Συνοπτική Παρουσίαση προβλημάτων και προτάσεων σχετικά με την Κατοχύρωση των Επαγγελματικών Δικαιωμάτων των Αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ο Σύλλογος Αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. του Α.Π.Θ. εγκρίθηκε με την 29186/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και ανεγράφη στο Βιβλίο Αναγνωρισμένων Σωματείων με αριθμό Α.Μ. 9375 την 1/2/2013. Έκτοτε λειτουργεί νόμιμα και εκπροσωπεί τους Απόφοιτους του Τμήματος. Σκοπός του Συλλόγου είναι:
1. η διεκδίκηση της κατάκτησης ισχυρών επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Α.Π.Θ.
2. η προάσπιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων και συμφερόντων των αποφοίτων του Τμήματος
3. η προαγωγή των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων του Τμήματος, οι οποίοι εργάζονται υπό οποιαδήποτε μορφή εργασίας σε ελληνικούς ή διεθνείς δημοσιογραφικούς οργανισμούς ή σε διάφορους φορείς τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα ως δημοσιογράφοι ή επικοινωνιολόγοι ή ως απασχολούμενοι σε άλλες ειδικότητες.
4. η προστασία των μορφωτικών και ερευνητικών δικαιωμάτων των αποφοίτων του Τμήματος, την προάσπιση των Ατομικών, Πολιτικών και Κοινωνικών Δικαιωμάτων τους καθώς και τη διαφύλαξη των αρχών της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας, μέσα στις οποίες αυτοί δικαιούνται να εργάζονται και να διαβιούν.
5. η συμβολή στην ενημέρωση κάθε μορφής υπηρεσιών – εταιρειών δημοσίου και ιδιωτικού τομέα αναφορικά με τις αρμοδιότητες και το πεδίο απασχόλησης του πτυχιούχου του Τμήματος.
6. η ανάδειξη των γνώσεων, των ικανοτήτων και του επαγγελματισμού που διαθέτουν οι πτυχιούχοι του Τμήματος καθώς και η μεταβολή της στρεβλής εικόνας που έχει η κοινή γνώμη αναφορικά με τα ΜΜΕ και τους εργαζόμενους σ’ αυτά.
7. η παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης σε τελειόφοιτους και απόφοιτους του Τμήματος από μέλη του Συλλόγου με επαγγελματική εμπειρία.
8. η ανάπτυξη συνεργασιών με αντίστοιχους φορείς σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή εμπειρίας και καλών πρακτικών αλλά και να επιτευχθεί η προαγωγή της ισότιμης και δημιουργικής συμμετοχής των αποφοίτων του Τμήματος σε εθνικές και διεθνείς συλλογικότητες με κοινά ενδιαφέροντα.
9. η διαρκή μέριμνα για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των αποφοίτων του Τμήματος και την ανύψωση του πολιτιστικού και μορφωτικού επιπέδου των μελών του Συλλόγου.
10. η αναβάθμιση της ποιότητας της επιστημονικής και δημοσιογραφικής έρευνας από τα μέλη του Συλλόγου και τη δημοσιοποίηση των όποιων πορισμάτων και του εν γένει συγγραφικού έργου αυτών.
11. η εκπροσώπηση των αποφοίτων στα όργανα του Τμήματος καθώς και στα πάσης φύσεως όργανα, συλλόγους, συνελεύσεις κ.λπ. εντός και εκτός της ακαδημαϊκής κοινότητας, όπου θεμελιώνεται η αναγκαιότητα και η δυνατότητα εκπροσώπησης.

Ως εκ τούτου και με δεδομένης της πρόσκλησης υποβολής πρότασης για την ρύθμιση επαγγελματικών δικαιωμάτων των Αποφοίτων Τμημάτων ΑΕΙ με βάση το από 28/11/2016 έγγραφο του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και έπειτα από σχετική πρόσκληση του Προέδρου του Τμήματος, κ. Ανδρέα Βέγλη, το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου συνεκλήθη εκτάκτως και αποφάσισε να ερωτηθούν σχετικά οι Απόφοιτοι του Τμήματος.

Έπειτα, λοιπόν, από τη σχετική συζήτηση και αξιολόγηση εκρίθησαν τα κάτωθι προβλήματα ως μείζονα σχετικά με την επαγγελματική κατοχύρωση των Επαγγελματικών Δικαιωμάτων και παρουσιάζονται μια σειρά από πιθανές λύσεις.

Ανυπαρξία Κλάδου Π.Ε. Δημοσιογράφων

Σε προκηρύξεις πλήρωσης θέσεων Π.Ε. Δημοσιογράφων τόσο του δημοσίου, όσο και του ιδιωτικού τομέα, λαμβάνει χώρα κάλυψη των εν λόγω θέσεων και από κατόχους πτυχίων ή διπλωμάτων οποιουδήποτε Τμήματος Α.Ε.Ι. (βλ. λ.χ. την Προκήρυξη της ΝΕΡΙΤ Α.Ε., της ΕΡΤ, την Προκήρυξη του Δήμου Θεσσαλονίκης με αρ. Πρωτοκόλλου 16743/9-3-2015 κ.ο.κ).

Η πρακτική αυτή είναι ανεπίτρεπτη και συνιστά καταστρατήγηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των Αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Α.Π.Θ. Οι Απόφοιτοι του Τμήματος αποτελούν τους μόνους υποψηφίους με αντίστοιχη εξειδίκευση προς τον επίμαχο κλάδο σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Τούτο ισχύει διότι η έννοια της εξειδίκευσης είναι συνυφασμένη με την αποκλειστική απασχόληση με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο εργασίας και με την απόκτηση ειδικών γνώσεων στο αντικείμενο αυτό, η οποία συνάγεται από την ενασχόληση με πολύ ειδικά πεδία γνώσεων, όπως προσφέρονται στο Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος (βλ. Γραφή είδησης/ρεπορτάζ, τεχνικές συγγραφής, ειδησεογραφική συνέντευξη, ξενόγλωσσες δημοσιογραφικές εφαρμογές, δημόσιες σχέσεις και επικοινωνία, ραδιοφωνική δημοσιογραφία κ.α.).

Συνεπώς, επιβάλλεται η λύση του εν λόγω προβλήματος μέσω της κατοχύρωσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων των Αποφοίτων του Τμήματος, προκειμένου να διεκδικούν τις θέσεις που προορίζονται αποκλειστικά για αυτούς με βάση τις σπουδές τους… αλλά και τη λογική.

Μη συμπερίληψη του Τίτλου Σπουδών του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. του Α.Π.Θ. στους επιθυμητούς τίτλους για την κάλυψη θέσεων Π.Ε. Διοικητικού και / ή Οικονομικού στις Προκηρύξεις του Α.Σ.Ε.Π.

Σύμφωνα με το άρθρο 4 της Κωδικοποίησης Προσοντολογίου Δημοσίων Υπαλλήλων (Π.Δ. 50/2001 (ΦΕΚ 39Α΄), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τα Π.Δ/τα 347/2003 (315Α΄), 44/2005 (63Α΄), 116/2006 (115Α΄) και 146/2007 (185Α΄), καθώς και με τους Ν. 4115/2013 (24Α΄) και 4148/2013 (99Α΄): «1. Προσόν διορισμού στον εισαγωγικό βαθμό ορίζεται πτυχίο ή δίπλωμα οποιουδήποτε Τμήματος ΑΕΙ της ημεδαπής, περιλαμβανομένων και των πτυχίων ή διπλωμάτων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π.) και των Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής (Π.Σ.Ε.), ή ισότιμων σχολών της αλλοδαπής. 2. Στις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου γίνεται παραπομπή όταν τα παραπάνω προσόντα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις κλάδων διαφορετικής ονομασίας. 3. Όταν ο κλάδος είναι αμιγώς διοικητικός επιτρέπεται να περιορίζονται με την προκήρυξη τα προσόντα διορισμού σε πτυχία ή διπλώματα διοικητικών ή νομικών μόνο σπουδών γενικώς ή συγκεκριμένων ειδικοτήτων αυτών μετά από αίτημα του φορέα που εγκρίνεται από το ΑΣΕΠ. Το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται αναλογικά για πτυχία ή διπλώματα οικονομικών μόνο σπουδών στις περιπτώσεις που ο κλάδος είναι αμιγώς λογιστικός ή οικονομικός».
Ωστόσο, παρά τη ρητή αναφορά της παραγράφου 1 σε πτυχία όλων των Τμημάτων, στη συντριπτική πλειοψηφία των εκδοθεισών προκηρύξεων πλήρωσης θέσεων Π.Ε. Διοικητικού/Οικονομικού από το Α.Σ.ΕΠ. απαριθμούνται συγκεκριμένα πτυχία πανεπιστημιακών Τμημάτων της ημεδαπής, στα οποία δεν περιλαμβάνεται το πτυχίο του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Α.Π.Θ.

Ενόψει των παραπάνω και για την περιφρούρηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Α.Π.Θ., είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί ρητά το πτυχίο του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Α.Π.Θ. στον κατάλογο των πτυχίων που γίνονται αποδεκτά για τη συμμετοχή σε προκηρύξεις πλήρωσης θέσεων Π.Ε. Διοικητικού και / ή Οικονομικού από το Α.Σ.Ε.Π., κατά τα οριζόμενα στο άρ. 4 παρ. 1 Κωδικοποίησης Προσοντολογίου Δημοσίων Υπαλλήλων.

Μη θεσμοθετημένη μοριοδότηση του Τίτλου σπουδών του Τμήματος ως συναφούς δεύτερου τίτλου σπουδών της ίδιας εκπαιδευτικής βαθμίδας, προς άλλους τίτλους σπουδών Α.Ε.Ι. σε  προκηρύξεις του Α.Σ.Ε.Π.

Ο  νόμος 2190/1994 δεν εξειδικεύει το είδος και το βαθμό της απαιτούμενης συνάφειας του δεύτερου τίτλου σπουδών (άμεση – έμμεση, στενή – ευρεία κ.ο.κ.) και στην περίπτωση π.χ. της  προκήρυξη 2Κ/2015 για της πλήρωση της θέσης κλάδου Π.Ε. Εφοριακών με πτυχίο Νομικής, ο τίτλος σπουδών του Τμήματος έλαβε 0 μονάδες – αντί για 150 μονάδες όπως και θα έπρεπε – , ενώ κρίθηκε ως συναφής ο δεύτερος τίτλος σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών Α.Π.Θ. (με σαφώς λιγότερα μαθήματα δικαίου και οικονομικών στο αντίστοιχο Πρόγραμμα Σπουδών). Παρατηρείται δηλαδή το φαινόμενο δυο Τμήματα που υπάγονται στην ίδια Σχολή του Α.Π.Θ., τη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, ως συγγενείς επιστημονικοί κλάδοι, να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης με έωλο αιτιολογικό του αρμόδιου φορέα, ήτοι του Α.Σ.Ε.Π.

Όπως καθίσταται αντιληπτό, αυτό υπερβαίνει τα όρια της λογικής και του νόμου ενώ παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα των Αποφοίτων του Τμήματος που ελπίζουν τουλάχιστον στην ίση μεταχείριση, αν όχι στην πρόκρισή τους – όπως επιβάλλει η εκπαίδευση και τα προσόντα τους.

Απαρχαιωμένη αντίληψη στον χώρο των Ενώσεων Συντακτών σχετικά με τις προϋποθέσεις εγγραφής των Αποφοίτων του Τμήματος σε αυτές

H εγγραφή ως μελών μόνον των «επαγγελματιών» δημοσιογράφων, οι οποίοι ασφαλίζονται με Δημοσιογραφικό Ένσημο αποτελεί μείζον ζήτημα για τους Αποφοίτους του Τμήματος. Η οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα έχει οδηγήσει στο να μην ασφαλίζονται οι δημοσιογράφοι με το Ένσημο αυτό. Οι εργοδότες προτιμούν να προσλαμβάνουν με ΙΚΑ τους εργαζομένους τους. Έτσι, άνθρωποι που για χρόνια ασκούν το επάγγελμα του δημοσιογράφου, πράγμα που μπορεί να αποδειχθεί με άλλους τρόπους, δεν μπορούν να εγγραφούν στις Ενώσεις, οι οποίες θέτουν ως αυστηρό κανόνα την κατοχή Δημοσιογραφικών Ενσήμων για πάνω από ένα χρόνο.

Αξίζει να σημειωθεί πως έχει παρατηρηθεί σε πλήθος προκηρύξεων να αναφέρεται ως απαιτούμενο τυπικό προσόν η ιδιότητα μέλους της οικείας Ένωσης Συντακτών που να υπάγεται στην ΠΟΕΣΥ. Για την τεκμηρίωση της ιδιότητας απαιτείται βεβαίωση μέλους, η οποία λαμβάνει ενίοτε περισσότερα μόρια και από το ίδιο το πτυχίο (οποιουδήποτε) ΑΕΙ.

Οι Ενώσεις Συντακτών οφείλουν να εντάσσουν ως μέλη τους άμεσα όσα άτομα φοιτούν στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. του Α.Π.Θ. Η σχέση των φοιτητών με τις Ενώσεις μπορεί να είναι μόνο μερική και να διαρκεί για τέσσερα χρόνια, ώστε να δίνει στους φοιτητές το δικαίωμα να συμμετάσχουν σε δρώμενα, ημερίδες και ενημερώσεις που αφορούν το μελλοντικό τους επάγγελμα. Η μερική σχέση αυτή θα μπορούσε να αναθεωρείται μετά το πέρας των σπουδών και να μεταλλάσσεται σε πλήρη, μόλις ο Απόφοιτος προσληφθεί σε κάποιο μέσο ενημέρωσης.

Εξίσωση των Αποφοίτων του Τμήματος με τους αποφοίτους σχετικών Ι.Ε.Κ.

Δεν υπάρχει καμία νομοθετημένη «προτεραιότητα – πλεονέκτημα» κατά τη διαδικασία της πρόσληψης για τους Αποφοίτους του Τμήματος. Ενώ οι κάτοχοι πανεπιστημιακού τίτλου έχουν λάβει μία πολύπλευρη γνώση (σ.σ. η δημοσιογραφία απαιτεί εκ φύσεως ένα πολυθεματικό εκπαιδευτικό background, όπως για παράδειγμα την γνώση θεμάτων Ιστορίας και Δικαίου) ύστερα από τετραετή –τουλάχιστον – φοίτηση, οι απόφοιτοι ΙΕΚ περιορίζονται στην απόκτηση αμιγώς πρακτικών γνώσεων. Είναι, δε, γνωστό ότι η είσοδος σε ΑΕΙ προϋποθέτει την επιτυχία σε μία επίπονη εξεταστική διαδικασία, ενώ η είσοδος σε ΙΕΚ πραγματοποιείται με πολύ πιο «αναίμακτο» τρόπο για τον επιτυχόντα. Δεν είναι, επίσης, υπερβολή αν ισχυριστεί κανείς ότι οι εργοδότες προτιμούν σε πολλές περιπτώσεις τον απόφοιτο ΙΕΚ (ασχέτως του υποδεέστερου γνωστικού του υπόβαθρου), με δεδομένο ότι θα εγείρει μικρότερες απαιτήσεις σε σχέση με έναν εργαζόμενο – πτυχιούχο ΑΕΙ.

Θα ήταν, λοιπόν, απαραίτητο να μεριμνήσει η Πολιτεία ώστε να τερματιστεί αυτή η κατάφωρη αδικία. Κρίνεται αναγκαία η κατοχύρωση μισθολογικής υπεροχής ενός πτυχιούχου ΑΕΙ έναντι ενός αποφοίτου ΙΕΚ, όπως και η προτεραιότητα του πρώτου έναντι του δεύτερου στην προκήρυξη θέσεων τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα.

Παντελής έλλειψη αναγνώρισης των εργαζομένων σε δημοσιογραφικές υπηρεσίες Διαδικτύου

Η ψηφιακή εποχή έχει επιφέρει τεράστιες αλλαγές στον χώρο της Δημοσιογραφίας. Πλέον, η κύρια πηγή ενημέρωσης είναι το διαδίκτυο, ενώ τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης έχουν αρχίσει να χάνουν σημαντικό κομμάτι του κοινού τους, το οποίο επιλέγει την ψηφιακή ενημέρωση. Ωστόσο, οι Ενώσεις Συντακτών μέχρι και σήμερα εντάσσουν ως μέλη τους μόνο τους δημοσιογράφους των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, αγνοώντας τους δημοσιογράφους του διαδικτύου, οι οποίοι δικαιούνται εκπροσώπηση αναφορικά με τα δικαιώματά τους, τα οποία θα έπρεπε να υπερασπίζονται και να διαφυλάττουν οι Ενώσεις.

Είναι σύνηθες το φαινόμενο, οι δημοσιογράφοι να μην λογίζονται ως τέτοιοι, αλλά ως ιδιωτικοί υπάλληλοι, εξαιτίας μιας στρέβλωσης αμιγώς συντεχνιακής, που ήδη συνιστά παγκόσμια πρωτοτυπία. Τούτο συμβαίνει επειδή ακριβώς οι εκάστοτε Ενώσεις Συντακτών δεν αναγνωρίζουν τους εργαζόμενους δημοσιογράφους σε διαδικτυακά ΜΜΕ ως «δημοσιογράφους». Αποτέλεσμα η ασφάλισή τους δεν γίνεται στο ταμείο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, δεν έχουν πρόσβαση στον ΕΔΟΕΑΠ και δεν δικαιούνται ένσημα ΤΣΠΕΑΘ, συνεπώς δεν αναγνωρίζονται ως δημοσιογράφοι, αλλά ως υπάλληλοι ιδιωτικών επιχειρήσεων – στην καλύτερη των περιπτώσεων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην δύνανται να έχουν προτεραιότητα, βάσει των δεξιοτήτων με τις οποίες τους θωρακίζει η ακαδημαϊκή τους κατάρτιση, σε σημαντικές επαγγελματικές ευκαιρίες που τυχόν θα παρουσιαστούν μπροστά τους.

Μη θεσμοθέτηση υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης και συνακόλουθης εξέτασης για την λήψη σχετικής άδειας εργασίας

Οι Απόφοιτοι του Τμήματος ασκούνται στο πλαίσιο της τετραετούς φοίτησής τους μέσω πρακτικών εργαστηρίων αλλά και προσφάτως μέσω τρίμηνης ενασχόλησης σε κάποιο ΜΜΕ. Ωστόσο, η άσκησή τους αυτή κρίνεται περιορισμένη και αποτελεί σημείο αιχμής και ίσως αντεπιχείρημα όσων ισχυρίζονται οτι οι Απόφοιτοι έχουν περισσότερο ακαδημαϊκή γνώση και λιγότερο πρακτική. Αυτό φυσικά δεν είναι αληθές, μιας και οι Απόφοιτοι του Τμήματος λαμβάνουν πολύπλευρη εκπαίδευση και καταρτίζονται επαρκώς με τρόπο που είναι εμφανής στην μετέπειτα εργασιακή τους ζωή.

Παρόλα αυτά, κρίνεται σκόπιμη η νομοθέτηση 18μηνης υποχρεωτική άσκησης μετά τη λήψη του τίτλου σπουδών τους και η γραπτή, προφορική και πρακτική εξέταση τους για την απόκτηση άδειας επαγγέλματος, μιας και η Δημοσιογραφία είναι ένα επάγγελμα – και όχι μια ενασχόληση για όποιον ομιλεί και γράφει στοιχειωδώς την ελληνική γλώσσα – και αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό και σε πρακτικό επίπεδο, προκειμένου να εκλείψουν ει δυνατόν τα κακώς κείμενα στο χώρο των ΜΜΕ, τα οποία σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στην ανεπάρκεια θεωρητικής και πρακτικής γνώσης των εργαζομένων σε αυτά.

Μετά την εικοσιπενταετή και πλέον λειτουργία Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων Δημοσιογραφίας και Επικοινωνίας στη χώρα και την ανυπαρξία ουσιώδους ενδιαφέροντος για την κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των Αποφοίτων, ο Σύλλογος Αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ελπίζει πως η παρούσα προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων δεν θα ενταχθεί στις «καλές προθέσεις» αλλά θα περάσει σε στάδιο πραγματικής υλοποίησης και λήψης μέτρων για την αποκατάσταση χρόνιων αδικιών σε βάρος των Αποφοίτων.

Δηλώνουμε θερμοί υποστηρικτές κάθε προσπάθειας προς την κατεύθυνση της κατοχύρωσης των επαγγελματικών δικαιωμάττων των Αποφοίτων του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αλλά και άγρυπνοι παρατηρητές και κριτές κάθε εξαγγελίας που γίνεται για αλλότριους σκοπούς και μένει στα χαρτιά.

Θεσσαλονίκη, 16/1/2017
Με εκτίμηση
Εκ μέρους του Συλλόγου Αποφοίτων

Η Πρόεδρος
Αγγελική – Ελένη Μπιτζούνη

Ο Γραμματέας
Βασίλειος Μελίδης

No related posts.