Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

Obsluhoval jsem Anglickeho Krale: Υπηρέτησα το Βασιλιά της Αγγλίας

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Jiri Menzel
ΣΕΝΑΡΙΟ: Bohumil Hrabal, Jiri Menzel
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: AQS 2006
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Jaromir Sofr
ΜΟΥΣΙΚΗ: Ales Brezina

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Ivan Barnev, Julia Jentsch, Oldrich Kaiser, Martin Huba, Rudolf Hrusinsky, Pavel Novy, Jaromir Dulava, Petra Hrebickova

Υπόθεση: Ο Jan Dite (Ivan Barnev), νεαρός σερβιτόρος σε μπυραρία μιας πόλης στα σύνορα Τσεχοσλοβακίας – Γερμανίας, φιλοδοξεί να αποκτήσει χρήματα και πλούτη μέσα από τη δουλειά και τις γνωριμίες που αναπτύσσει. Εκείνη την περίοδο ερωτεύεται την όμορφη Γερμανίδα Lisa (Julia Jentsch), η οποία είναι ένθερμη οπαδός του Χίτλερ. Και κάπου εκεί, ξεσπά ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, φέρνοντας ανατροπές…

Κριτική: The Last King of Czechoslovakia

Ο μεγάλος Τσέχος σκηνοθέτης της Ανατολικοευρωπαϊκής Σχολής, Jiri Menzel, επιστρέφει με μια ταινία ιδιαίτερα εντυπωσιακή και ουσιαστική Ας διαπιστώσουμε πόσο επιτυχημένα εκπληρώνει το σκοπό της.

Η υπόθεση της ταινίας δεν είναι καθόλου εξεζητημένη, εν αντιθέσει με τον τίτλο. Απλή, εύπεπτη, παρακολουθείται από όλους αβίαστα. Στον εν λόγω τομέα άλλωστε, ο Menzel ποτέ δεν πήρε μεγάλα ρίσκα, καθώς δεν τον ενδιαφέρει να περιπλέξει με αριστοτεχνικό τρόπο την ιστορία του, αλλά να καυτηριάσει γεγονότα και καταστάσεις. Οι χαρακτήρες, κοινοί στην ψυχοσύνθεσή τους, αποτελούν απλώς την κινητήρια δύναμη για την περαιτέρω εξέλιξη του έργου, βοηθώντας εμμέσως να αναδειχθεί το πνεύμα και τα ήθη που κυριαρχούν την εποχή που διαδραματίζεται.

Γι’ αυτό, όλη η ταινία είναι ένα flashback των ένδοξων ημερών του παρελθόντος σε σχέση με το σχεδόν αβέβαιο παρόν.

Χωρίς πολλά πηγαινέλα, σε σημείο να ξεφύγουμε και από την ουσία, προχωράμε απ’ ευθείας στο νόημα των όσων παρακολουθούμε. Το καθετί είναι ένα σύμβολο από μόνο του. Πίσω από τα πανάκριβα κοστούμια, σκηνικά και τις ανάλογες τοποθεσίες, έχουμε μια ταινία που μας παρουσιάζει τη μεταβολή της κοινωνίας στην Τσεχοσλοβακία την 20ετία 1930 – 1950, κατ’ επέκτασιν και του ήρωα. Παρ’ όλο που οι εκατομμυριούχοι, τα πολυτελή ξενοδοχεία και τα βασιλικά δείπνα είναι κυρίαρχα σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια, η ατμόσφαιρα δεν είναι καθόλου ανάλαφρη. Και οι χιουμοριστικές σκηνές ακόμα, αντιμετωπίζονται με τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα. Είναι η περίοδος των αναταραχών, όπου όσοι περνούν καλά δεν ενδιαφέρονται και πολύ για το τι θα φέρουν τα επόμενα. Και ο Jan είναι ένας αφελής καιροσκόπος, που εκμεταλλεύεται τις καταστάσεις προς δικό του όφελος, χωρίς να αναλογιστεί τα επακόλουθα των πράξεών του, είτε είναι αυτό ηθική ικανοποίηση, είτε σαρκική. Η ευμάρεια που αποκτά, γίνεται εις βάρος κάποιου άλλου. Άνθρωπος ή αξία. Στο κάτω-κάτω, πολύ λίγη σημασία έχει η ακριβής αναφορά, εφόσον ο Menzel χρησιμοποιεί έννοιες και όχι υλικές υποστάσεις για να πει αυτά που θέλει.

Μέσα από τη δική του οπτική, λοιπόν, φαίνεται να ενστερνίζεται την άποψη ότι το χρήμα αλλάζει χέρια και οι πλούσιοι θα διαδεχθούν από άλλους στο μέλλον. Αυτό, όμως, είναι το προφανές, μην το λησμονούμε. Απλώς η ουσία είναι κρυμμένη εδώ.

Η οποία έχει να κάνει με την αλλαγή. Αλλαγή σε οτιδήποτε. Από σερβιτόρος σε μαιτρ, από μαιτρ σε ξενοδόχο, από φτωχό σε πλούσιο, από το δρόμο στο σπίτι, από το παλάτι στη φυλακή, από το θαυμασμό στην ανοχή, από άσημος ξαφνικά διάσημος, από υπάλληλος σε αφεντικό, από Τσέχος, Γερμανός, από ευεργέτης, προδότης, από ελεύθερος, εγκλωβισμένος, από το δημοκρατικό καθεστώς στο φασιστικό, από το φασιστικό στο σοσιαλιστικό / κομμουνιστικό.

Καθ’ όλη τη θέασή της, αυτό που εισπράττει κάποιος είναι ένας έντονος σαρκασμός για τους ανθρώπους που δεν διστάζουν να πετύχουν αυτό που θέλουν με οποιοδήποτε κόστος, δίχως να υπολογίζουν τις συνέπειες. Οι οποίες είναι μοιραίες και οδυνηρές, αποδεικνύοντας τη ματαιότητα της ύλης. Χρήμα, γυναίκες, πάθη και ό,τι άλλο μπορεί να προσθέσει κανείς που έρχεται και παρέρχεται, αλλά πολλάκις στενοχωρεί, προδίδει, απογοητεύει και πληγώνει έναν αδύναμο άνδρα. Εξ ου και το μέτριο παράστημα του πρωταγωνιστή, σε πλήρη αρμονία με το χαρακτήρα του (μετριοπαθής) και σε απόλυτη αντίθεση με τα όσα έχει καταφέρει (σχεδόν άγγιξε την κορυφή). Ο Jan Dite δεν είναι ένα κομμάτι της Ιστορίας, αλλά η ίδια η Ιστορία της Μεσοπολεμικής Τσεχοσλοβακίας.

Στο τεχνικό της μέρος, η ταινία είναι ό,τι καλύτερο είδαμε από ευρωπαϊκή παραγωγή τουλάχιστον τα τελευταία 2 χρόνια. Τα πάντα είναι αψεγάδιαστα, τόσο σωστά στημένα και τοποθετημένα που δεν αφήνουν περιθώρια κριτικής. Φυσικά και δεν θα μπορούσαν να διαφέρουν και οι ερμηνείες από το υπόλοιπο σύνολο. Ο Ivan Barnev ως Jan Dite σε ηλικία 25-35 ετών είναι έξοχος, σχεδόν ιδανικός για το συγκεκριμένο ρόλο. Εξίσου εντυπωσιακός και o Martin Huba στο ρόλο του μαιτρ-δασκάλου Skrivanek, που έχει τον Jan υπό την προστασία του, μαθαίνοντάς του την τέχνη του «να ψυχολογείς τις ανάγκες και τις αντιδράσεις των πελατών προτού μιλήσουν». Οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι Julia Jentsch ως Lisa και o Oldrich Kaiser (o Jan Dite σε ηλικία 50 ετών), δυστυχώς δεν ξεδιπλώνουν μεγάλο μέρος του ταλέντου τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ερμηνείες ξεφεύγουν από τα υψηλά πρότυπα. Κάτι που ισχύει και για τους υπόλοιπους συμπρωταγωνιστές του ομολογουμένως προσεγμένου καστ.

Εν κατακλείδι: Ο Jiri Menzel με το Obsluhoval jsem Anglickeho Krale τόλμησε να παρουσιάσει μια δραματική ιστορία με νότες παλιάς, καλής κωμωδίας. Χωρίς προφανή σημάδια υστέρησης, ενίοτε υπερβολικό, αλλά πάντοτε εύστοχο και ευθύβολο στα μηνύματα που θέλει να περάσει, καταφέρνει να κερδίσει και τον πιο δύσκολο (δεν εννοούμε απαραίτητα απαιτητικό) θεατή. Με ατμόσφαιρα που παραπέμπει σε ταινίες προηγούμενων δεκαετιών, ακόμα και προπολεμικές, ικανοποιεί απόλυτα και σίγουρα δεν αφήνει παραπονεμένο κανέναν που την επέλεξε. Μια πολύ όμορφη ταινία, κατάλληλη για όλους. Ανεπιφύλακτα!

No related posts.