Το νόημα των γιορτών σήμερα

Στη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης, της έκρυθμης ανάπτυξης της τεχνολογίας, της επίπλαστης ευμάρειας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, του πολιτικού αμοραλισμού, της διόγκωσης των κοινωνικών προβλημάτων καθώς και της αύξησης των ψυχολογικών προβλημάτων, το νόημα των γιορτών αποκτά διαφορετική χροιά σήμερα. Παρά τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, είτε σε συλλογικό είτε σε προσωπικό επίπεδο, οι γιορτές έχουν διαχρονική αξία και αποκτούν μεγάλη σημασία, ήδη αρκετές μέρες πριν από την έλευσή τους.

Αρχικά τις γιορτές τις περιμένουμε όλοι μας, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, εθνικότητας, οικονομικής κατάστασης, προσωπικών πεποιθήσεων και λοιπών άλλων αναρίθμητων χαρακτηριστικών. Παρόλα αυτά, λίγο-πολύ όλοι μας -ήτοι οι «κοινοί θνητοί», όπως θα εκτεθεί κατωτέρω- τις περνάμε με τον ίδιο χλιαρό τρόπο κάθε χρόνο. Βγαίνουμε έξω στην αγορά, σε διάφορα καφέ και νυχτερινά μαγαζιά, τρώμε μελομακάρονα και κουραμπιέδες, διαβάζουμε τα μαθήματά μας ή κάποιο άλλο βιβλίο και παρευρισκόμαστε στα οικογενειακά τραπέζια. Κάποιοι από εμάς έχουν την ευκαιρία να επισκεφτούν το χωριό τους ή να ταξιδέψουν σε κάποιον εγχώριο ή ξένο προορισμό. Συνεχίζει να λείπει, όμως, η πραγματική ουσία των γιορτών, παρά τις προσπάθειες να αποδράσουμε από την δύσκολη καθημερινότητα.

Πιο συγκεκριμένα, στο στενά ασφυκτικό χρονικό διάστημα των γιορτών, προσπαθούμε να ξεφύγουμε από την ρουτίνα, χωρίς ουσιαστικά να ανασυντάσσουμε τις δυνάμεις μας και να ζούμε έντονα και ουσιαστικά τις μέρες αυτές, που κρύβουν υπέροχα μηνύματα ανθρωπιάς, ζεστασιάς, αισιοδοξίας, πίστης, ελπίδας και αγάπης. Όλοι μας έχουμε βαθύτερες ανάγκες και κυρίως έχουμε ανάγκη από την αγάπη, δίνοντας και λαμβάνοντάς την. Έτσι, λοιπόν, μέσα στις δέκα ημέρες περίπου που διαρκούν οι γιορτές έχουμε μάθει πλέον να λειτουργούμε μηχανικά, να συναντάμε άτομα από υποχρέωση, να αγοράζουμε δώρα από υποχρέωση, να τρώμε στα οικογενειακά τραπέζια από υποχρέωση, να βρισκόμαστε με τον /την σύντροφό μας, σε έναν βαθμό, από υποχρέωση, να διαβάζουμε, κυρίως, για τις επικείμενες εξετάσεις από υποχρέωση και να βγαίνουμε έξω ανήμερα των γιορτών από υποχρέωση. Καταλήγουμε εντέλει φορτωμένοι με ένα σωρό από… υποχρεώσεις, την στιγμή που χρειαζόμαστε τις γιορτές για να έρθουμε σε επαφή με τον βαθύτερο εαυτό μας.

Σε όλες αυτές τις υποχρεώσεις πρέπει να προστεθεί και η ψεύτικη αίσθηση της χαράς και της ευτυχίας που προσπαθούμε να προβάλλουμε σχεδόν οι περισσότεροι από εμάς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντιγράφοντας λίγο-πολύ διάσημους ή και… άσημους. Για παράδειγμα, όταν θα βγούμε στο νυχτερινό κέντρο το βράδυ της Πρωτοχρονιάς, όσο κι αν δυσανασχετούμε δικαιολογημένα για το στριμωξίδι και την ταλαιπωρία που θα υποστούμε μέχρι να βρούμε ένα τραπέζι, για το οποίο μάλιστα συμβιβαζόμαστε κι ας είναι και στην άκρη του μαγαζιού, δίπλα από το βεστιάριο ή ακόμη χειρότερα δίπλα από τις τουαλέτες, θα δείξουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πόσο ευτυχισμένοι είμαστε με την παρέα μας, κάνοντας το γνωστό “insta story”. Ακόμη χειρότερα, μπορεί να δούμε άτομα που μας είναι αντιπαθή, τα οποία μπορεί να έρθουν και στη παρέα μας, και να πρέπει να υποστούμε την παρουσία τους όλο το βράδυ, υποκρινόμενοι ότι δεν έχουμε κάποιο θέμα μαζί τους. Βέβαια, αν εξαιρέσουμε την ταλαιπωρία από την πολυκοσμία, όλη αυτή η κατάσταση μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε, αλλά όταν συμβαίνει στις γιορτές, ναι, υπάρχει μεγάλη διαφορά στη ποιότητα που περνάμε αυτές τις λίγες, πλην άγιες ημέρες.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, υπογραμμίζεται ότι οι γιορτές συμπυκνώνουν μέσα τους την αληθινή και μοναδική ουσία της ζωής. Γιορτάζουμε την Γέννηση του Θεανθρώπου που έγινε μέσα σε μια φάτνη, ταπεινά και απόμερα στη Βηθλεέμ, από την Παναγία, καθώς τότε οι βασιλιάδες προέβαιναν σε διώξεις άνευ λόγου και αιτίας. Το γεγονός αυτό είναι μείζονος σημασίας, υπέροχο και ελπιδοφόρο και μέσα από αυτό νιώθουμε ότι γεννιόμαστε ξανά κι εμείς, αντλώντας δύναμη να αντιμετωπίσουμε όλες τις επίγειες δυσκολίες σε πολιτικό, κοινωνικό, εργασιακό και διαπροσωπικό επίπεδο. Νιώθουμε ταυτόχρονα ευγνώμονες που είμαστε υγιείς, έχουμε τα στοιχειώδη αγαθά και συγχρόνως δυνάμεθα να ασχολούμαστε με πράγματα που επιθυμούμε, μας ταιριάζουν και μας εκφράζουν. Συνειδητοποιούμε, έτσι, ακόμη πιο έντονα την σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν άτομα λιγότερο ευνοημένα από μας, που σίγουρα δεν διάλεξαν να βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση ή ακόμη ευρισκόμενα ολομόναχα.

Ως προς το τελευταίο, αναφέρεται ότι στις γιορτές το αίσθημα της μοναξιάς εντείνεται έτι περισσότερο και δυστυχώς τα άτομα που μένουν στο περιθώριο, λόγω των κοινωνικών και προσωπικών συνθηκών που ακούσια συνέβησαν στη ζωή τους, παραμένουν εντελώς μόνα και αβοήθητα. Επί παραδείγματι, υπάρχουν γύρω μας άστεγοι, παραμελημένα τέκνα τα οποία εργάζονται παράνομα και υφίστανται οποιασδήποτε μορφής σωματική κακοποίηση, τέκνα σε ορφανοτροφεία και σε διάφορα άλλα ευαγή ιδρύματα, άρρωστοι που πάσχουν από βαριές ασθένειες σε νοσοκομεία των οποίων μπορεί να λείπουν οι βασικές υποδομές, ακαταλόγιστα άτομα σε ψυχιατρικές κλινικές, πρόσφυγες που είναι θύματα των δαπανηρών και ολέθριων πολέμων που γίνονται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων και της αύξησης του κέρδους, καθώς και άνθρωποι ηλικιωμένοι που είναι ανήμποροι, είτε σε γηροκομεία είτε κλεισμένοι μέσα στα σπίτια τους, όντες πλήρως παραμελημένοι από τις οικογένειές τους. Σε αυτούς τους ανθρώπους δεν λείπει μόνο η έλλειψη των απαραίτητων πόρων για την αξιοπρεπή διαβίωσή τους, αλλά τους λείπει η θαλπωρή, η συντροφιά και κυρίως η αγάπη. Τα ανωτέρω, όσο κι αν εθελοτυφλούμε, υπάρχουν και αποτελούν τα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα της χώρας, τα οποία δυστυχώς θα συνεχίσουν να αυξάνονται στην αυγή της επόμενης δεκαετίας.

Σε αυτό το σημείο, είναι σημαντικό να αντιπαρατεθεί η επίπλαστη ευμάρεια που προβάλλουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η αξία που λαμβάνουν οι καταπληκτικές(!) διακοπές ατόμων που δεν είναι «κοινοί θνητοί» -όπως εμείς- και αποτελούν «δημόσια πρόσωπα», είτε όντας αυτόκλητα είτε επειδή είναι τηλεπερσόνες. Αφενός μεν όπως εκτέθηκε, η πραγματικότητα δείχνει στα ευάλωτα άτομα το σκληρό της πρόσωπο, αφετέρου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβάλλονται με τρόπο αξιοζήλευτο(!) οι αξέχαστες διακοπές σε πανάκριβα θέρετρα μέσα στην χλιδή καθώς και τα μαγευτικά ταξίδια σε εξωτικούς προορισμούς. Οι δημοσιεύοντες όλες τις αψεγάδιαστες φωτογραφίες και τα “insta story” τους προσπαθούν να μας καταστήσουν αποπροσανατολισμένους από τα πραγματικά και αξιοσημείωτα ανθρώπινα προβλήματα αλλά και να μας καταστήσουν ευήθεις που δεν δυνάμεθα να ακολουθήσουμε αυτό το lifestyle. Άγνωστο και απορίας άξιον, βέβαια, παραμένει για όσα άσημα άτομα αυτοανακηρύσσονται σε «δημόσια πρόσωπα» το πώς μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά σε ένα βιοτικό επίπεδο αρκετά υψηλό έως προκλητικό, δεδομένης της συνεχούς εμβάθυνσης της ελληνικής οικονομικής κρίσης και του χαμηλού μορφωτικού επιπέδου τους, την στιγμή που τα πραγματικά προβλήματα παραμένουν άλυτα.

Δυνάμει των ανωτέρω, τονίζεται ότι η αλλαγή στον τρόπο θέασης της ζωής μας, εν γένει, καθώς και του επαναπροσδιορισμού των αξιών μας πρέπει να ξεκινήσει από εμάς. Είμαστε υπεύθυνοι -ειδικά όταν είμαστε ενήλικες, διότι η υπευθυνότητα χρειάζεται την ωριμότητα και την υπομονή για να επέλθει- για την αποδοχή των προσωπικών μας λαθών, αποτυχιών, ελαττωμάτων, επιτυχιών, αποκαταστάσεων παρεξηγήσεων και σχέσεων που μας αφορούν και για όσα επιχειρούμε να μεταβάλλουμε επί τα βελτίω για την περαιτέρω εξέλιξή μας. Από εμάς ξεκινά η αλλαγή στον τρόπο που θα αντιμετωπίζουμε τις καθημερινές δυσκολίες αλλά και θα φροντίζουμε να απολαμβάνουμε τις μικρές και τις μεγάλες χαρές της ζωής, είτε αυτές συμβαίνουν καθημερινά είτε στις γιορτές.

Από εμάς εξαρτάται ο συνακόλουθος επαναπροσδιορισμός της θέσης μας και των γενικότερων αξιών μας σε αυτόν τον κόσμο που συνεχώς αλλάζει και στον οποίο τα γεγονότα συμβαίνουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Από εμάς πρέπει να γίνεται ο προσωπικός απολογισμός, η λήψη των αποφάσεων για την αλλαγή μας και η υλοποίηση όλων όσων επιθυμούμε να βελτιώσουμε, είτε στο άμεσο μέλλον είτε μακροπρόθεσμα. Από μας εξαρτάται ο τρόπος που θα εκμεταλλευόμαστε όσες ευκαιρίες μας δίνονται και ο τρόπος που θα περνάμε από δω και στο εξής, φυσικά, τις γιορτές μας, προσφέροντας απλόχερα αγάπη στους δικούς μας ανθρώπους και βοήθεια σε όσους μπορούμε.

Εν κατακλείδι, είναι στο χέρι μας να συνεχίσουμε να περνάμε τις γιορτές χλιαρά και τετριμμένα, όπως κάθε χρόνο, ή να δούμε από μία βαθύτερη και διαφορετική οπτική γωνία το αληθινό νόημα που κρύβουν. Εύχομαι στον καθένα από εμάς να το βρει και να το ζήσει στο έπακρο!

*Η Άννα Παυλίδου είναι ασκούμενη δικηγόρος και δημοσιογράφος.

No related posts.