ασχοληθεί με τη Φωτογραφία και ξεκινάει με τα τεχνικά, μαθαίνει τα θεωρητικά, την ιστορία και μπαίνει στη διαδικασία του πρότζεκτ. Για παράδειγμα, ένα βασικό κομμάτι είναι ότι ένας μαθητής έξω έχει μία δική του φωτογραφική μηχανή. Τα παιδιά στο ΚΕ.Θ.Ε.Α. δεν έχουν μία δική τους φωτογραφική μηχανή. Τους διατίθενται από το πρόγραμμα, μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν ανά πάσα στιγμή μέσα στην ημέρα, αλλά πάντα μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο. Αυτό από μόνο του τροποποιεί τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η διδασκαλία. Και αυτό στο οποίο εστιάζουμε περισσότερο είναι να δουλέψουμε πιο πολύ πάνω στη δημιουργική έκφραση των παιδιών, δηλαδή να δούμε αρκετά πράγματα, εκθέσεις, φωτογράφους, να μιλήσουμε για τη φωτογραφία και από εκεί και πέρα να μπούμε σε ένα πιο άμεσο, δημιουργικό αποτέλεσμα, χωρίς να δίνουμε μεγάλη έμφαση στα τεχνικά ζητήματα. Όχι ότι τα αποκλείουμε τελείως, αλλά δεν είναι η βάση των μαθημάτων.

-Για τις φωτογραφίες που βλέπουμε τώρα στην έκθεση πόσο καιρό δουλεύατε;
Το συγκεκριμένο πρότζεκτ μάς πήρε γύρω στους δύο μήνες.

-Η θεματολογία «Ανθρώπινες Σχέσεις» πώς επιλέχθηκε;
Ήταν στο πλαίσιο ενός διαγωνισμού που έγινε από διάφορα προγράμματα που έχουν να κάνουν με την απεξάρτηση, δηλαδή τον ΙΑΝΟ, την ΑΡΓΩ, τον Ο.ΚΑ.ΝΑ., ένα δίκτυο ομάδων, στο οποίο συμμετέχει και το ΚΕ.Θ.Ε.Α. Ουσιαστικά, ήταν ένα θέμα που είχε δοθεί από την επιτροπή, η οποία στην πορεία διάλεξε και τις εικόνες που θα εκτεθούν και θα βραβευθούν. Οπότε, ήταν ένα δοσμένο θέμα που δεν βγήκε εσωτερικά από την ομάδα, αν και τα περισσότερα θέματα βγαίνουν μέσα από την κουβέντα, μέσα από την ίδια την ομάδα.

-Έτσι επιλέχθηκε και η φωτογραφία δρόμου; Ήταν κομμάτι του γενικότερου πρότζεκτ;
Ναι, η φωτογραφία δρόμου ήταν στο πλαίσιο των «Ανθρώπινων Σχέσεων». Οι ανθρώπινες σχέσεις, βέβαια, υπάρχουν παντού, στο σπίτι, στη δουλειά, στη διασκέδαση, οπουδήποτε. Όμως, τα παιδιά δεν μπορούσαν να έχουν συνεχώς μαζί τους τη φωτογραφική μηχανή και να τραβούν, για παράδειγμα, στιγμές με τις οικογένειές τους. Γι’ αυτό και εμείς δεν κινηθήκαμε τόσο προς αυτή την κατεύθυνση, μιας και δεν είχαμε τη δυνατότητα, αλλά περισσότερο προς το να παρατηρήσουμε τους ανθρώπους στον περιβάλλοντα χώρο.

-Άρα τελικά μπορούν όλοι να παράγουν τέχνη;
Εννοείται. Η τέχνη είναι ένα κομμάτι της ζωής μας. Η τέχνη, βέβαια, για μένα μπορεί καμιά φορά να είναι και αρνητικά φορτισμένη έννοια. Το θέμα είναι να δημιουργείς κάτι. Η δημιουργία είναι κάτι έμφυτο στον άνθρωπο. Κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη και να δημιουργήσει και να εκφραστεί, αλλά και να δει άλλους ανθρώπους να δημιουργούν και να εκφράζονται αντίστοιχα. Υπάρχει μία γενικότερη κουβέντα γύρω από αυτό. Η «μεγάλη τέχνη», η «μικρή τέχνη» είναι κάτι που βγαίνει στην πορεία. Σίγουρα, πάντως, δεν είναι κάτι που βρίσκεται στα χέρια των λίγων και εκλεκτών και, από την άλλη, είναι η μεγάλη μάζα ανθρώπων που την αγγίζει αυτό το θέμα. Για παράδειγμα, δεν νομίζω να υπάρχει άνθρωπος ο οποίος δεν ακούει μουσική. Τώρα, αν μπορεί να κάνει μουσική είναι κάτι άλλο. Σαφώς αν μπει στη διαδικασία, ο κάθε άνθρωπος θα μπορούσε να σκεφτεί έναν σκοπό ή να γράψει κάτι.

-Όσον αφορά τη Φωτογραφία, συγκεκριμένα, ως μέσο έκφρασης, έχει τη δύναμη να γίνει και μέσο θεραπείας;
Σίγουρα. Καταρχήν, η φωτογραφία είναι μία λαϊκή τέχνη, είναι άμεση στον καθένα. Πλέον, ο καθένας έχει γίνει φωτογράφος, ειδικά με τα smartphone, που έχουν σχεδόν όλοι. Οπότε, έχει γίνει ένας πιο άμεσος κώδικας, μία πιο άμεση γλώσσα, που καλούμαστε να μιλήσουμε όλοι, να σκεφτούμε, να επεξεργαστούμε, να κριτικάρουμε, να δημιουργήσουμε. Ούτως ή άλλως, ένα σημαντικό κομμάτι της θεραπείας είναι να μπορέσει ο άνθρωπος να εκφραστεί. Από τη στιγμή που η Φωτογραφία είναι μέσο έκφρασης, όλο αυτό το κομμάτι τον βάζει σε μία διαδικασία θεραπείας. Μου είχε κάνει εντύπωση όταν είχα μια κουβέντα με ένα παιδί, μέλος της ομάδας Φωτογραφίας, και μου έλεγε πως όταν ήταν στη φυλακή τον βοήθησε πάρα πολύ η ποίηση. Ένας άνθρωπος που μπορεί να μην είχε τελειώσει καν το Λύκειο. Και, τελικά, σε δεδομένες στιγμές, από τις ευκαιρίες μέσα από το πρόγραμμα, ασχολήθηκε με την ποίηση και όλο αυτό τον γέμιζε. Ενώ πριν, όπως έλεγε, δεν μπορούσε να συγκροτήσει τον λόγο του, τώρα έβρισκε τα λόγια, κατάφερνε να συγκροτήσει τη σκέψη του και να εκφράσει κάτι τόσο βαθύ.

Ουσιαστικά, και ο λόγος που το ΚΕ.Θ.Ε.Α. και όλα τα προγράμματα βάζουν περισσότερο ή λιγότερο την τέχνη είναι για να μπορέσουν να βοηθήσουν τα μέλη τους να εκφραστούν. Όταν μιλάς σε έναν ψυχολόγο, όταν βρίσκεσαι σε μία υποστηρικτική ομάδα, τα πάντα ξεκινάνε μέσα από την έκφραση. Απλώς, μέσα από καλλιτεχνικές διόδους, μπορείς καμιά φορά να εκφράσεις πράγματα, που δύσκολα θα εξέφραζες με τον λόγο.

-Υπάρχουν στα σχέδια μελλοντικές δράσεις από την ομάδα Φωτογραφίας;
Πάντα είμαστε σε μία δημιουργική διαδικασία, δεν σταματάει αυτό. Δηλαδή, αυτό που μας ενδιαφέρει πάνω απ’ όλα είναι να σκεφτούμε και να βρούμε συνήθως συλλογικά ένα πρότζεκτ. Μόλις αποφασιστεί το πρότζεκτ ξεκινάμε τη δημιουργία. Άλλα είναι πιο χαμηλών τόνων, άλλα πιο εντυπωσιακά. Πάντως, είμαστε σε μία συνεχή διαδικασία παραγωγής, γιατί, όπως είπαμε, η διδακτική δομή του μαθήματος, ο τρόπος που γίνεται, έχει σαφώς να κάνει με την έκφραση, οπότε αυτό είναι και το συνεχές ζητούμενο μέσα από τα μαθήματα.

_______
Ευχαριστούμε τον κ. Αβραμίδη για την όμορφη κουβέντα που είχαμε!

Related posts:

  1. Βία κατά των γυναικών: ευαισθητοποιήσου και ευαισθητοποίησε τους γύρω σου
  2. Η Κινηματογραφική Ομάδα της Οδοντιατρικής
  3. Ιδιωτικότητα και ασφάλεια στο Διαδίκτυο: χρήσιμες συμβουλές
  4. Μία διαδρομή στην ιστορία της «Παλαιάς Φιλοσοφικής»
  5. Βλέποντας μέσα από τα μάτια των ατόμων σε απεξάρτηση
  6. Η ενημέρωση σώζει ζωές!
  7. Rugby Rebels: Οι «επαναστάτες» του ράγκμπι από τη Θεσσαλονίκη
  8. Το σύστημα βγάζει #Error404
  9. Ένας πρωτότυπος τρόπος προβολής ταινιών
  10. Ένα, δύο, τρία… ΚΛΙΚ
  11. Εικαστική έκθεση για τη Γενοκτονία των Ποντίων στο Α.Π.Θ.
  12. Πριν το ρολόι χτυπήσει