Θεματικη

ΠΟΤΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ;

Σχετικα αρθρα

Μοιρασου το!

Εφιάλτες των Χριστουγέννων και όνειρα του Halloween

Η αφίσα της ταινίας

Η καλύτερη ταινία με θέμα τα Χριστούγεννα δεν είναι ούτε το «Μια υπέροχη ζωή», ούτε το «Πνεύμα των Χριστουγέννων», ούτε καν το «Αγάπη είναι»! Είναι ο «Χριστουγεννιάτικος Εφιάλτης» του Tim Burton (“Tim Burton ‘ s Nightmare Before Christmas”). Η φετινή του έξοδος στους κινηματογράφους σε μορφή real 3 D είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για ένα αφιέρωμα στον Βασιλιά της Κολοκύθας!

Τα τελευταία δέκα χρόνια, έχω μια δική μου, προσωπική τελετουργία για την ημέρα των Χριστουγέννων: μετά το οικογενειακό τραπέζι, όταν όλοι οι άλλοι πέφτουν για ύπνο (είναι βαριά τα κοψίδια, π’ ανάθεμά τα!), φτιάχνω ένα ζεστό κακάο και βλέπω (τότε στο βίντεο, τώρα στο DVD ) τον «Χριστουγεννιάτικο Εφιάλτη». Και μετά έχω ένα χαμόγελο κολλημένο στο πρόσωπό μου για το υπόλοιπο των γιορτών. Βλέπετε, όλα τα στοιχεία που κάνουν τον Burton τον αγαπημένο μου σκηνοθέτη -η ανθρωπιά, η βαθιά αγάπη και ο σεβασμός στο διαφορετικό, η παραδοχή ότι το τέρας μπορεί να είναι το φυσιολογικό και ο άνθρωπος το αφύσικο- βρίσκονται εδώ στο μέγιστο βαθμό και κάνουν τον Εφιάλτη το πιο όμορφο χριστουγεννιάτικο δώρο για όλους μας.

What’s this? I can’t believe my eyes!

Βρισκόμαστε στην Πόλη του Halloween, όπου στη διάρκεια όλου του χρόνου οι κάτοικοί της προετοιμάζουν τον εορτασμό του Halloween -και κάθε χρόνο τον κάνουν όλο και τρομακτικότερο, χωρίς όμως ποτέ να θέλουν να βλάψουν κανένα («Αυτή είναι η δουλειά μας, αλλά δεν είμαστε κακοί / Στην Πόλη αυτή του Haloween »)! Αρχηγός τους είναι ο Τζακ ο Σκελετός (Jack Skellington), το πιο τρομακτικό πλάσμα σε όλο τον κόσμο («Ο Τζακ ο Σκελετός θα σε πιάσει στον ύπνο / Θα στριγγλίσεις σαν ξωτικό / Θα πηδήξεις απ’ τον τρόμο…»). Έλα όμως που ο Τζακ έχει βαρεθεί τα ίδια κάθε χρόνο και αναζητά κάτι διαφορετικό από αυτό που του επιβάλει ο ρόλος του ως επικεφαλής της Πόλης του Halloween («Αλλά ποιος θα μπορούσε να καταλάβει εδώ / ότι ο Βασιλιάς της Κολοκύθας με το μορφασμό σκελετού / έχει κουραστεί από το στέμμα του; Μακάρι να καταλάβαιναν / ότι θα τα εγκατέλειπα όλα, αν μπορούσα…»). Και αυτό το διαφορετικό το βρίσκει στο δάσος -την πόρτα για την Πόλη των Χριστουγέννων, που τον μαγεύει με το κέφι και τον αιώνιο χειμώνα της. («Παιδιά πετάνε χιονόμπαλες αντί για κρανία / Φτιάχνουν παιχνίδια και κανείς δεν είναι νεκρός… Τα θέλω δικά μου!»). Ενθουσιασμένος γυρνά στην Πόλη του Halloween και κάνει στους κατοίκους του μια κάπως ανακριβή περιγραφή των Χριστουγέννων. Οι κάτοικοι δεν πολυκαταλαβαίνουν την έννοια των Χριστουγέννων («Προσέξτε. Παίρνουμε μια μεγάλη κάλτσα και την κρεμάμε στον τοίχο -Έχει και το πόδι μέσα; -Σάπιο και γλιτσιασμένο;»), αλλά το ίδιο συμβαίνει και στον Τζακ που προσπαθεί να καταλάβει το νόημα των Χριστουγέννων («Κάτι δεν καταλαβαίνω / Προσπαθώ αλλά ξεχνάω…») και αποφασίζει να αναλάβει αυτός τον εορτασμό τους για αυτήν τη χρονιά («Γιατί να μην μπορώ να καταφέρω τα Χριστούγεννα; / Μπορώ και να τα βελτιώσω, αυτό ακριβώς θα κάνω!» Έτσι λοιπόν, η Πόλη του Halloween θα κάνει φέτος δικά της τα Χριστούγεννα -και η συνέχεια επί της οθόνης σας…

I don’t believe what’s happening to me… My hopes, my dreams, my fantasies!

Ο Τζακ δίνει υποχρεωτική άδεια στον Άι-Βασίλη

Όταν ο Tim Burton δούλευε ως animator στη Disney, έγραψε ένα ποίημα με τίτλο “The Nightmare Before Christmas” (μπορείτε να το διαβάσετε στην διεύθυνση www.timburtoncollective.com/nmbcpoem.html), το οποίο το εμπνεύστηκε όταν είδε να αλλάζουν σε ένα μαγαζί τα halloween -άτικα (ας μου επιτραπεί ο εντελώς αδόκιμος όρος!) με τα χριστουγεννιάτικα. Από εκεί και πέρα, πρότεινε στη Disney να το γυρίσει με την τεχνική του stop-motion, συναντώντας αλλεπάλληλες αρνήσεις. Έπρεπε να γυρίσει τον βαθιά συγκινητικό «Ψαλιδοχέρη» και μια από τις

καλύτερες μεταφορές comic όλων των εποχών, τον “Batman”, για να πάρει το πράσινο φως από την εταιρία. Έτσι λοιπόν, ο Burton ξεκίνησε να δουλεύει τους στίχους των τραγουδιών της ταινίας μαζί με τον Danny Elfman. Ο τελευταίος έγραψε στη συνέχεια τη μουσική και ανέλαβε τα φωνητικά του Τζακ του Σκελετού, δημιουργώντας ένα από τα σπουδαιότερα soundtrack των 90′ s -ο Andrew Lloyd Webber και ο Tim Rice θα πούλαγαν τη μάνα τους όσο-όσο για να το είχαν γράψει αυτοί. Στη συνέχεια, η Caroline Thompson (σεναριογράφος του «Ψαλιδοχέρη») έγραψε τους διαλόγους και διαμόρφωσε το τελικό σενάριο. Κι ενώ όλα ήταν έτοιμα και ο Burton θα πραγματοποιούσε επιτέλους ένα μεγάλο του όνειρο, αποφάσισε να μη σκηνοθετήσει ο ίδιος την ταινία, λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεών του στο «Ο Μπάτμαν επιστρέφει»! Τη σκηνοθεσία την ανέθεσε στον Henry Sellick, ο οποίος διέθετε μεγάλη προϋπηρεσία στο stop-motion animation. Από εκεί και πέρα, για τα επόμενα δυο χρόνια είτε ο Sellick έστελνε υλικό προς έγκριση στον Burton, είτε ο Burton επέστρεφε στο Σαν Φρανσίσκο από τα πλατό του «Μπάτμαν» για να δουλέψει μαζί με το σκηνοθέτη της ταινίας. Στις 9 Οκτωβρίου του 1993, ο «Χριστουγεννιάτικος Εφιάλτης» έκανε πρεμιέρα στις Η.Π.Α. Οι κριτικές ήταν διθυραμβικές, οι εισπράξεις έφτασαν τα 51 εκατομμύρια δολάρια και ένα cult φαινόμενο είχε μόλις γεννηθεί.

 

Ο Τζακ και η Σάλι

Just because I cannot see it doesn’t mean I can’t believe it!

Αν δει κανείς όλες τις ταινίες του Tim Burton, είναι πολύ εύκολο να καταλάβει ότι ο κάθε ήρωας είναι ταυτόχρονα και ένα κομμάτι του σκηνοθέτη -αν όχι το alter ego του. Στην κάθε ταινία εξάλλου, οι μόνιμες εμμονές / θεματικές του Burton είναι παραπάνω από εμφανείς. Ο Τζακ ο Σκελετός, η Σάλι και ο υπόλοιπος κόσμος του «Χριστουγεννιάτικου Εφιάλτη» δε θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Ο Τζακ δεν είναι ο κακός Grinch που θέλει να καταστρέψει τα Χριστούγεννα -τα καταστρέφει στην προσπάθειά του να τα γιορτάσει με το δικό του τρόπο. Μπορεί να μην είναι αρτιμελής (δεν έχει μάτια, όπως και ο Ψαλιδοχέρης δεν είχε χέρια), αλλά η ψυχή του είμαι γεμάτη συναίσθημα και ουσία -γι’ αυτό και παλεύει να διορθώσει ό,τι ο ίδιος κατέστρεψε. Το τέρας δεν είναι κακό, σε αντίθεση με τον άνθρωπο -οι άνθρωποι επιτίθενται στον Τζακ, ενώ αυτός απλά προσπαθεί να γιορτάσει τα Χριστούγεννα, έστω κι αν το κάνει με λάθος τρόπο. Η προσπάθεια να καταλάβουμε κάτι για το οποίο δεν είμαστε φτιαγμένοι συχνά είναι μάταιη (οι σκηνές όπου ο Τζακ προσπαθεί να ανακαλύψει το νόημα των Χριστουγέννων κάνοντας… επιστημονικά πειράματα είναι απλά ξεκαρδιστικές!) και κατά συνέπεια τα Χριστούγεννα -και κατ’ επέκταση η ζωή μας η ίδια- διαλύονται και ξαναδημιουργούνται, όπως κάνει η Σάλι, κάθε φορά που μαζεύει και ξαναράβει κυριολεκτικά τα κομμάτια της. Όπως ο Τζακ, όλοι έχουμε το δικαίωμα να συμμετέχουμε στα κάθε είδους Χριστούγεννα με τους δικούς μας όρους. Να προσπαθούμε να πραγματοποιήσουμε τους πιο θεότρελους στόχους μας και τα πιο παλαβά όνειρά μας ενάντια σε προκαταλήψεις και αρνητισμούς. Μόνο έτσι μπορούμε να γίνουμε ευτυχισμένοι σε αυτόν τον σκληρό κόσμο. Και στην τελική, ακόμα κι αν αποτύχουμε, πάντα υπάρχει κάποιος που θα μας μοιάζει και που θα θέλει να μας φιλήσει κάτω από το φεγγαρόφωτο («Αγαπημένη μου φίλη…Αν δεν έχεις αντίρρηση / θέλω να καθίσω μαζί σου, δίπλα σου / Να ατενίζουμε τα αστέρια / Και να καθίσουμε μαζί, τώρα και για πάντα / Γιατί είναι απλούστατο, το βλέπει ο καθένας / Γεννηθήκαμε για να είμαστε μαζί»). Όσο διαφορετικοί, όσο περιθωριακοί, όσο διαλυμένοι και αν είμαστε.

Creepy Christmas Trivia

•  Η πρώτη-πρώτη εμφάνιση του Τζακ έγινε στο “Vincent” του Burton, ενώ αν παρατηρήσετε την κορυφή του καπέλου του Σκαθαροζούμη όταν βγαίνει από το πάτωμα κατά το τέλος της ταινίας, θα τον δείτε και εκεί. Όσον αφορά το “Vincent”, η γάτα της ταινίας πηδάει πάνω στο σκουπιδοτενεκέ στην αρχή του «Εφιάλτη». Το φίδι που βάζει ο Τζακ κάτω από το δέντρο είναι και το φίδι του Σκαθαροζούμη επίσης.

•  Τα “tender lumplings” του τραγουδιού “This is Haloween”, είναι και ο τίτλος ενός τραγουδιού των Oingo Boingo (όνομα που θυμίζει και τον κακό της ταινίας, τον Ούγκι Μπούγκι -κάτι σαν τον δικό μας Μπαμπούλα), του πρώτου συγκροτήματος του συνθέτη Danny Elfman.

•  Προσέξτε δυο από τα παιχνίδια που μοιράζει ο Τζακ -το ένα είναι μια πάπια με κοφτερά δόντια και το άλλο μια γάτα με το κεφάλι των επιχειρήσεων Σρεκ. Μήπως είναι ώρα να «επιστρέψει ο Μπάτμαν».

•  Για τη σκηνή όπου οι βρικόλακες παίζουν χόκεϊ, η πρώτη σκέψη ήταν να το κάνουν με ένα ομοίωμα του κεφαλιού του Tim Burton.

•  Η Σάλι πήρε το όνομά της από τη μοδίστρα Sally Lockhart. Στην ταινία, η Σάλι ξέρει να ράβει και αναλαμβάνει να φτιάξει τη στολή του Αϊ-Βασίλη για τον Τζακ.

 

Μαριάννα Βασιλείου

marva84@gmail.com

No related posts.