Αδικήθηκε «Η Ευνοούμενη» στα βραβεία Όσκαρ;

Η Ευνοούμενη (The Favourite)
H.Π.Α./ Μ. Βρετανία/ Ιρλανδία
Έτος Παραγωγής: 2018
Σκηνοθεσία: Γιώργος Λάνθιμος
Πρωταγωνιστούν: Ολίβια Κόλμαν, Ρέιτσελ Βάιζ, Έμμα Στόουν

Η Ολίβια Κόλμαν κέρδισε το Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου στην πρόσφατη απονομή των βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου για την ερμηνεία της ως Βασίλισσα Άνν στην πολυσυζητημένη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, «Η Ευνοούμενη». Το συγκεκριμένο βραβείο ήταν το μοναδικό το οποίο απέσπασε η ταινία του Έλληνα σκηνοθέτη, παρότι συγκέντρωσε 10 υποψηφιότητες, μεταξύ των οποίων αυτή της Καλύτερης Ταινίας, της Καλύτερης Σκηνοθεσίας, του Πρωτότυπου Σεναρίου, και του Β’ Γυναικείου Ρόλου (για τις Ρέιτσελ Βάιζ, Έμμα Στόουν). Το ερώτημα το οποίο δημιουργείται είναι εάν «Η Ευνοούμενη» αδικήθηκε από τις επιλογές της Ακαδημίας.

Μία τολμηρή καταγραφή της παρακμής της βρετανικής αριστοκρατίας

Η μη απονομή του Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου στην «Ευνοούμενη» θα μπορούσε να κριθεί άδικη. Η ταινία του Γιώργου Λάνθιμου διακρίνεται για την αιρετική της ματιά και την τόλμη με την οποία καταγράφει την ηθική παρακμή της βρετανικής αριστοκρατίας στις αρχές του 18ου αιώνα. Μία από τις σημαντικές επιτυχίες των σεναριογράφων της ταινίας (Ντέμπορα Ντέιβις, Τόνι Μακναμάρα) είναι η δημιουργία σύνθετων γυναικείων χαρακτήρων. Η Βασίλισσα Άνν, εύθραυστη ψυχολογικά εξαιτίας της τραγικής απώλειας πέντε παιδιών και πολυάριθμων αποβολών, δεν αποφεύγει τα ξεσπάσματα θυμού, επιδεικνύοντας το αυταρχικό της πρόσωπο. Η δούκισσα Σάρα Τσέρτσιλ εκμεταλλεύεται την έλλειψη αυτοπεποίθησης της Βασίλισσας για να την χειραγωγεί και να πετυχαίνει την εφαρμογή πολιτικών ευνοϊκών για τον στρατηγό σύζυγο της. Παρότι νοιάζεται για εκείνη, η υπερπροστατευτικότητά της την οδηγεί σε αποτελέσματα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα για την ίδια. Από την πλευρά της η τυχοδιώκτρια Αμπιγκέιλ Χιλ, πρώην αριστοκράτισσα, η οποία έχει προσληφθεί στο παλάτι ως υπηρέτρια, χρησιμοποιεί δόλια μέσα για να κερδίσει την εύνοια της Βασίλισσας και να καταφέρει να αναρριχηθεί κοινωνικά. Φαίνεται αποφασισμένη να επικρατήσει με κάθε τρόπο στην μάχη της με τη Σάρα, ωστόσο το τίμημα των επιλογών της αποδεικνύεται βαρύ για την ίδια.

«Η Ευνοούμενη» διαθέτει στοιχεία μαύρης κωμωδίας, στην ταινία, όμως, κυριαρχεί η δραματικότητα. Η Σάρα και η Αμπιγκέιλ εμπλέκονται σε έναν ανηλεή αγώνα για εξουσία, από τον οποίο δεν θα προκύψει αληθινή νικήτρια. Φαιδρότητα και κυνισμός χαρακτηρίζουν τους άνδρες της ανώτερης κοινωνικής τάξης. Οι αριστοκράτες παρουσιάζονται ως αλαζόνες σφετεριστές της εξουσίας, επιπόλαιοι και χωρίς ίχνος σεβασμού για τις γυναίκες. Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα παρακμής φαντάζει αδύνατο να επιβιώσει οποιοδήποτε αίσθημα ευγενούς άμιλλας. Ο Λάνθιμος πέτυχε, λοιπόν, τον στόχο του, να δημιουργήσει μία διαφορετική ταινία εποχής, χωρίς καμία διάθεση για εξύμνηση του μεγαλείου της βρετανικής μοναρχίας και αυτοκρατορίας, όπως, για παράδειγμα, το «Ελίζαμπεθ», με πρωταγωνίστρια την Κέιτ Μπλάνσετ.

Άξιζε «Η Ευνοούμενη» το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας;

Θα μπορούσαμε όμως να μιλήσουμε για μία εξαιρετική ταινία, η οποία αδικήθηκε από τη μη απονομή του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας; Το χιουμοριστικό στοιχείο στην ταινία δεν λειτουργεί πάντοτε αποτελεσματικά και μειώνει παρά ενισχύει τη δραματουργική ισχύ της. Η Ολίβια Κόλμαν αποδίδει με πειστικότητα τη βαθιά μελαγχολία της ηρωίδας της, χωρίς να αποφεύγει το στοιχείο της υπερβολής στα αυταρχικά της ξεσπάσματα. Η Ρέιτσελ Βάις δίνει μία μεστή ερμηνεία ως κυριαρχική, αλαζονική αριστοκράτισσα, με αγάπη για τη βασίλισσα και περιφρόνηση προς την κατώτερη κοινωνικά Σάρα. Το ταλέντο της Έμμα Στόουν δεν αναδεικνύεται στο μέγιστο βαθμό, παρ’ όλα αυτά η Αμερικανίδα ηθοποιός αφήνει τη σφραγίδα της σε συγκεκριμένες έντονα δραματουργικά σκηνές.

Ο Γιώργος Λάνθιμος, προσπαθώντας να υπηρετήσει το ανατρεπτικό πνεύμα του φιλμ, υιοθετεί ένα πρωτοποριακό σκηνοθετικό στυλ, με κοντινά πλάνα λήψης στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών, με σκοπό να αναδείξει την ένταση των συναισθημάτων τους. Οι επιβλητικοί αλλά ψυχροί χώροι του παλατιού έρχονται σε άμεση αντίθεση με τα ακραία πάθη των ηρωίδων και των ηρώων της ταινίας. Το αντισυμβατικό σκηνοθετικό στυλ αποδίδει σε μεγάλο βαθμό, όμως ο Γιώργος Λάνθιμος δεν φτάνει στα επίπεδα του μεξικανού Αλφόνσο Κουαρόν, ο όποιος δικαιολογημένα βραβεύτηκε με το Όσκαρ Σκηνοθεσίας για το «Ρόμα». Ο Κουαρόν, στο απόγειο της καλλιτεχνικής του ωριμότητας, υλοποίησε με το «Ρόμα» ένα μεγαλόπνοο κινηματογραφικό σχέδιο, στο οποίο συνδυάζει με μαεστρία το ανθρωποκεντρικό με το επικό στοιχείο.

Το βραβείο της Καλύτερης Ταινίας, όμως, δεν δόθηκε στο «Ρόμα», αλλά στο «Πράσινο Βιβλίο», μία μάλλον ισάξια καλλιτεχνικά ταινία με την «Ευνοούμενη». Στερείται πρωτοτυπίας και ανατρεπτικής ματιάς, καταφέρνει όμως να ψυχαγωγήσει και να συγκινήσει τους θεατές της χάρη και στις εξαιρετικές ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών της. Εστιάζει σε ένα φλέγον θέμα για τις Η.Π.Α., εκείνο του ρατσισμού και, ενδεχομένως, η επικαιρότητα του ζητήματος να ευνόησε την επικράτηση του φιλμ στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Συμπερασματικά, ο ανταγωνισμός στις κατηγορίες της Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας ήταν ιδιαίτερα υψηλός και η μη βράβευση της «Ευνοούμενης» δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως άδικη. Ωστόσο, θα μπορούσε να κερδίσει τα Όσκαρ του Β’ Γυναικείου Ρόλου, για την ερμηνεία της Ρέιτσελ Βάιζ, και Πρωτότυπου Σεναρίου και Μοντάζ (Γιώργος Μαυροψαρίδης). Παρ’ όλα αυτά, οι δέκα υποψηφιότητες αποτελούν από μόνες τους ένα σημαντικό επίτευγμα και επιβράβευση για τον Έλληνα σκηνοθέτη, ο οποίος εδραιώνει ολοένα και περισσότερο τη θέση του στο διεθνές κινηματογραφικό στερέωμα.

No related posts.