Έκλεισε τα μάτια του ο «Δράκος» του ελληνικού σινεμά

Ο Φεβρουάριος σχεδόν έχει τελειώσει και πήρε μαζί του τρεις σπουδαίους Έλληνες καλλιτέχνες. Το βράδυ της Τσικνοπέμπτης (16 Φεβρουαρίου) έφυγαν από τη ζωή δύο σημαντικοί εκπρόσωποι της ελληνικής τέχνης, πρώτα ο σύγχρονος ζωγράφος και δάσκαλος της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών Δημήτρης Μυταράς και στη συνέχεια ο Γιάννης Κουνέλλης, ο πατέρας του εικαστικού κινήματος Arte Povera. Στις 22 Φεβρουαρίου, μόλις λίγες μέρες αργότερα, αφήνει την τελευταία του πνοή στο σπίτι του στο Μετς σε ηλικία 90 ετών και ο σκηνοθέτης Νίκος Κούνδουρος.

Ο Νίκος Κούνδουρος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 15 Δεκεμβρίου 1926 και ήταν γιος του δικηγόρου και πολιτικού Ιωσήφ Κούνδουρου. Η καταγωγή του ήταν από τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης όμως όπως εξομολογήθηκε κάποτε ο ίδιος, επειδή οι γονείς του δεν ήθελαν να πολιτογραφηθεί στην Αθήνα, τον μετέφεραν πίσω στον Άγιο Νικόλαο μέσα σε μια πάνα για να εγγραφεί στο Μητρώο Αρρένων της Κρήτης. Φημολογείται λοιπόν πως είχε δυο ημερομηνίες γέννησης. Ο μόνος λόγος που γεννήθηκε στην Αθήνα ήταν επειδή η μητέρα του αντιμετώπισε προβλήματα στον τοκετό και χρειάστηκε  να μεταφερθεί στην πρωτεύουσα.

Σπούδασε ζωγραφική και γλυπτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, απ’ όπου και αποφοίτησε το 1948. Έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη για τα εικαστικά και τον κινηματογράφο, σκηνοθετούσε για το θέατρο και έγραφε, ενώ μέχρι το τέλος τον απασχολούσαν ιδιαίτερα τα κοινωνικά θέματα και η τρέχουσα πολιτική κατάσταση, γεγονός που εντοπίζεται και στη φιλμογραφία του. Μάλιστα, κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ενταχθεί στις τάξεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ενώ μετά τον πόλεμο εξορίστηκε στη Μακρόνησο λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων.

“Ήθελα να ’μαι ζωγράφος μοναχικός. Είχα μια πίστη καλογερίστικη για τη ζωγραφική, τον ασκητισμό, ονειρευόμουν μια μοναξιά γεμάτη φως… Τα πρόδωσα όλα; Μου θόλωσε τον νου η θριαμβευτική ζωγραφική της κινούμενης εικόνας και έκανα ταινίες”.

Λεύκωμα “Stop carre”, Εκδόσεις Καστανιώτη

Στα 28 του χρόνια αποφασίζει λοιπόν να ασχοληθεί εντατικά με τον κινηματογράφο. Μαζί με τον Γρηγόρη Γρηγορίου υπήρξαν από τους πρώτους Έλληνες σκηνοθέτες που μετέφεραν την αισθητική του ιταλικού νεορεαλισμού στο ελληνικό σινεμά. Ο Κούνδουρος κατάφερε να σημειώσει στο ενεργητικό του σημαντικές ταινίες, ξεκινώντας το κινηματογραφικό του ταξίδι με την ταινία «Μαγική Πόλη» (1954) στην οποία έκανε το ντεμπούτο του και ο Θανάσης Βέγγος, ενώ η ταινία έφτασε μέχρι και το Φεστιβάλ της Βενετίας. Δύο χρόνια αργότερα (1956), με την ταινία «Ο Δράκος», ο Κούνδουρος καθιερώνεται. Η συγκεκριμένη ταινία πρωτοπροβλήθηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας, γνώρισε αρχικά εμπορική αποτυχία στην Ελλάδα για να χαρακτηριστεί στο τέλος ως η καλύτερη ταινία των δεκαετιών 1950-1960.

Ο Ντίνος Ηλιόπουλος και η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου στον «Δρακο»

Ακολούθησαν «Οι παράνομοι» (1958), «Το ποτάμι» (1959), «Μικρές Αφροδίτες» (1963), «Το πρόσωπο της Μέδουσας» (1967), «Τα τραγούδια της φωτιάς» (1974), «1922» (1978) κ.ά. Τα έργα του εκπροσώπησαν την Ελλάδα σε πολλές διεθνείς διοργανώσεις, όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 1953 και 1956, το Φεστιβάλ Βερολίνου το 1958, 1963 και 1967. Έχει επίσης τιμηθεί με το Πρώτο Βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και Βερολίνου το 1963 για την ταινία «Μικρές Αφροδίτες» καθώς και για την ταινία του «Το ποτάμι» στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1959. Ειδικότερα για την ταινία «Μικρές Αφροδίτες» τιμήθηκε και με το Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου.

Οι ταινίες του έχουν τύχει διεθνούς αναγνώρισης και υπάρχουν στο Ευρωπαϊκό Μουσείο Κινηματογράφου, στη Γαλλική Ταινιοθήκη καθώς και στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

«Δεν κάνω κινηματογράφο για την αφεντιά μου. Οι άλλοι με νοιάζουν, των αλλονών τα ντέρτια, οι καημοί, οι δυστυχίες, οι έρωτες και οι θάνατοι. Και στο σημείο που οι άλλοι είναι εγώ, υπογράφω τις ταινίες μου, πλαστογράφος ίσως των αληθινών πραγμάτων, ήσυχος πως δεν έκανα κακό σε κανέναν». Αυτά τα λόγια του Νίκου Κούνδουρου συνοψίζουν την αγάπη για το έργο του που δικαίως τον κατέστησε έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες σκηνοθέτες στην ιστορία του κινηματογράφου και της τέχνης.

Πηγές:

Εικόνες από Google

No related posts.