Δυο ταυτότητες που διχάζουν

Η απογραφή του πληθυσμού μπορεί για κάποιους να αποτελεί μια συνηθισμένη διαδικασία που τη διενεργεί η Στατιστική Υπηρεσία, όμως στη γειτονική Αλβανία το θέμα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις στα Μέσα Ενημέρωσης.

Τα κριτήρια της ελεύθερης δήλωσης της εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας που συμπεριλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο ως κύριες προϋποθέσεις για την απογραφή των πολιτών που έχουν αλβανική υπηκοότητα, έχουν διχάσει πολλές εθνικές, μειονοτικές  ομάδες στη γείτονο χώρα. Οι διάφορες εθνικές ομάδες έχουν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους σχετικά με το εάν θα πρέπει κανείς να δηλώσει ελέυθερα σε ποια εθνικότητα ανήκει και ποιο θρησκευτικό δόγμα ακολουθεί ή πιστεύει.  Το θέμα  είναι σοβαρό και πολλοί πιστεύουν ότι η παρουσία αυτών των δύο στοιχείων -της εθνικότητας και της θρησκείας- στην απογραφή του πληθυσμού μόνο με αυτοπροσδιορισμό, χωρίς να υπάρχουν δηλαδή νομικά τεκμήρια, μπορεί να αποφέρει ακόμα και την αλλοίωση του αλβανικού πληθυσμού.

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτές οι δύο ταυτότητες είναι επίκτητες ή κληρονομικές…

Πρώτον, θα πρέπει να καθορίσουμε τι είναι  η εθνική ταυτότητα.
Η εθνική ταυτότητα είναι αυτή που αποκτά κανείς μέσα από την ταύτιση με την κοινωνική και πολιτισμική ομάδα στην οποία γεννιέται και μεγαλώνει, δηλαδή το έθνος. Η κυριότερη ιδιαιτερότητά της είναι ότι δεν είναι εθελοντική. Ουσιαστικά, προκύπτει μέσα από την κοινωνικοποίηση και δεν επιλέγεται από τα άτομα αλλά προσδίδεται σε αυτά. Το έθνος, ως τύπος ομαδικής κατηγοριοποίησης, δεν επιλέγεται πριν συμμετάσχει κανείς σε αυτό, ούτε μπορεί να βγει κανείς από αυτό.
Υπάρχουν, όμως, άτομα με δύο ταυτότητες ή άτομα που μεγαλώνουν μακριά από το μέρος που γεννήθηκαν. Εκεί παρατηρούμε ότι οι ταυτότητες που αποκτούν τα άτομα είναι του έθνους προέλευεσης των γονιών τους ή και του έθνους στον οποίο ζουν, αν είναι διαφορετικό από αυτό των γονέων. Ουσιαστικά, λοιπόν, η εθνική ταυτότητα είναι «κληρονομική».

Δεύτερον, η θρησκευτική ταυτότητα είναι η ταύτιση με κάποιο θρησκευτικό δόγμα και ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει σε όποια θρησκεία επιθυμεί. Είναι, όμως, κληρονομική αυτή η ταυτότητα;

Για παράδειγμα μπορεί τόσο ο πατέρας μου όσο και η μητέρα μου να είναι χριστιανοί ορθόδοξοι αλλά να μην μπορούν «να μου δώσουν» τη θρησκεία τους. Μπορώ να κληρονομήσω τα πλούτη τους, μπορώ να κληρονομήσω το κύρος τους, μπορώ να κληρονομήσω το οικογενειακό όνομα, μα δεν μπορώ να κληρονομήσω τη θρησκεία. Η θρησκεία δεν μπορεί να είναι δώρο, κληρονομιά. Η θρησκεία δεν είναι πράγμα. Είναι κάτι που πρέπει κανείς να αναζητήσει ο ίδιος για τον εαυτό του. Κανένας άλλος δεν μπορεί να σου τη δώσει. Έτσι, οτιδήποτε είναι δοσμένο από τη γέννηση, είναι δόγμα, δεν είναι θρησκεία. Ο ινδουισμός, ο χριστιανισμός, ο μουσουλμανισμός, ο ζαϊνισμός, ο βουδισμός είναι δόγματα, δεν είναι θρησκείες.

Όπως μου έχει πει κι ένας φίλος μου θεολόγος, «όλοι πιστεύουν σε ένα θεό και ο καθένας τού δίνει ένα διαφορετικό όνομα».

No related posts.