Η σημερινή νεολαία και τα πρότυπά της

Στη σύγχρονη εποχή της συνεχούς όξυνσης της οικονομικής κρίσης, της κατήφειας, της διάχυτης απαισιοδοξίας, της αβεβαιότητας, του φόβου και της απογοήτευσης, οι περισσότεροι νέοι άνθρωποι έχουν καταφύγει στην πολύωρη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αντιγράφοντας πιστά και άκριτα στυλ και συμπεριφορές διασήμων ατόμων. Έτσι, λοιπόν, έχουμε φτάσει στο σημείο να ζούμε στην εποχή της ειδωλοποίησης προσώπων και της εξιδανίκευσης, ενώ συγχρόνως το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας έχει οδηγηθεί στη φτωχοποίηση και στον κοινωνικό αποκλεισμό.

Πρωτίστως, αρκεί να ρίξει κάποιος μια ματιά σε ένα από τα δημοφιλέστερα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, όπως είναι για παράδειγμα το Instagram. Η δύναμη της εικόνας είναι δεσπόζουσα, ενώ ο κάθε χρήστης που κοιτάζει την αρχική του σελίδα, νιώθει αποχαυνωμένος, αποπροσανατολισμένος κι ακόμη και ευήθης. Μέσα σε δευτερόλεπτα, αισθάνεται να τον κατακλύζουν αναρίθμητες περιττές πληροφορίες, βλέποντας νέα παιδιά να θεοποιούν άτομα της επικαιρότητας (π.χ. άτομα που λαμβάνουν συμμετοχή σε διάφορα ριάλιτι επιβίωσης ή ριάλιτι εύρεσης ερωτικού συντρόφου ή σε διάφορα τηλεοπτικά shows). Κι όχι μονάχα αυτό, αλλά τα νέα αυτά παιδιά παίρνουν και θέση και «προσβάλλουν προσωπικά» κάποιον που έχει διαφορετική άποψη για την επίδειξη υπερβολικού θαυμασμού προς τα είδωλά τους.

Είναι απογοητευτικό, λοιπόν, το γεγονός ότι δεν υπάρχουν υγιή πρότυπα για τη νεολαία. Πιο συγκεκριμένα, υγιές πρότυπο, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι ένα άτομο που επιδιώκει την προσωπική και πνευματική του εξέλιξη, χωρίς να στηρίζεται στη λογική της «ήσσονος προσπάθειας», χωρίς να έχει ως αυτοσκοπό της ζωής του το κέρδος, τη διασημότητα, την αναγνωρισιμότητα και τη θεοποίηση. Υγιές πρότυπο είναι αυτό που μορφώνεται, μελετά σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, αξιοποιεί τα ταλέντα του και την έμφυτη κλίση του σε κάποιον τομέα και προσπαθεί να μαθαίνει εφ’ όρου ζωής από τις εμπειρίες του, καθώς και να προοδεύει συνεχώς.

Υγιές πρότυπο είναι αυτό που δεν προβάλλει την προσωπική του ζωή σε όλες τις εκφάνσεις της προκειμένου να ασχοληθούν οι υπόλοιποι μαζί του, διότι πολύ απλά δεν έχει ανάγκη κάτι τέτοιο. Υγιές πρότυπο δεν είναι αυτό που αντιγράφει άλλα αντίστοιχα δικά του πρότυπα (συνήθως από το εξωτερικό), επιδιώκοντας την κολακεία, την επιβεβαίωση και την επιβράβευση, αλλά είναι αυθεντικό, αυτοδημιούργητο και χαράσσει την δική του πορεία μέσα στη διάρκεια του χρόνου. Υγιές πρότυπο είναι αυτό που στηρίζει τη ζωή του στις σωστές ηθικές αξίες και αρχές, προσαρμοζόμενο ταυτόχρονα στις συνεχώς μεταβαλλόμενες κοινωνικές και προσωπικές συνθήκες που δημιουργούνται στη ζωή του.

Είναι λυπηρό, λοιπόν, το γεγονός ότι η νεολαία δεν ασχολείται με την πνευματική της ανάπτυξη, τη διεύρυνση των πνευματικών της οριζόντων και την ενασχόληση με τις τέχνες και τον πολιτισμό. Τα νέα παιδιά δυστυχώς σήμερα θυσιάζουν εντελώς τον ελεύθερο χρόνο τους, διασκεδάζοντας παρά ψυχαγωγώντας τους εαυτούς τους. Γίνονται μια ομοιόμορφη, αχανής και ακαθόριστη μάζα που προχωρά χωρίς οδηγό και συγκεκριμένη κατεύθυνση προς έναν ανώτερο σκοπό ζωής. Ως εκ τούτου, δε διαφοροποιούνται με υγιή τρόπο το ένα από τον άλλο, δε διακρίνονται για την αυθεντικότητά τους και τα χαρίσματά τους, αλλά συνιστούν απλά αντίγραφα των προτύπων τους, χωρίς να έχουν αξίες, προσδοκίες από τον εαυτό τους, όνειρα, επιδιώξεις και πίστη στην υλοποίησή τους.

Και το χειρότερο από όλα είναι ότι τα νέα παιδιά ολοένα και περισσότερο, με την πάροδο του χρόνου, απομακρύνονται από την απόκτηση μόρφωσης (πχ. από την απόκτηση γνώσεων για ένα θέμα των θεωρητικών ή θετικών ή τεχνολογικών επιστημών, ή την ενασχόληση με ένα άθλημα, το διάβασμα ενός λογοτεχνικού βιβλίου, την παρακολούθηση μιας θεατρικής παράστασης). Εν ολίγοις, τα νέα παιδιά, στη πλειονότητά τους, σήμερα, αδιαφορούν τελείως για τον εμπλουτισμό της φαντασίας και της δημιουργικότητάς τους, βάζοντάς τες σε λήθαργο.

Βέβαια, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το φαινόμενο αυτό είναι απόρροια της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα μας. Είναι εύλογο το γεγονός ότι δεν υπάρχει κάποιος πνευματικός ταγός που θα οδηγήσει τα νέα παιδιά από την αδράνεια, την ύπνωση και την εξηλιθίωση στην αφύπνιση και την ανάληψη δράσης. Οι στόχοι των νέων σήμερα επικεντρώνονται στο «φαίνεσθαι», στο επίκαιρο, στην προβολή της ιδανικής ζωής χωρίς έγνοιες και προβλήματα, στην επιβράβευση από τους υπόλοιπους μέσα από τα «likes», στον εύκολο και γρήγορο πλουτισμό, με τη συμμετοχή σε ριάλιτι που εξευτελίζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στην απόκτηση ενός προϊόντος-φίρμας μέσα από διάφορους διαγωνισμούς προκειμένου να νιώσουν ευτυχισμένα, καθώς και στην αποκλειστική προσκόλληση στο παρόν χωρίς όραμα και προοπτική για το μέλλον.

Εθίζονται υπερβολικά και βρίσκουν στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης τη διέξοδο και αποδοχή που κανονικά όφειλε η ίδια η κοινωνία να τους προσφέρει. Όμως, με αυτόν τον τρόπο τα προβλήματα όχι μονάχα δεν λύνονται, τουναντίον διογκώνονται και αυξάνονται.

Επομένως, είναι απαραίτητος στις μέρες μας ένας επαναπροσδιορισμός των αξιών και των στόχων μας, καθώς και η προσπάθεια της σωστής ανακατεύθυνσης της νεολαίας προς την επιμόρφωσή της. Είναι πιο επιτακτική ανάγκη από οποιαδήποτε άλλη φορά η προσπάθεια της σωστής προσέγγισής της από μέρους της ίδιας της κοινωνίας, των εκπαιδευτικών αλλά και από τα ίδια τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Δεν αρκεί απλά να μέμφεται κάποιος τα νέα παιδιά για τη σημερινή πολιτισμική παρακμή και τη διάδοση της υποκουλτούρας, αλλά να λάβει άμεση δράση προς τη βελτίωση αυτής της κατάστασης.

Εν κατακλείδι, τα νέα παιδιά είναι οι μελλοντικοί πολίτες της χώρας μας που θα επεμβαίνουν στα κοινά, θα έχουν γνώμη, θα εργάζονται, θα δημιουργούν τις δικές τους οικογένειες και θα διαμορφώνουν την ελληνική κοινωνία. Αν δεν έχουν τις στοιχειώδεις βάσεις και δομές για την καλλιέργεια του πνεύματός τους και την απόκτηση οξυμένης κρίσης και αντίληψης, τότε δεν μπορούμε όχι μόνο να πιστεύουμε, αλλά ούτε και να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο ποιοτικά μέλλον.

*Η Άννα Παυλίδου είναι ασκούμενη δικηγόρος

No related posts.