Σκέψεις, Συζητήσεις και Σελίδες: 33ο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης

Υπάρχει κάτι το άκρως γοητευτικό στο να συναντάς άτομα με κοινά ενδιαφέροντα, να μοιράζεσαι μαζί τους υπερβολικά συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πάθος σου και ενδόμυχα να γνωρίζεις πως τις αντιλαμβάνονται και τις κατανοούν πλήρως. Είναι σαν τα άυλα νήματα, που συνθέτουν το πολύχρωμο κεντητό της ανθρώπινης ποικιλομορφίας, να συνδυάζονται και να περιπλέκονται, φέρνοντας τα νήματα του ίδιου χρώματος πιο κοντά το ένα με το άλλο. Αυτές οι σκέψεις, αν και όχι φυσικά διατυπωμένες ακριβώς έτσι, περνούσαν από το μυαλό μου όταν διέσχιζα τους πάγκους στο 33ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Το Φεστιβάλ διοργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βορείου Ελλάδος και το Κέντρο Πολιτισμού και Βιβλίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης, υπό την αιγίδα των Υπουργείων Πολιτισμού και Μακεδονίας-Θράκης. Έλαβε χώρα στον αναπλασμένο χώρο της Νέας Παραλίας από τις 6 εώς τις 22 Ιουνίου και είχε διεξαχθεί στο πλαίσιο τιτλοφόρησης της Θεσσαλονίκης ως «Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας της Νεολαίας του 2014». Συμμετείχαν περισσότεροι από 250 εκδότες, με μια ικανοποιητική χορεία βιβλίων απιθωμένη σε κάθε πάγκο.

Δε θα μιλήσω ωστόσο για την πρωτοβουλία των Υπουργείων ή για την αισθητή μείωση τίτλων εξαιτίας της κρίσης, παρά για τις εντυπώσεις που μου άφησαν οι απογευματινές μου βόλτες εκεί. Αυτό που ανασύρθηκε από μέσα μου όταν πασπάτευα τα εξώφυλλα, μύριζα το άρωμα των σελίδων και αντάλλασσα φιλικές κουβέντες με τους πωλητές ήταν ένα κράμα γλυκιάς νοσταλγίας και πυρετώδους έξαψης. Όταν σήκωνα να διαβάσω την περίληψη από κάποιο βιβλίο, κατόπιν ευχάριστης έκπληξης συνειδητοποιούσα πως οι πωλητές σχολίαζαν το εν λόγω λογοτεχνικό έργο, μου εξιστορούσαν την υπόθεση και τους χαρακτήρες του, ενώ κάποιοι μάλιστα ανέλυαν το κοινωνικό και ιστορικό πλαίσιο στο οποίο ο συγγραφέας έγραψε το βιβλίο.

Ο σκεπτικισμός μέσα μου κυριαρχούσε στη αρχή, υποπτευόμουν πως ήταν ένα κόλπο για να σε κάνουν να αγοράσεις το βιβλίο δίχως να διαβάσεις και να εκτιμήσεις ο ίδιος την υπόθεση και τον στοχασμό που υποβόσκει από πίσω. Όταν όμως έβλεπα την όρεξη με την οποία μιλούσαν για τα βιβλία, την ευρεία γκάμα γνώσης της δουλειάς τους και την ακόρεστη αυτή δίψα να μοιραστούν με κάποιον το ενδιαφέρον τους, άλλαζα γνώμη. Δε λέω ότι δεν έχουν σκοπό να σου πωλήσουν βιβλία, αυτή είναι και η δουλειά τους εξάλλου. Λέω ότι ο πρωταρχικός τους σκοπός είναι να πιάσουν μια συζήτηση μαζί σου, να μάθουν τις ιδέες και απόψεις σου για τον αγαπημένο τους συγγραφέα, να σε πληροφορήσουν για τις νέες του κυκλοφορίες ή για το… αγαπημένο του χρώμα. Ο διάλογος μεταξύ βιβλιόφιλων, όπως άλλωστε και μεταξύ κάθε λάτρη οποιασδήποτε μορφής τέχνης είναι ένας ακατέργαστος χείμαρρος παρατηρήσεων, ερωτήσεων, επιφωνημάτων, αγανακτισμένων βρυχηθμών (όταν λέγεται κάτι αντίθετο στην κρίση κάποιου συνδιαλεγομένου) και καταδεχτικών μειδιαμάτων (όταν η παρεξήγηση τελικά λυθεί και αποδειχθεί πως ο συνδιαλεγόμενος Α μισεί επίσης τον χαρακτήρα που μισεί ο Β).

Έτσι λοιπόν, νοσταλγήσαμε μαζί με το «Κέδρος» για τις Ανατριχίλες των παιδικών μας χρόνων, γελάσαμε και φωνάξαμε μαζί με τον «Αίολο» για τις περιπέτειες του Έλρικ του Μελνιμπονέ, διαφωνήσαμε και συμφωνήσαμε με τις «Ροές» και την «Printa» για το Υπόγειο του Ντοστογιέφσκι. Δοκιμάζεις μια απροσδόκητη ευχαρίστηση όταν ρωτάς την τιμή της βιογραφίας του Νίκολα Τέσλα, με τον πρώτο υπεύθυνο πωλητή να σου απαντά 10 ευρώ και τον δεύτερο (με τον οποίο κατέληξες πως ο Σέρβος επιστήμονας υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της ανθρώπινης νόησης) να σου κάνει νόημα «πέντε» κάτω από τον πάγκο. Δεν είναι βεβαίως χρηματικό το ζήτημα, διότι δεν μπορείς να βάλεις τιμή στη γνώση, την ψυχαγωγία και τις ατελείωτες ώρες έμπνευσης και δημιουργικότητας που προσφέρουν τα βιβλία, τα χάρτινα αυτά οχήματα σκέψης και εμπειρίας.

Αξίζει λοιπόν να χαθείτε για λίγο στους σωρούς των άτσαλα στοιβαγμένων βιβλίων, να συζητήσετε με ανθρώπους χωμένους στα προϊόντα που πουλάνε -και τα οποία είμαι βέβαιος πως θα προτιμούσαν να κρατήσουν για αυτούς αν γινόταν- και να απολαύσετε τα παστέλ χρώματα του δειλινού στο επόμενο Φεστιβάλ Βιβλίου της Θεσσαλονίκης.

 

No related posts.